Mádenıet • 10 Tamyz, 2023

Bárimiz eskerer bir jaıt

250 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

«Ándi súıseń, menshe súı...» degen Abaı atamyzdyń, «Kózim­niń qarasy» án-óleńin de ısi qazaq­tyń kóńili kóktem bola shalqyp, jany jaz bola balqyp tyńdaıtyny, al ánshi emes ekiniń biri áline qaraı aıtatyny belgili. Ǵashyq jigittiń Abaı jazǵan móldir mahabbat jyrynyń (22 shýmaq) bastapqy 4 shýmaǵyn aıtyp júrmiz. Olar:

Bárimiz eskerer bir jaıt

«Kózimniń qarasy,

Kóńilimniń sanasy,

Bitpeıdi ishimde

Ǵashyqtyń jarasy.

Qazaqtyń danasy,

Jasy úlken aǵasy.

Bar demes sendeı bir

Adamnyń balasy.

Jylaıyn, jyrlaıyn,

Aǵyzyp kóz maıyn.

Aıtýǵa kelgende

Qalqama sóz daıyn.

Júrekten qozǵaıyn,

Ádepten ozbaıyn.

О́zi de bilmeı me,

Kóp sóılep sozbaıyn».

Muny ońashalaý kezde aqyryn aıtyp otyratyn ádetim bar. Mende ǵana emes shyǵar. Sondaıda bir kúni ekinshi shýma­ǵyna qalaıda kidirgenim. Máni bólek... Jigittiń arnaý sózin bastaı bere ózin-ózi ózgeniń, ıaǵnı qyzdyń aýzy­men: «Qazaqtyń danasy...» dep qolpashtaýy qalaı? Oıǵa qonbaıdy ǵoı?.. Qyzdyń jarysa aıtqany deýge kelmeıdi, jigit pen qyzdyń aıtysy emes. Oılandym... Abaıdyń «Jigit sózi» men «Qyz sózi» bar. «Jigit sózi» – «Aıttym sálem, qalamqas», al «Qyz sózi...» esimde, myna 2-shýmaq sonda­ǵylarǵa óte uqsas! Abaıdyń óleńder jınaǵyn alyp, «Qyz sózine» úńildim:

«Qıystyryp maqtaısyz,

Oılasań ne tappaısyz?

Bizde erik joq, óziń bil,

Áldenege bastaısyz.

 

Biz de árkimdi baıqaımyz,

Tap bergennen taıqaımyz.

Sizdeı asyl kez bolsa,

Qaıtip basty shaıqaımyz?» –

degeninen soń:

«Qazaqtyń danasy,

Jasy úlken aǵasy.

Bar demes sendeı bir

Adamnyń balasy», – bolyp tursa, ábden qısyndy, jarasymdy!

Menińshe, aqynnyń jurtqa aýyzsha taraǵan óleńderin jınaǵandardyń biri ony aıtyp bergen kisiniń qateles­kenin ańǵar­maǵan. Alǵashqy jınaǵyn quras­tyrǵandar da «Abaı óleńderin» tal­dap jatpaǵan. Al odan beride aqyn shyǵar­mashylyǵyn zerttegen, búgin de zertteý maqala jazyp júrgen abaıtanýshylardyń nazaryna ili­k­pegeni túsiniksiz. Abaı jınaqtary aldaǵy ýaqytta da shyǵady, sonda myna aǵattyq eskeriledi, ánshilerimiz bolsa, «adasqan» 2-shýmaqsyz aıtýlary kerek dep oılaımyn.

 

Ǵabbas QABYShULY,

jazýshy

Sońǵy jańalyqtar