Ibars (Aıbarys) – 2-5 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa arnalǵan mobıldi qosymsha. Oıyn arqyly balaǵa emosıonaldy áser etip, tulǵalyq múmkindikterin asha túsedi. Pedagogıkalyq jáne psıhologııalyq turǵydan oılastyrylyp jasalǵan qosymsha balalardyń ıntellektýaldy belsendiligine, aqyl-oı jáne tanymdyq táýelsizdigi men bastamashylyǵyna áser etedi. Platforma iske qosylmas buryn ıdeıa avtorlary 10 myńnan astam ata-ana men 2 myńǵa jýyq tárbıeshiden saýalnama alǵan. Sonyń nátıjesinde 2-3 jas aralyǵyndaǵy qanshama bala túr-tústi ajyrata almaıtynyn, smartfonǵa baılanǵanyn túsingen. «Biz bilim salasynda 9 jyldan astam qyzmet ettik. Mektepte jumys istep júrgen kezimizde balalardyń boıynda agressııanyń kóptigin, zeıinniń turaqsyzdyǵyn, telefonǵa táýeldiligin baıqadyq. Osy máselelerdiń aldyn alý úshin ne isteýge bolady dep kóp oılandyq. Sol oıdan «Ibars» dúnıege keldi. Bizdiń maqsatymyz – oıyn arqyly balalardy bilimge baýlý», deıdi Qazbek Saǵıdolda.
Oıyn balanyń aldynan ómir esigin ashyp, onyń shyǵarmashylyq qabiletin damytady. Oıynsyz aqyl-oıdyń qalyptasýy múmkin emes. Muny biz emes, ilgeride ómir súrgen belgili pedagogter aıtqan. Balaǵa bilim esigin ashatyn bul qosymshada qazirgi sátte 5 bólim bar: ıntellekt, logıka, qyzyqty boıamyq, este saqtaý jáne matematıka. Jaqynda balalarǵa árip tanytý maqsatynda álippe bólimi qosylmaq. Qurastyrýshynyń aıtýynsha, odan keıin «Barysqa qamqorlyq» degen bólim de qosylady. Onyń ereksheligi, bala qosymshanyń basty keıipkerine qamqorlyq jasap, óziniń de kún tártibin retteıdi. Balanyń empatııasy damyp, tártibi de bir júıege qoıylady. «Qosymshanyń bilim salasyndaǵy mańyzy zor. Bala 2 jastan bastap bilimge degen qushtarlyǵyn ashady, 5 jasqa deıin tolyqtyra túsedi. Bizdiń qosymsha – balabaqsha men mekteptiń arasyndaǵy kópir. Bizden bilim alǵan bala mektep tabaldyryǵynda úlken belesterdi baǵyndyrady degen senimim mol», dedi ol.
Aıtpaqshy, jaqynda Pavlodar oblysynyń kreatıvti jastarymen kezdesýi kezinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevqa Ibars qosymshasy tanystyryldy. Joba Prezıdentke unady. Aldaǵy ýaqytta úlken úmit kútetinin de aıtty.
Ibars mobıldi oıynynyń ózindik erekshelikteri bar. Eń basty ereksheligi – túpki ıdeıasy men tapsyrmanyń túpnusqasy qazaq tilinde jasalǵan. Tamyry qazaq tilimen sýarylǵan. Demek jemisi de ana tilimizde shyqpaq. Kelesi ereksheligi – bala oıyndy uzaq ýaqyt oınaǵan jaǵdaıda taımer men dybystyq habarlama shyǵyp otyrady. Bul habarlama birinshiden, balaǵa áser etse, ekinshiden, ata-anaǵa da dabyl beredi.
«Búginde oıyndy turaqty túrde qoldanatyn 3 myńnan astam qoldanýshy bar. Qosymshada «Ata-analarǵa keńes» degen bólim jasaqtalǵan. Sol jerde 2 jastan 5 jasqa deıingi balalarǵa qansha mınýt qoldaný kerektigi kórsetilgen. Ár jas ereksheligine sáıkes qoldaný uzaqtyǵy jazýly tur. Bizde osyǵan qatysty túrli oı boldy. Máselen, 2 jastaǵy bala 15 mınýt qoldaný kerek bolsa, 15 mınýttan keıin telefondy bloktap nemese óshirip tastaý. Biraq bala eń qyzyqty tusyna kelgende bloktalsa, onda bul kerisinshe agressııa týdyrýy múmkin. Sol úshin biz dybystyq súıemeldeýdiń múmkindigin paıdalandyq. Ár 15 mınýt ótkesin «balaqaı, úzilis ýaqyty keldi» degen dybystyq habarlamalar aıtylady», dedi ıdeıa avtory.
Oqytýdaǵy oıyn tásili dástúrli ádistermen salystyrǵanda óziniń tıimdiligin áldeqashan dáleldegen. Osynyń nátıjesinde ish pystyrarlyq tapsyrmalar qyzyqty bola túsedi, al qıyn tapsyrmalar qarapaıym bolady. Oıyn balany úderiske tartyp, aqparatty qabyldaýdy jeńildetedi. Oqýdyń jemisin kórý úshin myna úsh elementtiń úılesimi kerek: 10% – teorııany zertteý, 20% – keri baılanys jáne kásibı baqylaýlar, 70% – tájirıbe. Geımıfıkasııa tájirıbege basa nazar aýdarady. Oqytýdaǵy geımıfıkasııa tek daıyn oıyndardy paıdalanýdy ǵana emes, sonymen birge búkil oqý úderisin oıynǵa aınaldyrýdy bildiredi. Osy turǵydan alǵanda Ibars qosymshasy TMD elderindegi ózge platformalardan oq boıy ozyq tur.
Ýaqytty saqtaý jáne sıfrlyq dáýirge beıimdelý óte mańyzdy. Bilim berýdegi geımıfıkasııa oıyn mehanıkteriniń kómegimen bilim alýdyń tıimdi ádisi ekenin kórip otyrmyz. Ibars mobıldi qosymshasy búldirshinderdi bilim kókjıegin keńeıtip, óresin ósire túsedi dep senemiz. Asylynda, Júsipbekshe aıtsaq, bala ádetti jasynan tamyzyqtap jınaıdy. Ahmetshe aıtar bolsaq, biz áýeli eldi túzetýdi bala oqytý isin túzetýden bastaýymyz kerek.
Eligimaı TО́ŃKER,
jýrnalıst
