Qarakemer qalashyǵynyń orny tabyldy

Myńjyldyqtarmen astasyp jatqan kóne mádenıettiń nyshany Jambyl aýdanyna qarasty Qumtıyn aýylynyń mańynan anyqtalyp otyr. Arheolog maman­dardyń aıtýynsha, tarıhı qalashyq eki bólikten turady. Al ol kezdegi mádenıet VII-XII ǵa­syr­larman sabaqtasyp jatyr. Qala­ny­ ýaqytynda kóshpeliler men din­ taratýshy memleketterdiń ókil­deri pana­laǵan.

«Bul mańda ýaqytynda Túrik qaǵanattary ǵumyr keshken. Shahar Qarluq, Túrkesh, Qarahan memleketteri tusynda paıda bolǵan. Munda birneshe qurylys kezeńiniń taby saırap jatyr. Qys­qasy, baıyrǵy qalanyń orny tu­nyp turǵan tarıh», deıdi arheo­log­ter tobynyń jetekshisi Eraly Aqynbek jaǵymdy jańa­lyqpen bólisip.

Derekterge zer salsaq, kóne shahardyń ornyn 85 jyl buryn arheolog Aleksandr Bernshtam anyq­taǵan kórinedi. Alaıda sol kezde eshqandaı zertteý ju­mys­tary júrgizilmepti. О́tken jyl­dan beri eski shahar ornyn aq­ta­rýǵa peıil tanytqan Álkeı Mar­ǵulan ınstıtýtynyń mamandary az ǵana ýaqyt buryn grant jeńip alyp, jumysty bastapty. Nátıjesinde, úsh aptanyń kó­le­min­de birneshe bólmeniń ornyn anyq­taǵan.

Júrgizilgen qazba jumys­ta­ry­nyń nátıjesinde kóne qala ornynan qyshtan jasalǵan qumyra, shısha, tandyr peshiniń orny tabylǵan. Kóne jádigerlerdi qol­ǵa túsirgen mamandar eski sha­har ornynan áli talaı tarıhı jádi­ger­ler shyǵatynyna senimdi.

Qala ornynan tabylǵan túrli já­digerlerdiń synyqtaryna zer­ salǵan mamandar munda ýaqy­tyn­da­ sáýlet óneri myqtap damyǵan de­gen tujyrymǵa kelip otyr. Al tabylǵan janýarlardyń usaq­ súıekterine qarap, qala halqy ýaq maldardy ustaǵanyn baıqaýǵa bolady.

Qazba jumystary barysynda tabylǵan temirden jasalǵan soqa túrkilerdiń egin sharýashylyǵyna epti bolǵanyn aıǵaqtap tur. Kún­ saıyn jańalyqqa tap bolyp­ jat­qan arheologter qazba jumys­ta­ryn maýsym aıynyń aıaǵynda tolyq­taı aıaqtaýǵa nıettenip otyr.                               

Jambyl oblysy