Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Balabaqshaǵa qatysty taǵy bir másele – oryn tapshylyǵy. Oqý-aǵartý mınıstrligi Mektepke deıingi bilim berý departamentiniń dırektory Natalıa Jumadildaevanyń aıtýynsha, elimizde 11 320 mektepke deıingi uıym jumys isteıdi. Onda 950 myńnan astam bala tárbıelenip jatyr. Ulttyq jobany iske asyrý josparyna sáıkes, 2025 jylǵa deıin 223 myń jańa oryn ashylady. Bul mektepke deıingi bilim berý uıymdary qajettiliginiń 70 paıyzyn jabýǵa múmkindik beredi.
– Jyl basynan beri 29 620 oryndyq 307 mektepke deıingi uıym, onyń ishinde 2 818 oryndyq úsh memlekettik, 26 802 oryndyq 304 jekemenshik uıym ashyldy. Keıingi 5 jylda jekemenshik mektepke deıingi uıymdardyń ashylýyna baılanysty balabaqshaǵa joldama alý tártibi eki ese tómendegenin atap ótý mańyzdy, – dedi N.Jumadildaeva.
Sonymen qatar sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý úshin balabaqsha kezeginde turǵandardyń oryn alý júıesin ashyq etý de mańyzdy.
– Bul – ózekti máselelerdiń biri. Jańa tetikter mektepke deıingi uıymdarǵa kezekke turý jáne qabyldaý boıynsha memlekettik qyzmettiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi dep sanaımyz. Biryńǵaı derekter tizilimi qurylady, sondaı-aq sybaılas jemqorlyq táýekelderi azaıady. Otbasynyń turmystyq jaǵdaıyna baılanysty ata-analardyń mektepke deıingi uıymdy tańdaýynyń jańa tásili pysyqtalyp jatyr, – dedi departament dırektory.
Balabaqshalardyń sandyq kórsetkishteri ǵana emes, sapasy da asa mańyzdy. Ol bilikti mamandarǵa tikeleı baılanysty. Elimizde balabaqshada jumys isteıtin 98 myń pedagog bar. Olardyń 65 myńy – joǵary bilimdi maman. Bul rette 21 myńnan astam pedagogtiń biliktiligin arttyrý kózdelgen. Sonymen qatar keıingi tórt jylda tárbıeshilerdiń jalaqysy kezeń-kezeńimen 25 paıyzǵa ósken. 2023 jyldyń qyrkúıeginen bastap jalaqy taǵy 30 paıyzǵa ósedi.
– Bilim berý sapasy muǵalimderdiń kásibı quzyrettilik deńgeıine tikeleı baılanysty. Memleket basshysy mektepke deıingi uıymdardyń pedagog mártebesin, kásibı áleýetin jáne jalaqysyn arttyrý mindetin alǵa qoıdy. Bıyl mektepke deıingi uıymdardyń 21 myńnan astam pedagoginiń biliktiligin arttyrý josparlanǵan. Mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń úzdik tájirıbelerin taratý úshin 79 uıymnyń bazasynda turaqty negizde «Quzyrettilik ortalyqtary» qurylady, – dedi N.Jumadildaeva.
Mektepke deıingi bilim berý mekemesiniń 2023-2024 jylǵy oqý jylyn uıymdastyrýda erekshe jaǵdaılar da eskerilgen. Máselen, múmkindigi shekteýli balalardy tárbıeleý jáne oqytý kezinde balanyń bilim alý qajettilikterine sáıkes, úlgilik oqý, arnaıy, jeke/beıimdelgen bilim berý baǵdarlamalary qoldanylady. Sonymen qatar osal otbasylardan shyqqan balalarǵa balabaqshaǵa tegin barý men tegin tamaqtaný múmkindikteri qarastyrylǵan.
– Áleýmettik osal toptaǵy otbasylardan shyqqan 97 myń bala mektepke deıingi uıymdarǵa tegin barýǵa múmkindik alady. Halyqtyń áleýmettik osal toptaryndaǵy balalarǵa tegin tamaq berý de mańyzdy. Qazirgi kúni Oqý-aǵartý mınıstrligi Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligimen jáne ákimdiktermen jaǵdaıy qıyn otbasylarda turatyn balalardy anyqtaý boıynsha birigip jumys júrgizip jatyr. Sonymen qatar mektepke deıingi uıymdarǵa baratyn áleýmettik osal otbasylardan shyqqan balalardy tegin tamaqtandyrýdy qarjylandyrý tetikterin pysyqtaý ústinde, – dedi Natalıa Jumadildaeva.
