Qoǵam • 22 Maýsym, 2023

«Adal adam» ıdeıasy jáne urpaq tárbıesi

822 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Prezıdent janyndaǵy áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń kezekti otyrysynda komıssııa músheleri Prezıdenttiń Túrkistanda ótken Ulttyq quryltaıda aıtqan usynystaryn talqylady. Sonyń ishinde bala tárbıesi, balalar týrızmi, seksııalar men úıirmeler ashý, adam quqyqtary boıynsha mektep sabaqtary, balalar kitabyn basyp shyǵarýdy jandandyrý syndy ózekti máselelerdi kóterdi.

«Adal adam» ıdeıasy jáne urpaq tárbıesi

Ulttyq komıssııa Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaýdy qamtamasyz etý úshin qoǵamdyq uıymdardyń, ǵy­lymı ortalyqtardyń jáne memlekettik organdardyń kúsh-jigerin biriktirýge shaqyrdy. Otyrysty júrgizgen komıssııa tóraǵasy, Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Aıda Balaeva Ulttyq komıssııa Túrkistanda ótken Quryltaıda Memleket basshysy aıtqan túıt­kildi máselelerdi sheshýdiń naqty is-sharalaryn anyqtaý úshin maz­mundy dıalog júrgizýge daıyn ekenin aıtty.

– Prezıdent ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrýǵa, zerdeli, ozyq, adal qazaqstandyqtardy tárbıeleýge baǵyttalǵan kele­li oılaryn aıtty. Bul – memle­kettik sektor úshin ıdeologııalyq jumystyń negizgi baǵyttary bo­ıynsha naqty is-qımyl baǵdar­lamasynyń bir túri. Ulttyq qu­ryl­taıdyń kún tártibiniń negiz­gi baǵyty – ómirde adam­ger­shi­lik zańdary men bıik qundy­lyq­tary sheshýshi ádiletti tulǵa – «Adal adam» ıdeıasy. Jeke bap retin­de Prezıdent óskeleń urpaq tárbıe­sin, onyń rýhanı damýyn, ulttyq sana men patrıotızmdi nyǵaıtýdy erekshe atap ótti, – dedi ol.

Aıda Balaevanyń aıtýynsha, ata-analardyń óskeleń urpaqty tárbıeleýdegi jaýapkershiligi júıesin qalyptastyrýǵa baǵyt­talǵan áleýmettik mańyzy bar jobalardy júzege asyrý­dy qam­­tamasyz etý, oblys­tyq fı­lıal­dar janynan «Ot­ba­sy­­lyq tár­bıe ınstıtý­ty» uıy­myn qu­rý sııaqty usy­nys­tar­dy bólip kórsetýge bolady. «Ulttyq komıssııa mektep baǵdarlamasyna adam quqyqtary boıynsha sa­baq­tardy engizý, qatygezdik pen zor­lyq-zombylyqty nasıhat­taı­tyn resýrstardy beıtaraptandyrýdy qamtamasyz etý, Ult­­tyq komıssııanyń janynan qazaqstandyq ǵylymı uıym­dardyń konsorsıýmyn nemese erikti birlestigin qurý, jumys­pen qamtý strategııalaryn qurý, otbasynyń qajettilikterin es­ke­re otyryp, balalar arasyn­da eńbek qundylyqtaryn qalyp­tastyrý maqsatynda 14 jas­tan asqan mektep oqýshylary men stýdentterdi jumyspen qam­týǵa belsendi kómek kórsetý is-sha­ralaryna mindetti kvota bólý, kitap shyǵarý saıasatynyń tu­jy­­rymdamasyn ázirleý, ki­tap shyǵarýǵa bólingen jalpy somanyń 25 paıyz balalar áde­bıetin shyǵarýǵa bólý, Mem­lekettik syılyqty taǵaıyn­daý kezinde balalarǵa arnalǵan shy­ǵar­malardy jeke blok retinde qarastyrý syndy usynystardy qoldaıdy», dedi ol.

