Aıtysker aqyn, mádenıet salasynyń maıtalmany Talant Arǵynǵalıdyń arnaýymen bastalǵan saltanatty is-shara, quttyqtaý sózder legimen jalǵasyn tapty. Alǵashqy quttyqtaý sóz TÚRKSOI uıymynyń Bas hatshysy, Qyrǵyz Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, Qyrǵyzstannyń Halyq jazýshysy Sultan Raevqa berildi. Ol túrki áleminiń eń alǵashqy uıymy ári altyn kópiri bolǵan TÚRKSOI uıymynyń 30 jyldyǵynda qazaq jerinde bas qosyp jatqanyna rızashylyǵyn bildire otyryp, kúlli túrki jurtyn ortaq qýanyshymen quttyqtady.
Is-sharada jyly lebizderin bildirýshiler qatarynda Murat Áýezov te boldy. «Túriktiń uly aqyny Iýnýs Emreniń «bólissek toq bolamyz, bólinsek joq bolamyz» degen sózi bar. Eýrazııanyń baıtaq dalasyn mekendegen túrki halyqtarynyń basynan qanshama tarıh talaıy, taǵdyr talqysy ótti. Birikken de, bólingen de zaman ótti. Toq bolǵan da, joq bolýǵa taıaǵan dáýirler de ótti. О́tti, biraq áli kete qoıǵan joq. Qaýip qashanda qabyrǵa syrtynda. «Ult pen ultty, halyq pen halyqty teńestiretin bilim», deıdi Muhtar Áýezov. Bilim bar jerde bilik bar, bilik bar jerde – óner, al óner bar jerde birlik bar. Birliktiń barar taýy – ósý, órkendeý. Bizdiń baýyrlas halyqtardyń arasynda osyndaı orasan zor maqsat-mindetti atqarý jolynda qurylǵan birden-bir uıym osy TÚRKSOI. 30 jylda bul uıym álemdik deńgeıge kóterildi. Bul mártebe – osy jyldar ishindegi uıymdy basqarǵan myqty qaıratker azamattardyń eńbeginiń jemisi. Sultan Raev baýyrymyz – ádebıette oıyp turyp ózindik ornyn alǵan, búkil adamzattyq taqyryptardy kóterip júrgen jazýshy ǵana emes, qany da, jany da, júregi de túrkishil rýhty azamat. Halqymyzda «jıyrma jas – daýyl, otyz jas – otaý, qyryq jas – qyran» degen jaqsy sóz bar. Búgin otyz jasqa tolyp otyrǵan ortaq otaýymyz TÚRKSOI-dyń orda buzar orta toltyrǵan mereıtoıy qutty bolsyn», dedi Murat Muhtaruly.
Dýmandy mereıtoı qarsańynda Talǵat Abýǵazın, Baqytjamal Ospanova, Erbol Beısenov, Kárimbek Qurmanálıev, Kádirbek Qunypııauly «TÚRKSOI – 30 jyl» medalimen marapattaldy. Sondaı-aq Ulttyq kitaphana dırektory B.Ospanova Qazaqstan kitaphanalary odaǵynyń atynan S.Raevqa arnaıy «Qurmetti kitaphanashy» tósbelgisin tabystady.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi, TÚRKSOI halyqaralyq uıymy jáne Ulttyq kitaphananyń uıymdastyrýymen ótkizilgen jıynda TÚRKSOI uıymynyń, Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń ókilderi, Qyrǵyz Respýblıkasynyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly N.Arıpov, Túrkııa Bas konsýldyǵynyń bilim berý jónindegi attashesi Kıraz Mehmet, О́zbekstan Respýblıkasynyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly A.Kaıýmov, Majarstannyń Bas konsýly Frens Blaýmann, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń, mádenı ortalyqtardyń ókilderi qurmetti qonaq boldy. Is-shara sońynda kórmeniń lenta qııý rásimi ótkizilip, kópshilikke tanystyryldy. Fırdoýsıdiń «Shahnama», «Nasabnama» týyndylary, Qoja Ahmet Iаsaýı, Baqyrǵanı, Álisher Naýaı, Sopy Allaıar eńbekteri men A.Qunanbaıulynyń alǵashqy baspa kitaby, A.Baıtursynulynyń, M.Jumabaevtyń, J.Aımaýytulynyń shyǵarmalary kórme tórinen oryn aldy.
Sondaı-aq túrki memleketteriniń ortaq qýanyshyn atap ótýge atsalysý maqsatymen Almatyǵa О́zbekstannyń Mádenıet mınıstri Ozodbek Nazarbek, Túrkııa, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan Mádenıet mınıstrleriniń orynbasarlary Serdar Cham, Mýrad Gýseınov jáne Qaırat Imanalıev keldi.
Abaı atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynda ótken saltanatty is-shara Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń arnaıy Jarlyǵymen TÚRKSOI-dyń Bas hatshysy Sultan Raevty II dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattaýdan bastaldy. Konsertte Qazaqstan jáne ózge de túrki memleketteriniń ártisteri óner kórsetti. Elaralyq mańyzy zor aýqymdy is-sharany túrki elderiniń ulttyq kıimderiniń taqyryptyq fotokórmesi men defılesi tolyqtyrdy. Al teatr aýlasynda qazaqstandyq qolónershilerdiń kórmesi uıymdastyryldy.
«TÚRKSOI-dyń 30 jyldyǵy – búkil túrki álemi úshin mańyzdy oqıǵa. Sondyqtan, eń aldymen, osy ataýly kúndi merekeleýge kelgen áriptesterime alǵys aıtamyn. Osy ýaqyt ishinde biz baýyrlas halyqtarmen mádenı jáne rýhanı baılanystardy nyǵaıttyq, aýqymdy jobalardy júzege asyrdyq, tájirıbe jáne bilim almastyq. Bul úderisterdiń bastalýy Qazaqstanda qalanǵany – biz úshin erekshe mańyzdy. Bizdiń ortaq kúsh-jigerimizben TÚRKSOI odan ári damıtynyna senimdimin. Qazaqstan – TÚRKSOI-dyń belsendi qatysýshysy. Elimizdiń bastamasy boıynsha 2023 jyl uıym deńgeıinde «Temirbek Júrgenov jyly» bolyp jarııalandy. Uly qaıratkerdiń 125 jyldyǵyna oraı TÚRKSOI elderinde júzden astam túrli is-shara ótedi. Atap aıtqanda, konsertter, ǵylymı-tájirıbelik konferensııalar jáne kitaptardyń tusaýkeserleri osy kóktemde Almatyda bastaldy», dedi Mádenıet jáne sport mınıstri Ashat Oralov.
«Qazaq jeri túrki mádenıeti úshin kóptegen mańyzdy tulǵanyń otany boldy. Jahandanýdyń qazirgi dáýirinde týǵan mádenıetti saqtaýdyń mańyzdylyǵy burynǵydan da ózekti. Sondyqtan TÚRKSOI eliniń barlyǵy osy ortaq mıssııa úshin birlesip jumys isteıtin bolady», dedi quramyna alty memleket kiretin halyqaralyq uıymnyń Bas hatshysy Sultan Raev. Ol ózine kórsetilgen yqylas úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine alǵysyn bildirip, túrki jurtynyń rýhanı birligin nyǵaıtyp, órisin keńeıte túsý úshin talmaı qyzmet ete beretinine sendirdi.
Gúlaıym JUMASh,
Turan ýnıversıtetiniń stýdenti
ALMATY
