Aımaqtar • 02 Shilde, 2023

Shóp orý naýqany qyza tústi

341 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jambyl oblysy agrarlyq óńir bolǵandyqtan, sharýa qojalyq basshylary naýqan kezinde jemshóp jınaý jumysyna myqtap kirisedi. О́tken jyly Jer-anadan rekordtyq kórsetkishte mal azyǵyn jınap alǵan sharýashylyq jetekshileri qystyń jaıly bolǵanynyń arqasynda ájepteýir jemshóp qory qalyptasqanyn aıtyp otyr.

Shóp orý naýqany qyza tústi

Oblys ákimdigi aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Nurbı Ji­gite­kov­tiń aıtýynsha, óńirde búgingi kúnge deıin 352,6 myń gektar alqaptan shóp orylypty. Bul ótken jylmen salys­tyrǵanda 10 myń gektarǵa artyq.

«Jalpy alǵanda, óńirdegi sharýa qoja­lyq basshylary tórt túlikke qa­jet­ti jemshóp qoryn jınaý jolynda eshqashan aıanyp qalǵan emes. Bul ju­mystar bıyl da sátimen jalǵasyp jatyr.

Bıyl oblysta 2,6 mıllıon tonnadan astam mal azyǵyn daıyndaý kózdelse, onyń ishinde 2,2 mıllıon tonna pishen, 105 myń tonna pishendeme, 438 myń tonna saban, 102 myń tonna súrlem bar.

Qazirgi ýaqytta barlyq aýdanda shóp orý naýqany bastalyp, qyzý júrip jatyr. Jalpy alǵanda, óńir boıynsha 184,7 myń gektar kópjyldyq jáne 27,9 myń gektar birjyldyq shóp, 135,4 myń gektar tabıǵı shabyndyq, 4 myń gektar súrlemdik júgeri orý josparlanǵan.

Búgingi kúni 181,9 myń gektar kóp­jyl­dyq shóp, 21,5 myń gektar birjyl­dyq shóp jáne 61,7 myń gektar tabıǵı shabyndyq orylsa, 1 mıllıon tonna pishen, 14,6 myń tonna pishendeme, 5,0 myń tonna saban daıyndalyp, bul ba­ǵyttaǵy jumystar josparǵa sáıkes jalǵasyp jatyr.

2022 jyly óńir sharýalary jemshóp qoryn molynan jınap alǵan bolatyn. Nátıjesinde, ótken jyldan qalǵan, qol­da bar mal azyǵy 218,7 myń tonnany qu­rap otyr. Qysqasy, sharýalar bıyl da jemshópten taryqpaıdy dep aıtýǵa to­lyq negiz bar», deıdi N.Jigitekov.

Rasynda da, sharýa qojalyq jetekshi­leri ótken jyly rekordtyq kórsetkishte jemshóp jınaǵan bolatyn. Tipti olar­dyń arasynda: «Bıyl oryp alǵan mal azyǵy bir jarym, eki jylǵa jaıynan jetedi», dep maqtanǵandar da bolǵan. Shynynda da, solaı sekildi. О́ıtkeni jońyshqasynyń alǵashqy orymyn jınaǵan sharýalar kórsetkish ótken jylǵydan tómen bolǵanyna qaramastan, jemshóp qory jetkilikti ekenin alǵa tartyp otyr.

«93 gektar jerden byltyr 15 myń túk jemshóp jınap alǵan bolatynmyn. Jalpy alǵanda, ótken jyly tabıǵat-ana sharýalarǵa qatty qaraılasty ǵoı. Qys mezgili de jaıly boldy. Jergilikti atqarýshy bılik te sharýalarǵa qoldan kelgen jaǵdaıdy jasap júr.

Áıtkenmen bıyl alǵashqy orymda jınaǵan jońyshqamyz byltyrǵyǵa qaraǵanda sál azdaý boldy. Árıne, ót­ken jylǵy kórsetkishpen salystyrsaq tómendeý ekeni ras. Alaıda byltyrǵy jyldan artylyp qalǵan mal azyǵy bar ekenin eskersek, sharýalardyń bıyl asa qatty qınala qoımaıtyny málim. Saban bar, basqa bar, ótken jyldan 50 tonnadan astam mal azyǵy artylǵan bolatyn. Alda jońyshqanyń kezekti orymy kútip tur. Qysqasy, mal azyǵyn molynan jınap alatyn múmkindik jetkilikti», deıdi «Jambyl BTT» sharýa qojalyǵynyń basshysy Temirbek Baıqulıev jaǵdaıdy túsindirip.

Oblys ortalyǵynan 100 shaqyrym qashyqta jatqan Turar Rysqulov aýda­nynyń sharýa qojalyq jetekshileri negizinen eginge basa den qoıady. Sondaı-aq sýarmaly jerge da nazar aýdarady.

«Shabyndyq bizde negizinen kúreń kúzde qyza túsetini belgili. Qazir sharýa qojalyq jetekshileri sýarmaly jerdegi jońyshqanyń alǵashqy orymyn alyp jatyr. Bizdiń aýdannyń azamattary qum alqabyndaǵy jerlerdi de nazardan tys qaldyrmaıdy.

Jaýapty basshylardyń yqpaly­men Moıynqum alqabynan 5 myń gektar jer aldyq. Ol jaqtan mal azyǵyn daıyn­daýǵa bes brıgada jumylyp otyr. Jal­py, qysqy mal azyǵyn daıyndaý tórt túlik sanynyń artýyna baılanys­­ty jylda kóbeıip turady. Osy joly 237 myń tonna jómshóp jınaımyz dep jos­parlap otyrmyz.

О́tken jylmen salystyrǵanda bıyl mal azyǵyn 10-15 paıyzǵa artyq jı­naýǵa nıettimiz. Jalpy, byltyrǵy molshylyq sharýalarǵa qol bolǵany sózsiz. Qysqasy, ótken jyldan qalǵan qosymsha 50 paıyz jemshóp daıyn tur. Qazir azamattarymyz saban jınap jatyr, bıdaıyq ta aıtarlyqtaı jetkilikti bolady degen senimdemiz. Jergilikti atqarýshy bılik tarapynan jeńildetilgen dızel otyny máselesi sheshimin tapqan», deıdi Turar Rysqulov aýdany ákimdigi aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Temirǵalı Bıǵazıev.

О́ńirdiń barlyq aýdanynda shóp shabý naýqany qyzyp tur. Sharýa qojalyq basshylarynyń basym bóligi mal azyǵyn molynan jınap alatyndyǵyna senimdi. Nege deseńiz, ótken jyldan artylǵan jemshóp te az emes.

Turar Rysqulov aýdandyq aýyl sha­rýashylyǵy bóliminiń basshysy T.Bı­ǵazıevtiń aıtýynsha, aýdannyń bar­lyq aýyldyq okrýgine qosymsha 5 myń túk shóp jınaý týraly tapsyrma be­riledi eken. Jınalǵan mal azyǵy qor­da saqtalady. Qandaı da bir másele týyn­dasa nemese belgili bir sharýa qoja­lyq jınaǵan jemshóp órtenip ketse, muq­taj azamatqa birden qordaǵy mal azyǵy beriledi.

Qystyń qamyn jaz oılaıtyn sharýa qojalyq basshylary kúreń kúz túskenshe qajetti mal azyǵyn jınap alatyndyǵyna bek senimdi. Oǵan múm­kindik mol degendi de alǵa tartyp otyr.

 

Jambyl oblysy