Áskerılerdiń bitimgerlik mıssııasy

Taıaýda ǵana «BUU-nyń Lıvandaǵy ýaqytsha kúshteri» mıssııasyna qaty­sa­tyn Úndistan Qarýly kúshteriniń bitim­gerlik kontıngenti quramynda qazaq­stan­dyq bitimgerlerdiń kezekti rotasııasy júrgizildi. Biraz ýaqyt álemniń «otty núk­tesinde» mindetin atqarǵan jaýyngerler elge oraldy. Almaty halyqaralyq áýejaıynda Taıaý Shyǵys elindegi mıssııany aıaqtaǵan áskerı qyzmetshilerdi saltanatty qarsy alý rásimi ótti.

Qazaqstandyq bitimgerler BUU-nyń Lıvandaǵy mıssııasynyń «Shyǵys» sektorynda ornalasty. Olar BUU mandaty aıasynda jaıaý jáne mobıldi patrýldeýdi júzege asyrdy. Jol tosqaýyldarynyń jumysyn uıymdastyrýmen aınalys­ty. Úndi kontıngentimen birge basqa da min­det­terdi oryndady.

«Lıvanda biz úndi batalonynyń qu­ra­mynda boldyq. Qazaqstannyń halyq­ara­lyq arenadaǵy bedelin nyǵaıtý úshin bárin jasadyq. Shyǵys sektorynyń qol­bas­­shysy men batalon qolbasshylyǵy bizdiń áskerı qyzmetshilerdiń qyzmeti men jaýyngerlik daıarlyq deńgeıin joǵa­ry baǵalady», deıdi bitimgerlik toby­nyń komandıri, aǵa leıtenant Temirlan Kúmisbekov.

Bitimgerlik mıssııasyna qatysýshylar elge oralǵannan keıin sanatorıı-kýrort­tyq emdelýden ótedi. Sodan soń olar tu­raq­ty ornalasqan jeri boıynsha qyzmet atqarýǵa kirisedi. Osy oraıda, bú­gin­ge deıin Úndistan bitimgerlik kontın­gentiniń quramynda 500-den astam qazaq­standyq áskerı qyzmetshi Lıvan­daǵy mıs­sııany oryndaýǵa qatysqanyn atap ótken jón.

Jalpy, qazaq ulan­darynyń bitim­ger­lik mıssııalaryna ishin­ara qatysyp júrgenine talaı jyl­dyń júzi boldy. Ásirese, Qazaqstan 2017-2018 jyldary BUU Qaýipsizdik Keńe­sine turaqty emes mú­sheci bolyp saı­lan­ǵannan keıin bul ba­ǵyttaǵy jumys qar­qyn aldy. Bú­gin­ge deıin Lıvanda bitim­gerlikpen aınalysý maqsatynda elimiz­den birneshe márte sar­baz­dar attandy. Alǵash ret 2018 jyly 120 jaýyn­ger UNIFIL-diń qu­ra­myn­da Lı­vandaǵy ty­nysh­­tyqty saqtaý min­de­ti­ne kiristi.

Bitimgerlik kúshter týraly máselede mynany eskergen jón. Elimizdiń sarbazdary qaqtyǵys órti kúıip turǵan aımaqtarǵa barmaıdy. Ondaı óńirlerge BUU-nyń «Bitimgerlik áleýetiniń daıyn­dyq júıesinde» ábden ysylǵan ásker jibe­riledi. Sonymen qatar qazaqstandyq sarbazdardy qaqtyǵysqa toly aımaqtarǵa jiberý josparda joq. Kerisinshe, bitim­ger­lik rotasynyń áleýetin arttyratyn, alaıda daý-janjaly az óńirge jiberý kóz­delgen. Sebebi bitimgerlik opera­sııa­sy­nyń qaýipti tusy da bar. Eń aldymen, mundaı mıssııalardyń quny adam ómirine teń kelýi múmkin. Máselen, 1995 jyly Tájikstanda bitimgerlik topta boryshyn óteýge barǵan 17 qazaq sarbazy qaza tapqan-dy. Sondaı-aq 2003 jyly Irakta da bir jaýyngerimiz opat boldy.

