Din • 20 Shilde, 2023

Destrýktıvti dinı aǵymdardyń jetegine ketetinderdiń kópshiligine ǵalamtor áser etedi - dintanýshy

345 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Dintanýshy Toǵjan Ǵalymova qazirgi tańda qolǵa qarý alyp soǵysý eskirgen ádisterdiń qatarynda ekenin aıtty. Adam sanasyna ózge ıdeologııany sińirý úshin qoǵam arasyna shyǵyp úgit-nasıhat jasaýdyń da qajeti joq. Qashyqtan otyryp ózge kúshterdi paıdalana otyryp aram pıǵyldy iske asyryp, qylmysqa ıtermeleýge bolady. Bundaı teris áreketterdiń barlyǵy ǵalamtordyń kómegimen júzege asyrylady.

Destrýktıvti dinı aǵymdardyń jetegine ketetinderdiń kópshiligine ǵalamtor áser etedi - dintanýshy

Áleýmettik jeli - qarmaqqa ilýdiń eń qolaıly ári tıimdi quraly. Qazir eńbektegen baladan, eńkeıgen qarııaǵa deıin osy ǵalamtor kózin paıdalanady. Qazirgi tańda álemde ınternetti paıdalanýshylyr sany 4 jarym mıllıard adamdy qurasa, Qazaqstanda 18 mıllıonǵa jýyq adam ǵalamtorda otyrady. Bul destrýktıvti dinı aǵym ókilderi úshin múmkindik joǵary ekenin ańǵaramyz.

Destrýktıvti uıymdardyń ókilderi áleýmettik jelilerde túrli joldarmen óz kýltterin nasıhattaıdy.  Destrýktıvti sıpattaǵy tyıym salynǵan materıaldary bar óz ádebıetterin, aýdıojazba, jazbalaryn, maqalalaryn jarııalap, qalaýlary boıynsha top ashyp, adamdarmen tikeleı baılanysqa shyǵa alady. Árıne memleket tarapynan tyıym salynǵan toptardy joıyp, der kezinde óshirýge barynsha tyrysady. Biraq ınternettiń qarqyndy jumys jasaýyna baılanysty, sonymen qatar myńdaǵan adamdarǵa qoljetimdi dúnıe bolǵandyqtan barlyq destrýktıvti baǵyttaǵy akkaýnttardy joıyp jiberý múmkin emes. Sondyqtan ınternetten dinı aqparat alǵanda tek senimdi kózderden alý kerek.

Qazir tekserilmegen dinı aqparattardy árbir adamnyń áleýmettik jelidegi jeke paraqshasyna silteme túrinde nemese pochtaǵa spam túrinde jiberýge múmkindik bar. Islam, paıǵambarlar tarıhı, tozaq otynan saqtan, aqyrettiń azaby, ıslamdaǵy mahabbat syndy qyzyqty taqyryptardyń astarynda qandaı posttar jazylǵanyn, ony qandaı adam jazyp otyrǵanyn eshkim bilmeıdi.

Statıstıkalyq málimetterge súıener bolsaq, destrýktıvti dinı aǵym ókilderiniń yqpalyna ketetinderdiń 88%-na osy áleýmettik jeliler tikeleı yqpal etip otyr. Al 70% adam óziniń dinı saýatyn ınternet ashady eken. Budan shyǵatyn qorytyndy, krıtıkalyq oılaý júıesi qalyptaspaǵan, psıhologııalyq álsiz nemese ómirinde kez-kelgen problemasy bar adam jahandyq aqparattyq-kommýnıkasııanyń kesirinen túzý joldan adasyp keteri sózsiz. Ásirese bul qatarda jastardyń úlesi basym. Radıkaldy aǵymdar kóbinese «Facebook», «Vkontakte», «Tapatalk», «Odnoklassnıkı», «Instagram», «Telegram», «Tik-tok» áleýmettik jelilerin qoldanady. Sebebi bul jeliler jastar arasynda qoldanysqa ıe.

Dinı radıkaldy top ókilderi adam sanasyna áser etetin barlyq derlik psıhologııalyq ádister men zamanaýı múmkindikterdi jetik meńgergen: ártúrli onlaın forýmdar, oıyndar, jastardy qyzyqtyratyn podkastar jáne jabyq chattar. Kúnnen kúnge ózderi jasaıtyn kontenttiń sapasy men sanyna da nazar aýdaratyndyǵyna zertteý kezinde kózimiz jetýde.

Túzý joldan jańylatyndardyń kópshiligi - jumyssyz jastar. Sol sebepti áleýmettik jelide aqsha tabýǵa umtylatyn jastar sany artyp jatyr. Vırtýaldy álemniń múmkindigin paıdalanar aldynda kimge jáne qandaı maqsatta jumys jasap jatqanyn adamdar umytpaǵan jón. Mysaly, ınternette vırtýaldy qajylyq jasaý, onlaın túrde jamaǵatpen qulshylyq rásimin oryndaý, bilimin onlaın arttyrý sııaqty túrli qyzmet túrleri bar. Keıde oılaý júıesi damyǵan adam úshin mıǵa qonymsyz zattar, ekinshi adam úshin durys sııaqty kórinýi múmkin.

Sóz sońynda, ǵalamtordan aqparat alǵanda barynsha saq bolýǵa shaqyramyn. Qandaı da bir kúdikti dúnıe baıqasańyz suraq qoıyp, naqtylap, barynsha abaı bolǵan jón.