Buǵan deıin basylym betinde jazylǵandaı, ótken aptadaǵy alapat órttiń biri Ekibastuzdyń aýyldyq aımaǵynda oryn alyp, kóptegen eldi mekenniń shabyndyqtary men jaıylymdary otqa orandy. О́ńirlik tótenshe jaǵdaılar departamentiniń resmı habarlamasynda kórsetilgendeı, tilsiz jaý aýyl maly jaıylyp júrgen óristi jaıpap, 70-ten asa usaq mal órtenip ketken. Álkeı Marǵulan aýylynyń ákimi Baýyrjan Boztaev atap kórsetkendeı, eldi mekende 503 adam turady. Tótenshe jaǵdaıdan jalpy sany 13 otbasy zardap shegip, ár úıden shamamen ortasha alǵanda jeti-segiz qoı-eshki shyǵyn bolǵan. Aýyl turǵyndarynyń sózinshe, kúıik shalǵan taǵy júzden astam túlik shala-jansar kúıde jatyr. Olardyń arasynan shyǵyn bolyp jatqandary da az emes. Alaıda quramynda veterınarlar, aýylsharýashylyq bólimi men jergilikti ákimdiktiń ókilderi bar arnaıy komıssııa 73 maldy ǵana qyryldy dep esepke engizgen. Aýyl halqy komıssııanyń bul sheshimimen kelispeıtinderin aıtady. Tosynnan kelgen apattan shyǵyn bolǵan maldyń ornyn toltyrýda memleket kómektespese, jaǵdaıymyz qıyn bolady dep otyr.
– Aýyl adamdaryna órt kele jatyr dep aldyn ala habarlanǵan joq. Tótenshe jaǵdaılar mekemesi mundaı jumystarmen múlde aınalyspaıtyny tańǵaldyrady. Malymyzdy ýaqytynda aman alyp qalmaýymyzdyń taǵy bir sebebi – óris Marǵulan aýylynan 25 shaqyrym jerde ornalasqan. Jazda sol jerdegi «Qýanysh» sharýa qojalyǵyna qosyp, aı saıyn ár mal basyna 600 teńgeden tóleımiz. Bilýimizshe, túligimiz órtengen kúni qoıdyń basynda baqtashynyń ózi bolmaǵan. О́rt júrip ótken soń baryp jaısyz habardy estidik. Arnaıy komıssııa múshelerimen birge júrip órtengen janýarlardy jınap aldyq. Sóıtsek, alǵashqy kúni ólgen 73 bas qoı-eshkini ǵana komıssııa shyǵyn retinde tirkep, jerge kómdirdi. Olar ketken soń kúıik shalǵan ózge 139-nyń aldy qyryla bastady. Olardy komıssııa esepke almaı otyr. Mine, búginge deıin taǵy 30-ǵa jýyq usaq maldyń kúıikten ólgenine ózim kýámin. Otarǵa qosqan malymnyń 60-yn kúıik shalsa, 8-i de ólip ketti. Qalǵanynyń kúıi kelmeı tur, mal bolmaıdy degen oıdamyz. Otbasymda shıetteı 6 balam bar, anam múgedek jan. Kúnkórisimizdiń kózi osy túlik edi, endi jaǵdaıymyzdyń ne bolatynyn bilmeımin. Komıssııa músheleri aýyldaǵy barlyq ólgen maldyń jalpy quny 17 mln teńgeden assa ǵana ótemaqy tóleımiz dep ketti. Alaıda shyǵyn somasy ol mejege jetpeıdi, dep qynjylyp otyr aýyl turǵyny Tileýbek Shákeı.
Jalpy, órt bolǵan kúni óriste 557 qoı-eshki jaıylyp júrgen. Sonyń jartysyna jýyǵyn kúıik shalypty. Munyń ústine Marǵulan aýyly mańaıyndaǵy 10 myń gektardaı jerdiń túgi qalmaı janyp, mal baqqan aǵaıyn jaıylym men shabyndyq jerlerden tarshylyq kóre bastaǵany baıqalady. Bıyl aýmaqta shóp baǵasy da aspandap ketedi dep boljap otyr aýyldaǵylar.
