Senatorlar egis alqaptaryna arnaıy baryp, aǵymdaǵy jumysqa, sharýalardyń jaǵdaıyna nazar aýdardy. Odan bólek, depýtattar aýdan ortalyǵynda salynyp jatqan 3 qabatty 45 páterli turǵyn úıdiń qurylys jumystarymen tanysty. Sapar barysynda senatorlar sút fermasyna, kartop ósirý jáne jartylaı fabrıkattar óndirisine bardy. Aýdan turǵyndarymen jáne eńbek ujymdarymen kezdesip, Senattyń qyzmeti men Parlamentte qabyldanǵan zańdar týraly aıtyp ótti.
Sonymen qatar depýtattar Qaratóbe aýdanyna bardy. Senatorlar aýdannyń Hankól aýylynda salynyp jatqan 60 oryndyq mekteptiń qurylysymen tanysty. Sondaı-aq Qoskól aýylynda jóndelip jatqan kireberis joldyń sapasyna jáne Shalǵyn aýylyndaǵy sý qubyrlaryn jóndeý barysyna nazar aýdardy.
* * *
Májilis depýtaty Iýlııa Kýchınskaıa jumys saparymen Egindikól aýylyna bardy. Alty aıdan beri aýyl turǵyndarynyń basty problemasyna aınalǵan aýyz sý tapshylyǵy jóninde aýdandyq máslıhat depýtattarymen, aýdan basshylarymen kezdesip, jumys josparyn talqylady.
Nura toptyq sý qubyry 15 turǵyny bar 24 eldi mekendi sýmen qamtamasyz etedi. Qorǵaljyn aýdanynyń aýmaǵy arqyly ótetin sý qubyrynyń jıi buzylýyna baılanysty 3 sáýirden bastap Qorjynkól jáne Baýman aýyldarynda aýyz sý tapshylyǵy sezilip otyr. Sondyqtan 2 maýsymda Egindikól aýdany aýmaǵynda jergilikti aýqymdaǵy tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan bolatyn.
– Sý qubyrynyń 90 paıyzynyń tozyǵy jetken. Tipti basqa da jerlerde sý jıi toqtap qalady. Jyl basynan beri sý qubyrynda 79 apat tirkelip, jekelegen ýchaskelerde sý shyǵyny 70-80 paıyzǵa jetti. Eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin magıstraldyq jelilerdiń zaqymdalǵan ýchaskelerin tolyq aýystyryp, sý qubyryn jańartý qajet, – dedi Egindikól aýdanynyń ákimi Erlan Muhamedın.
Depýtat sý shyǵarý úshin qazylǵan qudyqtardy da kórip shyqty. Tushy sý alý maqsatymen qazylǵan qudyqtardan áli de taza sý shyqpaı tur. Búgingi kúni Egindikól aýdany ákimdigi halyqqa, onyń ishinde áleýmettik nysandarǵa jáne basqa da mekemelerge sý jetkizip berip jatyr.
* * *
Májilis depýtaty Nurgúl Taý Almaty qalalyq pallıatıvtik ortalyǵyna bardy. Depýtat atalǵan mekemeniń jumysymen tanysyp, ujymymen kezdesti. Onda ortalyqtyń kópten beri sheshilmeı kele jatqan keshendi máseleleri talqylandy.
– Medısına qyzmetkerleriniń mártebesin kóterý qajet. Tehnıkalyq qyzmetkerlerdiń jalaqysy óte tómen. Almaty qalasynyń pallıatıvtik ortalyǵynda aýyr naýqastardy tasýǵa kómektesetin arnaıy qurylǵylar joq. Er kisilerdiń medısınalyq prosedýralardan ótýin, kıimderin aýystyrýyn, kóterip-otyrǵyzýyn qyz-kelinshekter atqarady, – dedi Nurgúl Taý.
Depýtattyń aıtýynsha, pallıatıvtik ortalyqtyń ǵımaraty ábden tozǵan. Mundaı mekemelerge qoıylatyn talaptarǵa tolyq sáıkes kelmeıdi jáne kúrdeli jóndeýdi qajet etip otyr. Dálizder tar, ınjenerlik jelileri men kommýnıkasııalaryn jańǵyrtý kerek. 2016 jylǵa josparlanǵan pallıatıvtik ortalyqtyń jańa ǵımaratynyń qurylysy joba túrinde qaldy, 2019 jyly JSQ merzimi aıaqtalǵan. Qazir JSQ jumystaryna 145 mln teńge jumsalǵan, biraq qurylystyń aıaqtalýy tek 2025 jylǵa josparlanǵan. Sonymen qatar ortalyqty qarjylandyrýda qıyndyqtar bar. Tarıfterde ınflıasııa eskerilmegen. Jeke gıgıena quraldary bólinbeıdi.
