Ádiletti Qazaqstannyń tiregi
Osy ýaqytqa deıin ótip júrgen memlekettik deńgeıdegi talaı jıyndy «kók jáshik» arqyly kórip, onda talqylanǵan máselelerdi estip júrmiz ǵoı. «Syrt kóz – synshy» degendeı, odan tyń jańalyq kútip, «tosynsyı» dámetetinimiz bar endi. Keıde saǵymyz synyp, bolmasa balasha qýanyp qalatynymyzdy da jasyrmaıyq.
Quryltaı týraly burynnan tarıhtan habarym bolǵanmen, onyń máni men mańyzyn endi-endi ǵana túsinip kele jatqandaımyn. О́ziniń bastaýyn osydan dál bir jyl buryn qasıetti Ulytaýdan alǵan alqaly jıyn endi, mine, túrki halyqtarynyń kıeli shańyraǵy – túrlengen Túrkistanda qaıta jalǵasty. Eki kún boıy birneshe taqyryp boıynsha jan-jaqty, qyzý talqylaý bolyp, oılar ortaǵa salyndy.
Basyn ashyp aıtatyn másele – bıylǵy quryltaı sıpatynyń ózgesheligimen, mazmunynyń aýqymdylyǵymen erekshelendi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ulttyq quryltaıdyń ekinshi otyrysynda sóılegen sózin qoǵamnyń bir múshesi retinde qyzyǵýshylyqpen muqııat oqyp shyqtym. «Ádiletti Qazaqstandy adal azamattar qurady», degen Prezıdenttiń sózi oıymyzdan shyqty. Iá, adaldyq – ardyń ólshemi, ómirimizdiń bólinbes bir bólshegi. Baıqasańyz, adal sózine erekshe ekpin berilip otyr. Budan adal degen sózdiń qanshalyqty mańyzǵa ıe ekendigin aıqyn ańǵarýǵa bolady.
Ásirese, Prezıdenttiń memlekettik nyshandardy jetildirý qajettigi, Qazaqstan tarıhynyń kóptomdyq jınaǵyn shyǵarý, kitap basyp shyǵarý isin jaqsartý, memlekettik tildi damytýǵa basa mán berý, t.b. máseleler jónindegi usynys, pikirleri oıymdy dóp basyp, kókeıimnen shyqty.
Memleket basshysy aıtqandaı, Qazaq eliniń adal azamattary ǵana Ádiletti Qazaqstandy qura alady.
Káribaı ÁMZEULY,
baıyrǵy memlekettik qyzmetshi
Túrkistan oblysy
Qosymsha bilimniń mańyzy
Búginde elimizdiń bilim berý salasynda bolyp jatqan aýqymdy ózgerister balanyń tulǵasyn damytýdy, onyń shyǵarmashylyq qabiletterin ashýdy jáne bolashaqta jan-jaqty damyǵan, básekege qabiletti tulǵany tárbıeleýdi talap etedi. Osy oraıda balanyń shyǵarmashylyq áleýetin damyta otyryp, tárbıe jumysyna eleýli úles qosatyn qosymsha bilim berýdiń mańyzy zor. Qosymsha bilim berý uıymdary jalpy bilim beretin mekteptermen, basqa da mekemelerimen birlese otyryp, úzdiksiz bilim berý júıesin quraıdy.
Túrli baǵytta qosymsha bilim berý salaǵa qatysty mekemelerde, sonyń ishinde oqýshylar úıinde júzege asyrylady. Osy kúni Almaty qalasy Bilim basqarmasyna qarasty №1 Oqýshylar úıine pedagogıka ǵylymdarynyń magıstri Dáýirhan Qojahmetov basshylyq etedi. Qosymsha bilim berý salasyndaǵy talaı ıgilikti is-sharanyń uıytqysy bolyp júrgen mekemede 50 pedagog jeti baǵyt boıynsha jumys isteıdi. Olar: kórkemdik-estetıkalyq; sándik-qoldanbaly óner; tehnıkalyq; qoǵamdyq-gýmanıtarlyq jáne jaratylystaný; tildik; sporttyq; azamattyq-patrıottyq tárbıe berý baǵyttary.