Halyqaralyq qoǵamdastyq Qazaq­stan­nyń bitimgerlik mıssııasyna qosqan úlesin joǵary baǵalaıdy. Máselen, Syrtqy ister mınıstrliginde BUU-nyń alǵashqy bitimgershilik mıssııa­sy qu­ryl­ǵanyna 75 jyl tolýyna oraı Qor­ǵa­nys mınıstrligi, BUU-nyń Qazaq­stan­daǵy О́kildigi jáne sheteldik dıplo­ma­tııalyq korpýs ókilderiniń qatysýymen is-shara ótti.

Is-sharany ashqan Syrtqy ister mınıs­triniń birinshi orynbasary Qaırat Omarov Qazaqstannyń BUU-nyń bitim­gershilik mıssııalary sheńberinde óńir­lik jáne halyqaralyq qaýipsizdikti qam­ta­masyz etýdegi BUU-nyń kúsh-jigerin qoldaýy elimizdiń syrtqy saıasatynyń mańyzdy quramdas bóligi ekenin atap ótti. Dıplomat qoldaý kórsetkeni úshin seriktesterge alǵys bildirip, Qazaqstan BUU aıasynda bitimgershilik qyzmetin odan ári arttyrýǵa nıetti eke­nin málimdedi.

BUU-nyń Qazaqstan Respýb­lı­ka­syndaǵy Turaqty úılestirýshisi Mıkaela Frıberg-Storı Qazaqstannyń uıymnyń qyzmetine belsendi qatysýyn jo­ǵa­ry baǵalady. Sondaı-aq Astana ty­ǵyz yntymaqtastyq jyldarynda bitim­ger­­shilik jolynda óziniń tıimdigin dálel­de­ge­nin jáne qazaqstandyq áskerı qyzmet­kerlerdiń joǵary kásibıligin kórset­kenine ekpin berdi. Sheteldik dıplomat osyndaı mıssııalarda jeke tájirı­besi bola otyryp, Almatyda jumys isteıtin «Kazsent» bitimgershilik oqý-jat­tyǵý ortalyǵy aıasynda bitimger­shilik áleýetti arttyrý úshin elimizde jasalǵan jaǵ­daı­lar­ǵa erekshe nazar aýdardy.

Qorǵanys mınıstrligi Halyqaralyq yntymaqtastyq departamentiniń bastyǵy polkovnık Oljas Husaıynov, sondaı-aq mıssııalarǵa qatysqan qazaqstandyq bitimgershiler, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń BUU-nyń bitim­ger­shilik qyzmetine qosqan úlesi týraly maz­mun­dy aqparatpen bólisti.

Qazaqstannyń oń tájirıbesin atap ótken sheteldik dıplomatııalyq kor­pýstyń ókilderi bizdiń áskerı­ler­ge alǵystaryn bildirip, qoldaý kór­set­ti. Otandyq bitimgershiler BUU-nyń Lıvandaǵy mıssııasy aıasyndaǵy áre­ketteri úshin joǵary baǵa berdi. Osy­laı­sha, Úndistan Respýblıkasynyń áskerı attashesi sol eldiń brıgadasynda qyzmet etetin qazaqstandyq bitim­ger­shi­lermen ózara is-qımyl tájirı­be­si­niń sáttiligin atap ótti. Bul tájirıbeni qazir basqa elder de zerttep jatyr.

Birikken Ulttar Uıymynyń bitim­ger­lik qyzmeti qaqtyǵystardy beıbit jolmen sheshýde mańyzdy qyzmetin atqarady. BUU-nyń alǵashqy bitimgershilik mıssııasy 1948 jyly Taıaý Shyǵysta ornalastyryldy. Sodan beri BUU ártúrli kontınentterde 72 bitimgershilik operasııasyn ótkizdi, oǵan 2 mıllıonnan astam áskerı qyzmetker, polısııa qyzmetkeri jáne beıbit turǵyn qatysty. О́kinishke qaraı, sonyń 4 myńnan astamy beıbitshilik jolynda qaza tapty. Qazirgi ýaqytta BUU-nyń 12 belsendi bitimgershilik mıs­sııasynda 87 myńnan astam adam jumyl­dy­rylǵan.

BUU bitimgerlik qyzmetine qatysý – Qazaqstannyń syrtqy saıasatynyń ma­ńyz­dy baǵytynyń biri. О́ńirlik jáne halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtý maq­sa­tynda Qazaqstannyń bitimgershilik kúshteri 2014 jyldan beri BUU mıssııala­ry­na qatysyp keledi. Olar qazir Lıvan, Malı, Ortalyq Afrıka Respýblıkasy jáne Batys Saharada abyroıly qyzmet atqaryp júr.