Onlaın-platforma ıeleriniń jaýapkershiligi

Zańda mynadaı eki uǵym bel­gi­len­gen. Birinshisi – onlaın-platformany jalpy paıdalanýshy, ıaǵnı qarapaıym paıdalanýshylar. Ekinshisi, ınflıýenser (bloger) – onlaın-platformany kásip­ker­lik qyzmet maqsatymen paıdalanatyn tulǵa.

Bul jerde atap ótetin másele, zańnyń negizgi maqsaty – onlaın-platformalarda óz oıyn ja­zatyn tulǵaǵa erkindik berý. Sondaı-aq azamattardyń onlaın keńistiktegi quqyqtaryn qamta­ma­syz etý. Tıisinshe, ınflıýenser nemese bloger óz jumysyn kásip­kerlik turǵyda paıdalanatyn bolǵandyqtan, qosymsha mindettemeler júktelýi qajet.

Sońǵy kezderi onlaın-platformany paıdalanýshylardyń jarııalanymdary joıylyp, akkaýnt­tar buǵattalatyn jaǵdaı jıi kezdesedi. Tipti ol úshin naqty, dáleldi jaýap berilmeıdi. Onyń basty sebebi – onlaın-platformalarmen ózara baılanystyń qarapaıym mehanızminiń bolmaýy.

Qujatta kózdelgen normalar qoldanysqa engizilgen jaǵ­daı­da halyqtyń onlaın-platformalar ákimshiligine tikeleı jú­giný jáne óz quqyqtaryn qal­pyna keltirý tetigin belgileý jos­parlanǵan. Osy maqsatta Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi onlaın-platformalar ákimshilerimen kelissózder júrgizip jatyr. Jaqynda ǵana «TikTok» áleýmettik jelisi ókil­derimen kezdesip, aldaǵy birles­ken jumys pysyqtaldy.

Qazaq tilindegi kontentti moderasııalaý jáne monetızasııalaý, ınterfeısti qazaq tiline aýdarý máseleleri de bar. Iаǵnı onlaın-platformalar ınterfeısti qazaq tilinde paıdalanýǵa jol bermeıdi, tipti paıdalanýshy kelisimimen tanysýǵa múmkindik joq. Osy oraıda, zań aıasynda ınternet-jarnama salasyn ekonomıkalyq turǵydan qarastyrý kózdelgen. Bul jerde onlaın-platformalardy paıdalanýshylardyń jarnamany tańbalaýy, onlaın-platformadaǵy ekonomıkalyq qyzmetti retteý jumystary men mazmunǵa qoıylatyn talaptar bar.

Jalpy, halyqaralyq tájirı­bede onlaın salasynyń ju­my­sy zańdyq turǵydan rettelgen. Máselen, Germanııada NetzDZ atalatyn qujatta zańsyz kontentti moderasııalaý jáne el aýma­ǵynda shekteý týraly talap qaras­ty­ryl­ǵan. О́tken jyly Eýro­pa­lyq odaqta qabyldanǵan Digital Services act moderasııa, ókildik ashý jáne memlekettik organdarmen bir­lese jumys isteýdi mindetteıdi.

Qaınar AHETOV,

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi

BAQ salasyndaǵy memlekettik saıasat departamentiniń dırektory