Mekeme basshysy ujymnyń sapalyq quramyn, ǵylymı áleýetin kóterýge zor mán beredi. Atalǵan Oqýshylar úıi qaladaǵy birqatar joǵary oqý oryndarymen, J.Elebekov atyndaǵy estrada-sırk kolledjimen, Nazarbaev zııatkerlik mektebimen, Jazýshylar odaǵymen, Halyqaralyq aıtys aqyndary men jyrshy-termeshiler odaǵymen, Almaty qalasy biliktilikti arttyrý ınstıtýtymen, Halyqaralyq otbasyn damytý ınstıtýtymen, qalalyq qosymsha bilim berý mekemelerimen tyǵyz baılanys ornatqan. Balalar mekemesi janynan qurylǵan «Rýhanııat» ortalyǵy oqýshylarǵa ulttyq tárbıe berý maqsatynda ártúrli kezdesýler uıymdastyryp otyrady.
№1 Oqýshylar úıinde maýsym aıynda jyl saıyn dástúrli túrde mektepaldy «Dostyq» oıyn-saýyq alańy jumys isteıdi. Jazǵy oıyn-saýyq alańynyń negizgi maqsaty – kelgen ár oqýshyny jaqsylyqqa, adamgershilikke, uıymshyldyqqa tárbıeleı otyryp, olardyń jazǵy demalys ýaqytyn tıimdi paıdalana bilýine úıretý.
A.ÁMIROVA,
Oqýshylar saraıynyń bólim meńgerýshisi
ALMATY
Kókshetaýdaǵy dástúrli pikirsaıys
Kókshetaýda joǵary oqý orny stýdentteriniń arasynda dástúrli respýblıkalyq «Shoqan cup» pikirsaıys týrnıri ótti. Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıtetiniń janynan qurylǵan «Zııatker» pikirsaıys klýby uıymdastyrǵan is-sharaǵa elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen tájirıbeli pikirsaıysshylar men bul dýǵa endi qosylǵan jastar da qatysty.
Elimizdiń barlyq óńirinen 90-ǵa jýyq fraksııa tirkelse, solardyń 32-si tirkeýden ótti. Pikirsaıys alańdarynda álemde jáne elimizde bolyp jatqan túrli saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq oqıǵalar týraly salıqaly pikirtalas órbidi. Sondaı-aq qazaq tarıhyndaǵy batyrlardyń qoǵamda dáriptelýi, aýyr qylmys jasaǵan qylmyskerlerdiń jaza óteýi, jelidegi qarym-qatynastar, balalar tárbıesindegi mektep pen otbasy qundylyqtarynyń róli taqyryptarynda jan-jaqty áńgime qozǵaldy. Jastardyń boıynda kommýnıkatıvtilikti arttyrý, komandada jumys isteı bilý syndy qasıetterdi qalyptastyrý sııaqty mańyzdy máselelerge de qatysýshy komandalar basa nazar aýdardy.
Is-shara barysynda Sh.Ýálıhanov ýnıversıtetiniń talantty jas ánshileri Marlen Sársenbaıuly men Araı Jaqsylyq, jas aqyn Marlen Berdenbek óz ónerlerin ortaǵa saldy. Olardyń ónerlerine qazylar alqasy barynsha ádil baǵa berýge umtylǵanyn da aıta ketken oryndy.
Týrnır sońynda úsh komanda jeńimpaz jáne júldegerler retinde aqshalaı syılyqpen marapattaldy. Sonymen qatar pikirsaıysqa belsendi qatysýshylar men uıymdastyrýshylar da «Úzdik gıd», «Úzdik delegasııa», «Úzdik post», «Úzdik tóreshi», «Úzdik spıker», «Úzdik fraksııa» atalymdary boıynsha marapattarǵa ıe boldy.
Al pikirsaıys týrnırleriniń jıi ótkizilýi jastardyń saıası kózqarastarynyń durys qalyptasýyna oń áser etetini kúmánsiz.
Maftýna NAJIEVA,
Sh.Ýálıhanov atyndaǵy
Kókshetaý ýnıversıtetiniń stýdenti
Aqmola oblysy