Pikir • 14 Shilde, 2023

Paryz ben qaryz

224 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Táýelsizdiktiń 30 jylynda memlekettilikti damytý jóninde aýqymdy sharýa júzege asyryldy. Biraq osy ýaqyt aralyǵynda at tóbelindeı azamattar ata-babamyz mura etken, memleketke, halyqqa tıesili ıgilikti óziniń menshigine aınaldyrdy. Jekeshelendirý úderisiniń basym bóligi zańsyz júrgizildi. Sondyqtan bul ıgilikterdi memleketke qaıtarý – elimizdegi áleýmettik ádilettilikti qalyptastyrýdaǵy eń mańyzdy faktor.

Paryz ben qaryz

Zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi memleketke qaıtarý týraly zań – barmaq basty, kóz qysty áreketpen jekeniń qolyna ótken zaýyt, fabrıka, basqa da ǵımarattardy memleket menshigine qaıtara otyryp, elimizdegi áleýmettik jáne tarıhı ádilettilikti qalyptastyratyn basty tetik.

Elimizde túıini tarqamaǵan túıt­kildi ekonomıkalyq, áleýmettik, ınfra­qurylymdyq kóptegen prob­lema bar. Olardy sheshýge qar­jylyq resýrs tapshy. Mine, osy rette shetelge zańsyz shyǵarylǵan, jemqorlyq jolmen ıemdenilgen kapıtaldyń barlyǵyn memleketke qaıtarý qajet. Bul – ata-baba men urpaq aldyndaǵy úlken paryzymyz. Demek, muny ózimizdiń halyq aldyndaǵy qa­ry­zymyzdy qaıtaryp jatyrmyz dep esep­teý kerek. Iаǵnı ádilettilikti qa­lyptastyrýdaǵy óte mańyzdy zań.

Bul zań qoldy bolyp ketken aktıvterdi qaıtarýdyń negizgi te­tikterin qalyptastyrady. Eger zań­nyń ishki mehanızmderine úńilsek, qoǵam, memleket, quzyrly organdar elimizdegi 162 nemese odan da kóp azamattyń kapıtalyn izdes­tiredi. Kapıtaldyń kópshiligi zańsyz aýdarylǵan degen kúdik bolsa, mindetti túrde komıssııa tekserip, memlekettik quqyq qorǵaý organdary ony qaıtarý máselesimen aınalysady. Oǵan qo­ǵamdyq baqylaý júrgiziledi.

Qazir qoǵamdyq baqylaý – sybaılas jemqorlyqtyń jolyn kesýdegi proteksııanyń basty toqtatýshy kúshi. Meniń oıymsha, osy qoǵamdyq baqylaýda jumyldyrylatyn proký­ratýraǵa, qoǵamdyq komıssııaǵa mem­leketshil, elshil, halyqshyl azamat­tardy kiristiretin bolsa, onda eshkim zańsyz áreketterge barmaıdy. Son­dyqtan qurylatyn memlekettik komıssııa músheleri retinde qaǵıdatshyl qoǵam ókilderin, Parlament depýtattaryn engizetin bolsaq, jumys oń baǵytta júredi. Zańsyz kapıtaldy qaıtarý – elimizdegi júrgizilip jatqan reformalarǵa degen senimdi qa­lyp­tas­tyratyn basty fak­tor­dyń biri. Sheshim qabyl­daı­tyn azamattardyń ózderi de bul jaýapkershilikti túsinedi degen senim­demiz.

 

Erlan SAIROV,

Májilis depýtaty

Sońǵy jańalyqtar