Onyń sózine Ulttyq komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Lázzat Ramazanova qosylyp, balalar men eresekter arasyn­da ekologııalyq sanaly mi­nez-qu­lyqty tárbıeleýdiń mańyz­dylyǵyn, sondaı-aq ulttyq qundylyqtar men otandyq brend­ti ilgeriletýdegi áıelderdiń rólin atap ótti. Sondaı-aq el Prezı­denti óz sózinde balalar men jasóspirimder uıymdarynyń qyzmetine serpin berý mindetin qoıǵanyn jetkizdi.

Ulttyq komıssııa tóraǵasy­nyń orynbasary Ele­na Tara­senko balalar týrız­mi ómirlik tájirıbeni jańa ur­paq­qa berýdiń, patrıotızmdi qa­lyp­tastyrýdyń mańyzdy joly ekenin, alaıda búgingi kúni júıeli tásildiń joqtyǵyn já­ne bul mańyzdy quraldyń baǵalan­baǵanyn má­limdedi.

«Búgingi tańda respýblıka­da 40 týrıst-ólketanýshylar stansasy men ortalyǵy jumys isteıdi, olarda 30,5 myń­nan as­tam mektep oqýshysy bi­lim alyp jatyr. Alaıda soń­ǵy úsh jylda ortalyqtardyń mate­rıal­dyq-tehnıkalyq jab­dyq­talýy kemshin. 40 stansa­nyń 17-si tıptik ǵımarattarda, 23-i beıim­delgen ǵımarattarda orna­lasqan. 8 ǵımarat kúrdeli jón­deýdi qajet etedi, 2 ǵımarat apat­­ty jaǵ­daıda, 6 ǵımarat aǵym­­­daǵy jón­deýdi qajet etedi», dedi ol.

Memleket basshysy atap kórset­­ken taǵy bir mańyzdy sa­la – buqaralyq aqparat qural­da­rynyń róli jáne memlekettiń aqparattyq saıasaty. Ulttyq ko­mıs­sııanyń múshesi, kommýnı­kasııa salasynyń sarapshy­sy Nazym Janǵazınova Prezı­dent Ulttyq quryltaıda sóıle­gen sózi arqyly memleket pen aza­mattardyń ózara is-qı­my­lynyń jańa dáýirin ashqanyn aıtty.

«Osy ýaqytqa deıin memleket pen bılik azamattardy áleýmettik birlik: jumyssyzdar, jaldamaly jumysshy, kásipker, salyq tóleýshi retinde qaras­tyryp keldi. Endi, mine, azamat kórermen, tyńdaýshy jáne oqyrman – tiri, beıneleýshi tulǵa retinde qarastyryla bastady. Prezıdenttiń Túrkistandaǵy BAQ týraly aıtqan sózderi BAQ-qa ǵana emes, azamattarǵa da jańa kózqarasty tanytady jáne qýantady. Jaýapkershilikke kelgende, biz birden repressııalyq ádister men shekteýler týraly oılaımyz. Endi bul eski kóz­qarasty ózgertý kerek. Prezı­dent jumsaq kúshke silteme jasaı otyryp, zamanaýı kommýnıkasııa ádisterinen habardar ekenin kórsetip, gýmanızm qaǵıdattaryna adal ekenin ashyq aıtty. Biz memlekettik organdar men azamattar arasyndaǵy qarym-qatynastyń jańǵyrýyn kútemiz», dedi ol.

Otyrys basynda ulttyq ko­mıs­sııanyń ózge de músheleri sóz alyp, bala tárbıesi men el­­diń keleshegine qatysty oı-pi­kirlerin ortaǵa saldy. Jıyn sońynda ulttyq komıs­sııa múshe­leri rezolıýsııa qabyl­dady. Ol jerde aıtylǵan bar­lyq usy­nys memlekettik organ­dar­dyń jumy­syna engizilip, azamat­tyq sektormen birlesip júzege asyrylmaq.