Sondaı aq depýtat «Jaıly mektep» baǵdarlamasy boıynsha salynyp jatqan mektep qurylystary men basqa da problemalyq nysandardy aralady. Nurgúl Taý budan bólek, Qonaev qalasyndaǵy «Sharapat» áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵynyń ujymymen, oblystyq, qalalyq ardagerler keńesiniń múshelerimen jáne turǵyndarmen kezdesý ótkizdi.
* * *
Májilis depýtaty Edil Jańbyrshın Mańǵystaý oblysy Qaraqııa aýdanynda eginshilikpen aınalysatyn sharýa qojalyqtary ıelerimen kezdesti.
Qaraqııa aýdanynda 416 sharýashylyq bolsa, onyń 41-i egin ósirýmen aınalysady. Mańǵystaýlyq eginshiler bárin ósirýge daıyn, tek memleketten qoldaý kerek deıdi. Búgingi kezdesýge kelgen eginshiler osyndaı usynystaryn jetkizdi. Egin sharýashylyǵynda tamshylatyp sýarý ádisine sýbsıdııa qarastyrylǵan. Alaıda qaraqııalyq dıqandar bul qarjyny almaǵan. Egin ósirý úshin qunarly jer, tushy sý, elektr energııasy jáne túrli tyńaıtqysh kerek. Eginshiler osyǵan da sýbsıdııa bólýdi surap otyr.
– Turaqty ónimdi ótkizetin jer joq. Dıqandardan arzan baǵaǵa alyp, qymbatqa satady. О́tpeı qalsa, shirigen jemisti qaıta tapsyrady. Odan bizge ne paıda? 20-30 teńge qossa, halyqqa da paıda ári jyldam óter edi. Eginshilikpen aınalysý ońaı sharýa emes. О́zderi egedi, ózderi teredi. Egin sharýashylyǵyna eshkim kelgisi kelmeıdi. Jumys kúshi máselesi de ózekti bolyp otyr, – deıdi dıqan Baýyrjan Tólepov.
Qaraqııalyq dıqandar jemis-jıdekter men kókónister ósiredi. Bul oraıda osy salaǵa qoldaýdy arttyrsa degen nıette.
– Azyq-túliktiń 70-80 paıyzy syrttan keledi. Soǵan qaramastan dıqandar Qaraqııa aýdanynda egin egip, túrli ónim alyp otyr. Olardyń usynys-pikirlerin, ýájderin tyńdap, máselelerin kózben kórdik. Endi sheshý joldaryn birge qarastyratyn bolamyz, – dedi E.Jańbyrshın.
* * *
Májilis depýtattary Tilektes Adambekov pen Únzıla Shapaq Qaraǵandy oblysynyń Osakarov aýdanynda bolyp, «Qazsýshar» RMK ujymymen kezdesti.
Bul kásiporyn Aqmola, Qaraǵandy, Pavlodar jáne basqa da oblystardy, sondaı-aq Astana qalasyn sýmen qamtamasyz etedi. Mekemeniń óndiristik qýaty jylyna 500 mln tekshe metrdi quraıdy. Depýtattarmen kezdesý barysynda kásiporyn qyzmetkerleri birqatar ózekti máseleni, sonyń ishinde jalaqynyń tómendigin aıtyp, shaǵymdandy.
– Bizdiń kásiporyndaǵy jumysshylar sany onsyz da kóp emes. Salystyrmaly túrde qarasaq, kómir razrezinde ortasha jalaqy 300 myń teńge bolsa, bizdiń jalaqymyz – 70 myń, qys mezgilinde 130 myń teńgeden aspaıdy. Kadr turaqtamaıdy. Qazirgi ýaqytta ár ýchaskede slesarlar, dánekerleýshiler men tokarlar jetispeıdi. Eger jalaqy óspese, men de basqa jumys ornyn izdeýge májbúrmin, – dedi jylýmen jabdyqtaý ýchaskesiniń bastyǵy Rymbek Baımaǵambetov.
Tilektes Adambekovtiń aıtýynsha, jergilikti medısına qyzmetkerleri de osyndaı suraqpen depýtattarǵa júgingen. Májilismen Osakarov aýdanyndaǵy jalaqy deńgeıiniń óte tómen ekenin aıtyp, ony arttyrý qajettine toqtaldy.
– Jalaqy 50 paıyzǵa ósse de, sezilmeýi múmkin. Ol úshin jalaqy kestesin kóterý kerek. Alaıda bul kásiporynnyń áli de ótelmegen qaryzy bolǵandyqtan, eńbekaqyny ósirý de ońaı sheshile qoımaıtyny anyq. Degenmen biz mekemeniń strategııalyq nysan ekenin túsinemiz, osy suraq boıynsha Ekologııa mınıstrligimen kezdesemiz. Bul birneshe oblystyń tynys-tirshiligin qamtamasyz etedi. Sondyqtan másele baqylaýda bolady, – dedi depýtat.
