Mysaly, bir kúnniń ishinde 1414 biryńǵaı baılanys jáne qoldaý ortalyǵy arqyly 221 shaǵym túsken. Sondaı-aq 109 biryńǵaı baılanys ortalyǵy arqyly da jedel járdem qyzmetine qatysty turǵyndardyń 25 qońyraýy tirkelgen. Olardyń kóbi jedel járdemniń jıi keshigetini týraly shaǵymdanǵan. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Ashan Baıdýálıevtiń aıtýynsha, óńirdegi 2 mıllıonnan astam turǵynǵa 216 brıgadanyń kúshimen jedel járdem qyzmeti kórsetiledi. Iаǵnı brıgada tapshylyǵy sezilýde. Oblystyq jedel medısınalyq járdem stansasynyń 6 qalalyq beketi, 17 aýdandyq bólimshesi bar. Olardaǵy sanıtarlyq avtokólikterdiń sany 190, MSAK janyndaǵy JMJ 85 avtokólikpen qamtylǵan. Byltyr tórt aıda 210456 qońyraý qabyldansa, bıyl 224742 qońyraý túsken. Iаǵnı byltyrǵy 4 aımen salystyrǵanda bıyl jedel járdemge qońyraý shalýshylar sany kóbeıgen.
«Oblysta 5485 dáriger men 19095 orta býyn qyzmetkeri medısınalyq kómek túrlerin kórsetedi. Iá, kardıolog, nevropatolog, otorınlarıngolog, anestezıolog-reanımatolog pedıatr, okýlıst, onkolog, akýsher-gınekolog, neonatolog, nefrolog, ınfeksıonıst, ftızıatr, travmatolog, oftolmolog, dermatovenerolog, revmatolog syndy birqatar beıindi mamandyq esebinen dáriger jetispeýshiligi týyndap otyr. Bul baǵytta birqatar jumys atqarylyp jatyr. Mysaly, byltyr 1 663 mamandy oqytý josparlanyp, 2 426 (958 dáriger, 1 468 orta býyn) oqytylǵan, 18 dáriger Túrkııada biliktiligin arttyryp, tájirıbe almasyp keldi. Jergilikti aýdan ákimdikteri tarapynan mamandardy baspanamen qamtamasyz etý úshin jeńildetilgen nesıe berilýde. Byltyr turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatynda 27 jas otbasyna bıýdjettik nesıe berildi. Respýblıkalyq bıýdjet esebinen tapshylyqty azaıtý maqsatynda 2022 oqý jylyna medısınalyq mamandyqtarǵa 72 grant rezıdentýraǵa bólingen. Al medısınalyq uıymdar esebinen 34 maman rezıdentýrada oqytylýda. Bıylǵy oqý jylyna dárigerlerdi rezıdentýrada daıarlaýǵa jergilikti bıýdjet esebinen 116 mln teńge qaralyp, tapshy medısınalyq mamandyqtardy oqytýǵa oblys ákiminiń 60 granty bólindi. Sondaı-aq bıyl 125 319 mln teńge qaralyp, 3046 mamannyń biliktiligin arttyrý, alys-jaqyn shetelderde tájirıbe almasý maqsatynda sheberlik saǵatyn, semınarlar ótkizý josparlanǵan. Aýyldy jerge jumysqa ornalasqan 74 jas mamanǵa áleýmettik kómek kórsetý kózdelgen bolatyn. Bıyldyń birinshi toqsanynda 3 jas maman aýyldy jerge jumysqa ornalasyp, áleýmettik qarjylaı kómek kórsetildi. О́ńirdegi medısınalyq uıymdardyń arnaıy tehnıkamen jaraqtandyrylý deńgeıi – 84%, bıyl bul kórsetkishti 87%-ǵa jetkizý josparlanýda. Bul oraıda 2023 jylǵa jalpy sıpattaǵy transfertter esebinen jalpy somasy 9 356 692 myń teńgege 431 birlik medısınalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etý kózdelýde», deıdi basqarma basshysy Ashan Baıdýálıev.
