Zańnyń Ádiletti Qazaqstandy qalyptastyrý jolyndaǵy birneshe paıdaly tusy bar. Birinshiden, qujat áleýmettik ádildikti ornatady. Ásirese joǵary laýazymdy tulǵalar, qolynda bıligi bar basshylar memleketke tıesili nárseniń tek halyq ıgiligi úshin ǵana jumys isteýi kerek ekenin túsinedi. Ekinshiden, shetelge zańsyz shyǵarylǵan qarjynyń bári qaıtarylǵan soń, eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna jumsalady. Ol áý bastan-aq osy baǵytta jumys isteıtin qarajat edi. Biraq zańdy belshesinen basqandardyń kesirinen qoldy boldy. Endi ádildik ornaıtyn ýaqyt jetti.
Elge qaıtarylǵan aktıvterdiń halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa jumsalýyn qadaǵalaıtyn arnaıy komıssııa qurylmaq. Al Bas prokýratýra janyndaǵy aktıvterdi qaıtarý jónindegi komıssııa burynǵydaı osy iste zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaıdy.
Meniń oıymsha, aldaǵy ýaqytta árbir adam memlekettik qyzmetke barǵan soń, ony baıýdyń múmkindigi, ózine tıesili emes nárseni zańsyz jymqyrýdyń joly degen oıdan tolyqtaı arylýǵa tıis. Qabyldanyp otyrǵan zań da osyndaı keleńsizdikterge jol bermeýdi kózdeıdi. Onyń taǵy bir artyqshylyǵy – zańsyz aktıvterdi qaıtarýdyń negizgi tetigi retinde azamattyq tárkileý ınstıtýtynyń engizilýi. Ol qoldanystaǵy qylmystyq jáne ákimshilik tárkileý normatıvterine qosymsha engizilip otyr. Onyń maqsaty – eger memleket múlkin zańsyz ıelengender tizimine ense, ony zańdy jolmen alǵanyn dáleldeýi kerek. Bul talaptyń merzimi ótip ketpeıdi. Meıli qaı ýaqytta alynǵan dúnıe bolsa da, dáleldeý mindet. Ony jasaı almaı ma, memleketke keri qaıtarady. Azamattyq tárkileý qylmystyq tárkileýdi almastyrmaıtynyn aıta ketý kerek. Ekeýi qatar júredi. Bul tájirıbe Anglııa, AQSh sekildi elderde tıimdiligin kórsetken.
Magerram MAGERRAMOV,
Májilis depýtaty
