2019 jyly «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda Qaraǵandy oblysynda 800 shaqyrym jol jóndeýden ótetini aıtylǵan edi. Sol jobanyń ishinde respýblıkalyq mańyzy bar «Qaraǵandy – Balqash» tasjolyna bıýdjetten jalpy 248 mlrd 225 mln teńge bólindi. «Qaraǵandy-Balqash» ýchaskesin rekonstrýksııalaýdyń jobalaý-smetalyq qujattamasy 2016-2017 jyldary ázirlengen. 2018 jyly «QazAvtoJol» UK» aksıonerlik qoǵamy «CITIC Construction Co Ltd» jáne «QazGerStroı» BK JShS kompanııasymen kelisimge kelip, 2019 jyly talapqa sáıkes, qurylys-montaj jumystaryn bastaǵan. Sol ýaqytta «CITIC Construction Co Ltd» JShS kompanııasy konsorsıýmnyń lıderi bolyp bekitiledi. Alaıda osydan birneshe aı buryn «QazGerStroı» BK JShS berilgen júktemeni oryndamaı, jumys kestesin buzǵandyqtan konsorsıým músheliginen shyǵarylyp tastady. Qazir bas merdiger – «CITIC Construction Co Ltd» JShS jumysty júrgizip jatyr.
– Munda túrli aýysymda 790 adam jumys istep jatyr. 610 tehnıka jumyldyrylǵan. Sondaı-aq 174 shaqyrymnyń jumysyn «SıneMıdasStroı» JShS istep jatyr. Iаǵnı Qaraǵandydan Balqashqa qaraı, 174 shaqyrymǵa deıingi jumys osy merdigerge tıesili. «TemirjolJóndeý» JShS kompanııasy 20 shaqyrym jol salyp jatyr. Bıyl aınalma jol 95 paıyzǵa azaıdy, deıdi «QazAvtoJol»-dyń Qaraǵandy oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Aıbek Amantaev.
«Qaraǵandy – Balqash» tasjoly – segiz ýchaskeden turady. Araqashyqtyq alshaq bolǵannan keıin ár ýchaske eki klımattyq beldeýde ornalasqan. Mamandar osyny eskerip, joldy bes qabatpen salǵan. Iаǵnı ár ýchaskede jol sapasynyń quramy ártúrli, bir-birine uqsamaıdy.
Máselen, №1-4 ýchaskesiniń tómengi qabatyna qıyrshyq tasty qum qospasy tóselgen. Onyń ústinen kúl qospasymen belsendirilgen qumdy sement qospasy júrgizildi. Osy úderis bitkennen keıin ystyq iri túıirshikti tyǵyz asfaltbetonmen tegistelip, ústinen qıyrshyq tasty mastıkalyq asfaltbetonmen japqan.
№5 ýchaskedegi tósem odan sál ózgerek. Klımattyq jaǵdaıǵa baılanysty joldyń ekinshi qabatyna qıyrshyq tasty qumdy sement qospasyn tósegen. Al №6-8 ýchaskesi bes qabatpen salynyp jatyr. Eń birinshi aralyq baılanysty nyǵaıtý úshin mıneraldy qospanyń topyraǵy sebilgen. Onyń ústinen qara qıyrshyq tas tóselip, ystyq iri túıirshikti asfaltbeton quıylady. Tórtinshi qabatyna ystyq iri túıirshikti tyǵyz asfaltbeton, betinen qıyrshyq tasty mastıkalyq asfaltbeton tóseledi. Taǵy bir artyqshylyǵy – jol betondalmaıdy. Iаǵnı «Qaraǵandy – Astana» avtobanyndaı taıǵaq emes, asa qaýipi joq.
Odan ári Balqashtan Býrylbaıtalǵa deıingi (Qaraǵandy oblysy aýmaǵyndaǵy bóligi) 141 shaqyrym bolatyn jolda da jumys qyzý júrýde. Munda 290 adam eńbek etip jatyr. Oǵan 290 tehnıka tartylǵan. Bıyl jyl sońyna deıin 90 shaqyrymnyń tórt jolaǵyn ashamyz deıdi «QazAvtoJol» ókilderi. «Sinohydro Corporation Limited», «SıneMıdasStroı», «Todini Costruzioni Generali» JShS, úsh merdiger jumys júrgizip jatyr. Al jalpy Balqash – Býrylbaıtal kúrejolynyń jalpy uzyndyǵy 288 shaqyrymdy quraıdy. Joba avtomobıl joldary komıtetiniń quzyretinde.