Maman jetispeýshiligi shalǵaı derlik aýdan, aýyldarda qatty seziledi. Mysaly, Sozaq aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń basshysy Bolat Nusqabaev dárigerlik qyzmet kórsetý quqyǵy shettegi medısınalyq mekemelerge berilý saldarynan qajettiligi eskerilmegen 7 eldi mekendegi aýrýhanalardyń árbirinde bir-bir dárigerden ǵana qalǵanyn aıtady. Tipti keıbirinde dáriger de joq. Sol sebepti medısınalyq qyzmetterdiń sapasy jetilmeı qalǵan. «Bul bir jylda emes, birneshe jyl boıy qordalanǵan másele! Bul máseleniń de sheshý jolyn qarastyryp jatyrmyz. Qalaı bolǵanda da biz medısınalyq qyzmet kórsetýdi úzbeımiz, dárigerlerdi jumystan shyǵarmaımyz. О́ıtkeni bizdegi eń úlken másele – maman tapshylyǵy. Aýyldy jerlerdi aıtpaǵanda, aýdan ortalyǵy Sholaqqorǵandaǵy aýrýhana men emhanada reanımatolog, nevropatolog, kardıolog, nefrolog, neırohırýrgııa mamandary jetispeıdi. Desek te qol qýsyryp qarap otyra almaımyz. Sondyqtan, eń aldymen, Sozaq aýdanynyń elimizdiń medısınalyq oqý oryndarynda oqyp júrgen stýdentterin izdedik. Qudaıǵa shúkir, dáriger bolǵysy keletin azamattar bar eken. Endi sol Astana, Almaty, Shymkent, Túrkistan qalalarynda bilim alyp jatqandardyń tizimin aldyrtyp, oqýyn aıaqtaıtyn jas mamandardy týǵan jerge qyzmet etýge tartpaq oıdamyz. О́ıtkeni buǵan deıin de «Dıplommen – aýylǵa!» memlekettik baǵdarlamasymen aýdanǵa kelip, turaqtaı almaı qaıtyp ketkender bar eken. Sol sebepti oblys ákimdiginiń, densaýlyq saqtaý basqarmasynyń jáne aýdan ákimdiginiń qoldaýymen jergilikti mamandardy yntalandyryp, osynda alyp qalýdy kózdep otyrmyz. Budan bólek, medısına mamandaryn daıarlaıtyn joǵary oqý oryndarymen kelisimshartqa turamyz. Dáriger osy aýdannyń azamaty bolsa, Sozaqta kemi bes jyldyq jumys isteý kelisimshartymen rezıdentýrasynyń aqysyn tólep oqytý sekildi joldaryn qarastyrý josparymyzda bar. Osylaı jyl saıyn 4-5 mamandy daıarlaımyz. Kadr tapshylyǵy bir jylda sheshiledi dep aıta almaımyn. Kezeń-kezeńimen tolyqtyratyn bolamyz», deıdi Bolat Nusqabaev.
Sońǵy 5 jylda aýdanǵa kelgen mamandardyń áleýmettik kómek alǵandary ǵana turaqtap qalǵan. Al úı almaǵan, basqarma tarapynan beriletin bir rettik áleýmettik paketke qol jetkize almaǵandardyń kóbi keri qaıtqan. Degenmen 2017 jyly – 4, 2018 jyly – 2, 2019 jyly – 3, 2020 jyly – 3, 2021 jyly 5 maman kelip, bes jyldyq kelisimshart negizinde aýdan tarapynan baspanamen qamtylǵan eken. «Ana men bala densaýlyǵyna jaýapty akýsher-gınekolog, pedıatr tapshy. Ota jasaıtyn eki-aq maman bar. Hırýrgterdiń sany keminde 4-eý bolýǵa tıis, – deıdi Bolat Nusqabaev. – Sondyqtan eń aldymen osy úsh sala mamandaryn oblys ákimdigi men densaýlyq saqtaý basqarmasy basshylyǵynyń qoldaýymen Astana men Almatyǵa jiberip, biliktilikterin arttyrýdyń birinshi kezeńinen ótkizemiz. Sosyn alys-jaqyn shetelderge jiberip, kásibı biliktilikterin arttyrýdy, shyńdaýdy kózdep otyrmyz. Bul mamandar ózderi ǵana oqymaıdy. Oralǵan soń tájirıbe bólisip, áriptesterine úıretedi. Solaı basqa salanyń mamandaryn da oqytatyn bolamyz». Sondaı-aq aýdanda eldi mekenderdiń alshaq ornalasýyna baılanysty jedel medısınalyq járdem kólikteriniń qajettiligi qatty seziledi. Kólik bazasy eskirgen. Sońǵylary 4-5 jyl buryn jańalanǵan bolsa, eskilerine 20 jyldan asypty. Bul oraıda bıyl aýdan ákimdiginiń qoldaýymen Sozaqty jedel járdem kólikterimen tolyq qamtý kózdelip otyr.
Al oblystyq jedel medısınalyq járdem stansasynyń jumysyn jaqsartý, sapasyn arttyrý maqsatynda 103 baılanys jelisi arqyly naýqastarǵa dárigerlik keńes berý kúsheıtilgen. Jedel medısınalyq járdem stansasynyń avtoparki jyl basynda 13 Hyundai jáne MSAK janyndaǵy jedel járdem qyzmeti 2 «Lada Largýs» markaly sanıtarlyq avtokólikterimen jańartylǵan. Jyl basynan beri 38 avtokólik kúrdeli jóndeýden ótipti. Qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý maqsatynda aýdan jáne qalalardaǵy beketterde semınar sabaqtar ótkizilip, attestattaý júrgizildi. Medısınalyq qural-jabdyqtarmen jabdyqtalýy 86,3% quraıdy. Jańa jedel járdem ǵımaratynda zamanaýı qural-jabdyqtardy óńdeý qurylǵylarmen jabdyqtalǵan sterılızasııalaý bólimshesi ashyldy. Bıyl oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasyna jetispeıtin kural-jabdyqtardyń tizimi suranys hatpen jiberilgen.
Aıta ketelik, biz joǵaryda aıtyp ótken máseleler oblys basshylyǵyna málim. Densaýlyq saqtaý salasynyń ózekti máseleleri, jedel medısınalyq járdem qyzmetiniń jaı-kúıi talqylanǵan jıynda oblys ákimi Darhan Satybaldy salanyń tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa qoldaý kórsetiletinin aıta kele, basqarma basshysy men bas dárigerlerge jumysty shıratýdy tapsyrdy.
Túrkistan oblysy
