Balyq aýlap otbasyn asyrap otyrǵan kásip ıeleriniń aıtary, álbette, az emes, tabystan qaǵylǵan soń olardyń jaǵdaıy máz emes. Biraz ýaqyt buryn salynǵan tyıymnyń saldarynan balyqshylar sý qoımasyna aý salýdy armandap júr. Alaıda armany aqıqatqa aınalatyn kúnniń sáýlesi kórinbeı tur. Qysqasy, ótkel jaǵalap ózegi talǵan bes aýyldyń balyqshylary tabysynan qaqqandardyń áreketine ashýly.
Taǵdyry men tabysyn shalǵaıdaǵy Tasótkel sý qoımasymen baılanystyrǵan balyqshylardyń aıtýynsha, atqaminerler jasandy kóldi jalǵa alǵan kásipkerlermen kelise almaǵan kórinedi. Nátıjesinde, kásip ıeleri jumyssyz qalǵan. Sózine sensek, kólge talastyń kesirin qatty sezinip otyr.
«Irgedegi Tasótkelge erkin kiretin kún ázirge esh baıqalmaı tur. Dál qazir máselemiz sheshimin tabatyn kún tezirek týsa dep otyrmyz. Alaıda kún ótken saıyn jaǵdaı ózgerip, ýshyǵyp barady. Búginde bizdi sýǵa jolatpaıtyn bolyp aldy. Sý qoımasyn mańaılasaq, bizdi brakoner sekildi kóredi. Qysqasy, zardap shegip otyrmyz», deıdi balyqshylardyń biri Qanat Jeksenbaı ashýǵa býlyǵyp.
Shyny kerek, Tasótkelden balyq aýlap, otbasynyń nápaqasyn aıyrǵan balyqshylardyń nazynyń da jóni bar sııaqty. Taǵdyryn Tasótkelge baılaǵan olar ótkir máseleniń ońynan sheshilgenin maqul kóredi. Alaıda saǵyzsha sozylǵan sý qoımasyndaǵy jaǵdaı ázirge turaqtalatynǵa uqsamaı tur. О́kinishtisi de – sol.
«Munda júrgen jaýaptylardyń árqaısysy bir-bir «qudaı» sııaqty. Myna shaǵyn kólden olar ne izdep júr eken? Sony túsine alar emespiz. Bári biz jan baǵyp júrgen osy kólge qadaldy da qaldy ǵoı. Bunyń artynda kim turǵanyn kim bilsin? Qalaı bolǵan kúnde de bılik basyndaǵylar bizdi kólge kirgizýi kerek nemese basqa bir jaıly jumys taýyp bersin. Ár balyqshynyń otbasy bar ǵoı», deıdi taǵy bir balyqshy Batyrbek Sadyqov máseleniń mánisine úńilip.
Batyr túsinde jaý kórse, balyqshy túsinde aý kóredi. Tańnyń atysynan kól jaǵalap kúneltýge mashyqtanǵan kásip ıeleri úshin sý qoımasynan shettetilý tragedııamen teń bolyp turǵany daýsyz. О́ıtkeni olar balyq aýlaýdy kóp adam sekildi hobbı sanap otyrǵan joq, kádimgi kásibi, jumysy dep túsinedi. Adal eńbegimen nápaqysyn aıyryp júrgen azamattardyń janaıqaıyna bas aýyrtatyn kisi bar ma? Ázirge ondaı adamdy tabý muń bop tur.
«Balyq aýlap jan baǵyp júrgenimizge qyryq jyl boldy ǵoı. Biz úshin bul – kádimgi jumys. Shynyn aıtý kerek, saqtandyrýǵa qatysty tólemaqysyn ótedik pe, ótedik. Salyqty tóledik pe, tóledik. Bárin talapqa sáıkes zań aıasynda istedik qoı. Eshqandaı quqyq buzýshylyqqa jol bergen emespiz. Myna bizge: «Bir jarym aıdan keıin ashylady. Zańdy túrde jumystaryńdy jalǵastyrasyńdar degen» edi. Eki aı ótip ketti ǵoı. Kózdi ashyp-jumǵansha qyrkúıek aıy kelip jetedi. Qysqasy, ýaqyt shirkin zymyrandaı zymyrap ótip jatyr», deıdi balyqshylardyń muńyn jetkizgen Aıtýar Qoıgeldıev.
Búgingi tańda talapqa sáıkes balyqty qarmaqpen aýlaýǵa ǵana ruqsat berilipti. Alaıda kásipqoı balyqshylar mundaı áýesqoılyq qadammen kúneltkisi kelmeıdi. Aıtýynsha, qarmaqpen balyq aýlaý tabys ákelmeıdi eken. Sol úshin de ýaqytsha bolsa da kólge kirýge ruqsat berýdi talap etip otyr. Alaıda jergilikti bılik sý qoımasyn kútip ustaýǵa bekitilgen eks basshymen esep aıyryspaıynsha, máseleni sheshý múmkin emes degendi tuspaldaıdy. Aıtýynsha, kásipker kólge kútim jasamaı, balyqty kóbeıtýdi nazardan tys qaldyrǵan syńaıly. Áıtkenmen, osyndaı irili-usaqty máseleler balyqshylardyń shamyna tıip tur.
Aýdan ákimi Baqytjan Jánibekovtiń aıtýynsha, oblystyq sotta jeńilgen tarap joǵarǵy sotqa shaǵymdanyp, kassasııaǵa bergen kórinedi. Sondyqtan máseleniń naqty qashan tolyqtaı sheshiletini ázirge belgisiz sııaqty.
Aýdan ákiminiń sózi «naqty ýaqytty aıta almaımyn. О́ıtkeni munda jumys tek zań aıasynda júrgiziledi», degenge saıady.
Memleket menshigindegi sý qoımasynyń tizginin aldaǵy ýaqytta kim qolǵa ustaıtyny ázirge belgisiz bolyp tur. Jalǵa alǵan kásipker men jergilikti bılik arasyndaǵy másele tolyqqandy sheshimin tappaıynsha, kólge qatysty konkýrs jarııalanbaıdy. Soǵan qaraǵanda balyqshylar kótergen másele jýyq arada ońynan sheshile qoımaıtyn sııaqty. Al ýaqyt kásip ıeleri aıtqandaı zymyrap ótip jatyr...
Jambyl oblysy,
Shý aýdany