– Býrylbaıtal – Kúrti tasjolynyń uzyndyǵy 228 shaqyrymdy quraıdy. Joldyń 2 teliminiń qurylysyna «QazAvtoJol» jaýapty. 143 shaqyrymnyń 81 shaqyrymy bıyl qoldanýǵa berilse, 62 shaqyrymdyq ekinshi bóligi kelesi jyly aıaqtalmaq. Qalǵan eki telimniń qurylysyna Avtomobıl joldary komıteti jaýapty. Al Kúrti – Qapshaǵaı tasjolynyń jalpy uzyndyǵy 67 shaqyrymdy quraıdy. Kelisimge sáıkes bul joldyń qurylysy 2025 jylǵa deıin aıaqtalady dep kózdelip otyr, – deıdi «QazAvtoJol» UK» aksıonerlik qoǵamynyń baspasóz hatshysy Lázzat Stamǵazıeva.
Bıyl mamyr aıynda jol tolyǵymen bitýi kerek-tin. Qurylys jumystarynyń sozylý sebebin Lázzat Keńesqyzy bylaı túsindirdi.
– COVID-19 pandemııasynan keıin jol-qurylys materıaldarynyń jáne jalpy qurylystyń kúrt qymbattaýyna baılanysty jobalaý-smetalyq qujatqa túzetýler engizildi. Sonyń saldarynan jumys josparyn bir jylǵa shegerdik. Bul jaǵdaıdy «QazAvtoJol» Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi Avtomobıl joldary komıteti birlese otyryp qarastyrdy. Tórt jolaqty avtoban keler jyldyń I jartyjyldyǵynda tolyq paıdalanýǵa beriledi dep josparlanǵan. Smetalyq qujatqa túzetýler engizilip jatqanda merdiger kompanııa jol-qurylys jumystaryn óz qarajaty esebinen júrgizdi, – deıdi resmı ókil. – Qurylysqa eń qajetti materıaldardyń baǵasy sharyqtap ketken. Máselen, PS 400-D0 markaly portladndsementtiń qunyn smetalyq qujatqa – 16 330 teńge bolǵanda bekitkenbiz. Qazir ol – 35 897 teńge turady. Jol qurylys bıtýmy 100/130 markasynyń jobalyq-smetalyq quny 106 230 teńge bolsa, búgin baǵasy 210 146 teńgege qymbattaǵan. Odan bólek, armatýranyń jobalyq-smetalyq qunyn 170 310 teńgemen eseptesek, ol 376 202 teńgege kúrt kóterildi.
«Qaraǵandy – Balqash» tas jolynda bıylǵy qurylys maýsymy bastalǵaly beri 20 shaqyrymnan asa asfalt jol tóselgen. Al jalpy jospar boıynsha jumystyń 70 paıyzdan astamy oryndalǵanyn aıtady merdigerler. Iаǵnı avtoban boıyna 310 sý ótkizý qubyrynyń 299-y salynǵan. Jobadaǵy 11 kópirdiń jartysynan kóbi aıaqtalypty. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń ótýi úshin tóseletin jol qurylysy 75 paıyzǵa oryndalǵan. Temirjol arqyly ótetin 1 ótkeldiń jóndeý jumystary da aıaqtalýǵa sál-aq qaldy.
«Qaraǵandy – Balqash» avtobany – I jáne II sanattaǵy avtojoldyń qatarynda. Basty ereksheligi – joldyń bes qabatty jabyny. Jaýapty kompanııa ókili tórt jolaqty avtobannyń keler jyly tolyq qoldanysqa beriletinin aıtty. Saǵyzsha sozylmaı, sapaly salynsa degen kóp tileýi kesheýildemese eken. Áıtpese, jolǵa ketetin qyrýar qarjy qolǵa ketti me degen kóptiń kókeıinde kóleńkeli kúmán týyndaıdy.
Qasymhan ǴALYM,
«Egemen Qazaqstan»
