Oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń málimetine qaraǵanda, bólingen qyrýar qarajatpen 311 jobany júzege asyrý josparlanǵan. Sál ǵana taratyp aıtatyn bolsaq, oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar myń shaqyrymnan asa avtokólik joldary men kóshe-jol jelisin salý, jóndeý kózdelgen. Onyń ishinde 23 joba oblystyq mańyzy bar avtomobıl joldaryn salý men jóndeýge baǵyttalyp otyr. Uzyn-yrǵasy 200 shaqyrymdy quraıtyn jol jóndeýden ótkizilmek.
Jaltyr – Makınsk avtojolynyń boıynda kópir salynbaq. Shýchınsk – Stepnıak – Ýálıhanov baǵytyndaǵy kúrejoldyń boıyna kúrdeli jáne ortasha jóndeý jasalmaq. Sondaı-aq Astana qalasynyń shyǵys aınalma joly men Saryoba stansasy telimi, Babataı – Volgodonovka – Bereke-Bulaqsaı – Jaltyr – Makınsk baǵytyndaǵy jol boıynda qolǵa alynǵan úlkendi-kishili jobalar júzege asyrylyp jatyr. Qorǵaljyn – Aryqty – Sabyndy, Jaqsy – Derjavınsk – Esil – Razdolnyı – Jolymbet – Shortandy baǵyttaryndaǵy kúrejoldyń boıyna da qajetti jóndeý júrgiziledi.
– Biz joldyń kútimi men qazirgi jaǵdaıyna jiti kóńil aýdaramyz. Oblys turǵyndarynan túsip jatqan aryz-shaǵymdar da mindetti túrde eskeriledi. Basqarma aǵymdaǵy jóndeý jumystaryna jobalyq-smetalyq qujattardy ázirleý aldynda el tilegin eskere otyryp, jóndeýge tıisti jol telimderiniń tizbesi jasalady. Máselen, Esil aýdanyndaǵy Ershovka – Chıstopole – Esil joldarynyń búgingi tańdaǵy jaǵdaıy týraly, onyń jóndeý kerektigi jaıynda turǵyndardyń ótinishteri kóp túsken edi. Sondaı-aq Aqkól – Azat – Novorybınka – Novocherkaskoe – Egindikól – Janteke – Kókshetaý – Atbasar baǵytyndaǵy joldardyń keı tusyna kúrdeli, keıbir jerlerine aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizilýde, – deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Vladımır Kýlakov.
Basqarma basshysynyń aıtýyna qaraǵanda, joldardy jóndeý barysynda kóktemgi qyzyl sý shaıyp ketpeý máselesi de muqııat eskeriledi eken. Máselen, Atbasar – Sochınskoe avtojolynyń boıyna úsh sý ótkizý qurylǵysyn qaıta jańǵyrtý jumystary qolǵa alynypty. Sý tasqynynyń saldaryn boldyrmaý úshin osyndaı jumystar júrgizilse, jartylaı shaıylyp ketken jol jıekteri bekitilip, jol boıyna eskertý belgileri ornatylyp jatyr. 70 mln teńge qarajat sý tasqynynyń saldaryn joıýǵa baǵyttalǵan. Qazir qum, qıyrshyq taspen jol boıyndaǵy shuńqyrlar bekitilip, joldardy qaptaý júrgizilip jatyr. Mundaı jumystar oblystyq mańyzy bar jol boıynda muqııat eskeriledi. Osy jyly oblystyq mańyzy bar joldy kútip ustaýǵa jáne aǵymdaǵy jóndeý jumystaryn júrgizýge 1,5 mlrd teńge qarajat qarastyrylǵan.
2019 jyldan beri merdiger uıymdar mindetine alǵan aýqymdy jumystar meılinshe sapaly istelý úshin «Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵy» kásiporny tekserý jumystaryn júrgizýde. Jol máselesin túbegeıli taratyp aıtqan kezde memlekettik baǵdarlamalardyń sharapaty tıip otyrǵanyn ekpin túsirip aıta ketý kerek. Aıtalyq, «Astana qalasyna irgeles eldi mekenderdi áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń keshendi jospary» jáne «Shetki aımaqtardy damytý» baǵdarlamalary aıasynda Arshaly, Selınograd, Shortandy aýdandary men Qosshy qalasynyń kóshe-jol jelisin salý men jóndeýdi júzege asyrý baǵytynda 33 joba qolǵa alynǵan. Bul aýqymdy iske 29 mlrd teńge qarajat qarastyrylyp otyr. О́ńirdiń 27 eldimekeninde 210 shaqyrym jol salý josparlanǵan. Respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetten 2,6 mlrd teńge aqsha bólingen. Bul baǵyttaǵy jobalardyń basym bóligi Stepnogorsk, Aqkól, Atbasar qalalarynda iske asyrylmaq. «Shýche – Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytý» baǵdarlamasy aıasynda 30 shaqyrymdyq jol retke keltirilmek. Tekekól kóliniń aınalasynda avtojol salynbaq. Býrabaı kentiniń jol jelisi salynyp, jańǵyrtylmaq. Shýche –Nıkolaevka jolyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi.
Oblysta «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aıasyndaǵy sharýaǵa 2,6 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Osy baǵdarlamanyń sharapatymen uzyn-yrǵasy 80 shaqyrym jol jóndeýden ótkiziledi. Sál ǵana taratyp aıtatyn bolsaq, jóndeý jumystarynyń basym bóligi – Býrabaı, Esil, Shortandy aýdandarynyń enshisinde. Oblystyq bıýdjetten «Aýdandardyń, Kókshetaý, Stepnogorsk, Qosshy qalalarynyń kóshe-jol jelisin salýǵa, jóndeýge» baǵdarlamasy sheńberinde 370 shaqyrym joldy jóndeýden ótkizý úshin 172 joba qolǵa alynǵan. Bul maqsatqa 16,5 mlrd teńge qarajat bólinip otyr. Osyndaı jumystardyń nátıjesinde óńirdegi qala kósheleri bir jańǵyryp qaldy.
Endigi arada túıindi máseleler týraly da biraýyz sóz aıta ketýimiz kerek. Qanshama qarajat bólinip, zor kúshpen salynatyn, jóndeletin joldardy saqtaý jaıy áli de syn kótermeıdi. Negizgi sebep, jolǵa túsetin júktiń qalypty normasy saqtala bermeıdi. Salmaǵy 30-40 tonna bolatyn júk kólikteri kúni-túni júretin bolsa, joldyń shydamaıtyny belgili. Bul tyǵyryqtan shyǵatyn jol – bizdiń oıymyzsha jalpaq jurtqa ortaq avtomobıl joldaryn saqtaý úshin aýyr salmaqtaǵy kólikterdiń júrýine tyıym salý.
– Eger tıisti baqylaý jasalyp, túbegeıli sheshim qabyldanbasa, jol, árıne, buzylady. О́ńirdegi joldardyń sapasyn kóliktik baqylaý ınspeksııasy atqarady. Biraq, ókinishke qaraı, bul ujym da búkil óńirdi qamtýǵa tıisti bir ǵana jyljymaly beket bar, – deıdi V.Kýlakov,
Keıingi ýaqytta Kókshe óńiriniń respýblıkalyq jáne oblystyq mańyzdaǵy kúrejoly birshama jaqsaryp qaldy. Aldaǵy ýaqytta el ıgiligi úshin atqarylyp jatqan qyrýar sharýa dittegen jerine jetetin bolsa, jolaýshynyń aıy ońynan týary sózsiz.
Aqmola oblysy
