Sherhan Murtaza atyndaǵy rýhanııat jáne tarıhtaný ortalyǵynyń basshysy, tarıhshy ári arheolog ǵalym Saýran Qalıev kóne jádigerdiń saqtar dáýirinen jetken qundylyq ekenine esh kúmándanbaıdy. Ol tarıhı jádigermen tanysýǵa barǵan kezde óz tujyrymynyń aına-qatesiz aqıqat ekenine kóz jetkizgen. Tarıhshy-arheologtiń aıtýynsha, qola men qalaıydan jasalǵan qazannyń uzyndyńy 70 santımetrdi qurasa, dıametri 66 santımetr eken.
«Myńjyldyq tarıhy bar qazan tabylǵan mańaıda ortaǵasyrlyq qalashyq bolǵan Aqtóbe eldi mekeniniń orny turǵanyn bárimiz bilemiz. Alaıda jádigerdi zerdelegende onyń tarıhy temir dáýirimen astasyp jatqanyn ańǵardyq. Soǵan qaraǵanda Aqtóbeniń dáýiri de erte temir dáýirinen bastaý alýy ábden yqtımal. Sol sebepti bul máselege aıryqsha den qoıǵan abzal.
Aqıqatyn aıtar bolsaq, dál osy aýmaqta búginge kúnge deıin qandaı da bir tolyqqandy arheologııalyq zertteý jumystary júrgizilmegen eken. Saq dáýirinen jetken qundylyqtyń qolǵa túsýiniń arqasynda, óńirdiń Shý-Talas aımaǵyndaǵy erte ortaǵasyrlyq jáne temir dáýirine tán nysandarda tolyqqandy ǵylymı zertteý jumystary júrgiziletin shyǵar degen úmit oty tutandy. Qysqasy, myńjyldyqtarmen astasyp jatqan tarıhty qaıta qoparý úshin zertteý jumystaryna myqtap kóńil bóletin ýaqyt kelip jetti. О́ıtkeni Áýlıeata óńirinde baıyrǵy kezeńderden jetken, ashylmaǵan aral sekildi qundylyqtar men jádigerler jetip artylady», deıdi Saýran Qalıev.
Saýran Qalıevtiń paıymdaýynsha, qazannyń erneýindegi oıý-órnek asqan dáldikpen jasalǵan. Bul saq dáýirinde ǵumyr keshken taıpalardyń esepke myqty bolǵanyn aıqyndaı túsedi. Qysqasy, tarıhı jádigerge kóz júgirtken kisi ony jasaǵandardyń shyn máninde sheber bolǵanyn túsinedi. Al kóne qazan mamandardyń zerdeleýinen ótkennen keıin Besaǵash aýylyndaǵy mýzeıge tapsyryldy.
Jambyl oblysy