Al óńirlik veterınarııa basqarmasynyń basshysy Aıdar Ýálıevtiń dereginshe sol kúni óriste bolǵan maldyń sany – 527 bas. 50 eshki, 23 qoı shyǵyn bolǵan. «Oqıǵa 14 shilde kúni oryn alǵan. Veterınarlar ólgen 73 usaq maldy talapqa saı joıdy. Barlyq mal bazada tirkelgen eken, soǵan saı ıeleri de anyqtalyp otyr. Endigi jerde oblys basshylyǵy mal ıelerine ótemaqy tóleý týraly sheshim qabyldasa, ol maldyń jasyna, urǵashy nemese erkek bolýyna qatysty taǵaıyndalady. Al álgi kúıik shalyp, aman qalǵan janýarlardy jaqsylap kútse, aıaqqa turyp ketedi. Qosymsha ólip jatqan túlikter týraly sizden bilip otyrmyn, olardy esepke alý týraly jergilikti veterınarlyq qyzmetke tapsyrma beremin», dedi basqarma basshysy.
Atalǵan máseleni oblys basshysy Asaıyn Baıhanov ta nazarda ustap otyrǵanǵa uqsaıdy. «Ertis ormany» rezervatyndaǵy orman órtin baqylap júrgen oblys basshysy dúısenbi kúni tikushaqpen Marǵulan aýylyna ushyp baryp, shyǵyn shekken otbasylarmen kezdesý ótkizgen. Bul týraly ol óziniń áleýmettik jelidegi paraqshasynda jazdy.
«Dala órtteri oryn alǵan Baıanaýyl, Maı aýdandaryna jáne Ekibastuzdyń aýyldyq aımaqtaryna bardym. Sharýa qojalyqtarynyń basshylarymen kezdesip, máselelerdiń sheshý joldaryn birlesip talqyladyq. Sharýalardyń máselelerin ózimniń jeke baqylaýyma alyp, tórt baǵyt boıynsha kómek uıymdastyramyz dep sheshtik. Birinshiden, shabyndyq úshin bólinetin arzan dızel otynynyń kólemin 4 myń tonnadan 10 myń tonnaǵa deıin arttyramyz. Ekinshiden, jemshóp daıyndaý úshin sýbsıdııalaý kólemin bir bas qara mal úshin 7 myń teńgeden 15 myń teńgege deıin jáne usaq mal úshin 3 myńnan 5 myń teńgege deıin ulǵaıtamyz. Úshinshiden, muqtaj fermerlerge qor sanatyna enetin jerlerde, memlekettik orman qory jáne jaıylma ýchaskelerinde shóp daıyndaýǵa múmkindik beremiz. Tórtinshiden, dándi daqyldardy jınaý kezinde saban daıyndaýdy qarastyramyz. Saban usaqtalmaǵan kúıde egistikterde qalyp, ony keıin jınap alýǵa múmkindik bar. Sońǵysy, Álkeı Marǵulan aýylynyń turǵyndaryna keltirilgen shyǵyndy óteý úshin óńirdiń iri kásiporyndarymen materıaldyq qoldaý kórsetiledi. Jazǵy úıi men malǵa arnalǵan qorshaýy zardap shekken eki sharýashylyqqa da dál osyndaı kómek jasalady», dep málimdedi A.Baıhanov.
Ákim ýáde etken ister ońymen atqarylyp, aýyl adamdarynyń shyǵyny ótelip jatsa, budan artyq qýanysh bolmas. О́ńirdiń veterınarlyq qyzmeti men ózge de jaýapty organdar sharýalardyń janaıqaıyna qulaq túrip, kemshilikterdi ýaqytynda joıady dep senemiz.
