Muz aıdynynyń muzbalaǵy

Denıs 1993 jyldyń 13 maý­symynda Almatyda dúnıege keldi. Bala kezinen ol taekvando, tennıs, akrobatıka, karate, júzý sekildi sporttyń san alýan túrimen aınalysty. So­ny­men qosa, fortepıa­no, bı jáne kes­kindeme mektebinde tálim alyp, balalar horynda án aıtty. Alty jasynan mánerlep syrǵanaýǵa myqtap den qoıdy. Ten qysqa ǵana merzim aralyǵynda orasan zor tabysqa qol jetkizdi. Al­ma­tydaǵy saýda úılerinde or­nalasqan muz aıdyndarynda jat­tyǵyp-aq, jasóspirimder men jas­tar býyny arasyndaǵy jarys­tarda jasyndaı jarqyldady. Sheberligin shyńdaı túsý maq­satymen ol anasymen birge Más­keýge qonys aýdardy. Keıin­nen AQSh-qa attandy. Ár jyldary asqan daryn ıesi Nıkolaı Morozov, Frenk Keroll, Ra­fael Arýtıýnıan, Elena Býıa­nova, Tatıana Tarasova syndy maıtalmandardyń qol astynda jattyqty.

2005 jyly Ten alǵash ret Qazaqstan chempıonatynda top jarsa, sodan keıin taǵy tórt ret jeńis tuǵyrynyń eń bıik sa­tysyna kóterildi. 2009 jáne 2012 jyldary jastardyń álem birinshiliginde tórtinshi orynǵa taban tiredi. О́z qatarlastary jáne eresekter arasynda túrli halyqaralyq jarystarda oljaǵa keneldi. 2010 jyly 17 jasynda Vankýver Olımpıadasynda baq synap, 11-orynǵa tu­raqtady.

Eresekter dýyndaǵy Denıstiń eń alǵashqy eleýli tabysy – 2011 jyly elimizde ótken qysqy Azııa oıyndarynyń altyn medali. 2013 jyly Kana­dada ótken álem chem­pıonatynda otandasymyz min­siz óner kórsetip, kúmis me­daldy ıelendi. Ol tek Patrık Chan­nan 1,3 upaı ǵana qalyp qoı­dy. Negizinde bul bá­sekede Ten­niń mereıi ústem bol­ǵan edi. Ony barsha maman moıyn­dady. Biraq ádildikti belden basqan tóreshiler jeńisti jergilikti sportshyǵa áperdi. Onyń aqyry daý-damaıǵa ulas­ty. Jarys aıaqtalǵan bette osy sport túriniń janashyrlary Halyqaralyq federasııaǵa «Patrı Chan bul ataqqa laıyq emes. Sol sebepti de bas júldeni Denıs Tenge tabys etý kerek» degen talap qoıdy. Bul bas­tamany jer-jahannyń mıllıondaǵan jankúıerleri qoldady. Biraq federasııa basshylyǵy óz she­shimin ózgertken joq. Qalaı bolǵanda da, jerle­simiz­diń esimi álemdik dodada júlde alǵan Qazaqstannyń tuń­ǵysh mánerlep syrǵanaýshysy retinde tarıhta qaldy.

2014 jyly Sochıde alaýy tu­tanǵan Olımpııa oıyndarynda Ten­niń asqan sheberligine taǵy da tánti boldyq. Shyny ke­rek, ol kezde jerlesimiz je­ńis tuǵyryna kóteriledi dep esh­kim oılaǵan joq. О́ıtkeni qysqa baǵdarlamada 84,06 upaı jı­naǵan Denıs toǵyzynshy oryn­dy qanaǵat tutty. Onyń ústine, bir ret qulap turǵany bar. Esesine erkin baǵdarlamada eń bir kúrdeli elementterdi min­siz oryndaǵan ol 171,04 upaı oljalady. Nátıjesinde, jat­tyǵý­dyń eki túrinde 255,10 upaı­ǵa ıelik etken otandasymyz qola medaldy moınynda jar­qy­­­­ratty. Bul jarystyń bas júl­­desi japonııalyq Iýdzý­rý Ha­­nıý­ǵa buıyrsa, kúmis júl­deni kana­dalyq Patrık Chan en­shi­ledi. Osy­laısha, Ten óz eline Olım­pıa­danyń alǵashqy medalin syılady.

2015 jyly Shanhaıdaǵy álem chempıonatynda ıspanııalyq Haver Ernandes pen japonııalyq Iýdzýrý Hanıýdy alǵa jibergen Denıs qola júldeni oljalady. Odan bólek, ataqty sportshy «Tórt qurlyq chem­pıonaty» men Dúnıe­júzi­lik Ýnıversıadanyń je­ńimpazy atanyp, basqa da kóp­tegen dúbirli dodada daralandy. О́miriniń sońǵy kezeńinde ol jaraqatyna baılanysty baı­raqty básekelerdiń birazynan shet qalǵan edi.

2018 jyldyń 19 shildesinde tapa tal túste qaraqshylar Al­matydaǵy Qurmanǵazy men Baı­seıitova kósheleriniń qıy­lysynda turǵan sportshynyń jeke kóliginiń áınegin urlap, izderin sýytpaq boldy. Sony baı­qap qalǵan Denıs olardy toqtatýǵa tyrysady. Alaıda qos qanypezer áıgili sport­­­shyny pyshaqtap tastady. Oqıǵa ornynda ol biraz ýaqyt qansyrap jatyp qalady da, aqy­ry aýrýhanada kóz jumdy. Mine, sodan beri bes jyl zymyrap óte shyqqan eken...

Denıstiń esimi – el esinde. Alma­tyda oǵan eskertkish, ózi turǵan úıge memorıal taq­tasy ornatyldy. Derekti fılm túsirilip, Astana men Alma­ty qalalarynda sańlaq sport­­shyny eske alýǵa arnalǵan halyq­­aralyq týrnır jyl saıyn ótip turady. Oǵan álem­niń ár qıy­ry­nan kelgen ataqty máner­lep syr­ǵanaýshylar qatysady.