Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, elimizdiń halyqtyń joǵary bilimmen qamtylýy boıynsha deńgeıi Reseıden de tómen bolyp shyqty.
«Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2021 jylǵy málimetine súıensek, Qazaqstanda túlekterdi joǵary bilimmen jalpy qamtý 62%-dy quraıdy, bul kóptegen elden edáýir tómen (Reseı – 82%, Ońtústik Koreıa – 94%, Irlandııa – 78%, Belarýs – 81%). Al jalpy elimizde joǵary bilimi bar azamattardyń statıstıkasyna qarasaq, erlerdiń úlesi 17%, áıelderdiń úlesi 21%-dy quraıdy. Bul – tómen kórsetkish. Osy jaıttardy eskersek, áleýmettik jelidegi grant sanyn azaıtý týraly aıtylyp jatqan syn qanshalyqty durys degen suraq týyndaıdy. Bıyl elimizde 174 myńnan astam túlek mektep bitirdi. Sondaı-aq 140 myńǵa jýyq túlek kolledj bitirdi. Olardyń ishinde 94 myń túlek grant konkýrsyna qatysty. Al bólingen grant sany – 73 myń. Statıstıkaǵa qarasaq, grant negizsiz bólindi dep aıtýǵa kelmeıdi. Kerisinshe, Úkimetten bólingen granttar jastardy shetelden tegin oqý izdemeı, elimizde qalýyna jáne halyqtyń joǵary bilim jeńgeıin arttyrýǵa septigin tıgizeri sózsiz», dep jazdy Qýanysh Erǵalıev Facebook jelisindegi jeke paraqshasynda.
Sonymen qatar ol jastarǵa memleketten kórsetiletin áleýmettik qoldaýdyń mańyzdylyǵy týraly jazdy.
«Taǵy bir aıta keterlik mańyzdy jaıt, túlekterge bólingen granttardyń jartysynan kóbi áleýmettik osal sanattaryndaǵy adamdarǵa arnalǵan. Kvotalardyń úlesi memlekettik granttardyń jalpy sanynyń 53,5%-yn quraıdy, onyń ishinde 35%-y aýyl jastaryna bólingen. Áleýmettik osal toptarǵa barlyǵy 9 kvota qarastyrylǵan. Elimizde joǵary bilim barlyǵyna birdeı qoljetimdi bolýy tıis. Osy oraıda Úkimetten granttardyń bólinýi, áleýmettik qoldaý kórsetilýi jastardyń damýyna áser etedi. Memleket tarapynan jastaıynan qoldaýdy sezinip ósken bala bolashaqta da elimiz úshin aıanbaı eńbek eteri sózsiz. Ony óz tájirıbemnen jaqsy bilemin», dedi mınıstrdiń orynbasary.
О́z jazbasynda Qýanysh Erǵalıev mektep bitirgende alǵashqy grantyn qalaı jeńip alǵany týraly esteligimen de bólisti.
«Alǵash joǵary oqý ornyna grant jeńip alǵandaǵy sezimdi umytý múmkin emes. Mektep kezimde respýblıkalyq, halyqaralyq olımpıadalarǵa qatystym. 11-synypta ýnıversıtetke oqýǵa túsý úshin emtıhanǵa daıyndalǵan joqpyn, óıtkeni halyqaralyq olımpıada júldegerlerine memlekettik grant bólinetin. Biraq sol jyly bul ereje ózgerip, biz de grant konkýrsyna qatysý úshin test tapsyrýymyz kerek boldy. Bul ózgeris men úshin kútpegen jaǵdaı boldy, biraq mektep qabyrǵasynda alǵan bilimime senip, daıyndyqsyz test tapsyrdym, nátıjesinde 94 ball alyp shyqtym (120 baldan). Bir qyzyǵy, konkýrs nátıjesi shyqqanda meniń aty-jónim eki jaqta da jarııalandy. Iаǵnı kútpegen jerden Medısınalyq ýnıversıtettiń grantymen (jalpy konkýrs) qatar halyqaralyq olımpıada júldegeri retinde de grant ıegeri atandym. Bul men úshin ómir boıy este qalarlyq erekshe sátterdiń biri boldy. Magıstratýra men doktorantýrany shetelde oqydym. Onda da memlekettiń qoldaýymen «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda bilim aldym. Men sııaqty aýyldyq jerden shyqqan qarapaıym jastarǵa mundaı múmkindik tıimdi áleýmettik lıft bolyp tabylady. Grant ıegerlerin, ata-analary men ustazdaryn shyn júrekten quttyqtaımyn. Elimizdiń bolashaǵy jarqyn bolsyn», delingen jazbada.
