Polısııa departamenti JPQB jol júrisin qadaǵalaýdy uıymdastyrý tobynyń erekshe tapsyrmalar jónindegi aǵa ınspektory, polısııa podpolkovnıgi Bolat Izbasarov keltirgen derekke sensek, óńirdegi jol-kólik oqıǵasynyń sany ótken jylmen salystyrǵanda 853-ten 547-ge tómendegen. Al jol-kólik oqıǵasy saldarynan qaza bolǵandar sany 18 paıyzǵa azaıypty. Sondaı-aq jaraqat alǵandardyń da qarasy sıregen. Naqtyraq aıtar bolsaq, 39 paıyzǵa tómendepti. Jasóspirimderdiń qatysýymen oryn alǵan jol-kólik oqıǵasynyń azaıǵany baıqalǵanymen, baqıǵa attanǵan órimdeı jastardyń kóbeıgeni kóńilge kirbiń uıalatady.
«Jasóspirimderdiń qatysýmen bolǵan jol-kólik oqıǵasy 27,4 paıyzǵa, ıaǵnı 248-den 180-ge azaıǵan. Sondaı-aq jaraqat alǵandar sany 33,5 paıyzǵa, naqtyraq aıtsaq, 319-dan 212-ge deıin tómendegen. Alaıda qaza bolǵandar sany 46,2 paıyzǵa artty. О́tken jyldyń esepti merziminde 13 jasóspirim baqıǵa attansa, bıyl mert bolǵandar sany 19-ǵa jetip otyr», deıdi B.Izbasarov.
Jaýapty maman keltirgen derekterge qaraǵanda, jol-kólik oqıǵasynyń basym bóligi kóshelerdegi jol jıeginde tirkeledi eken. Alaıda jergilikti mańyzy bar avtojoldardaǵy apat saldarynan qaıtys bolǵan jasóspirimderdiń sany kúrt arta túskeni shynynda da jaǵa ustatady.
«Jasóspirim ólimi respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldarda da az emes. Máselen, keıingi jeti aıda bolǵan 37 jol-kólik oqıǵasy kezinde alty jasóspirim qyrshynnan qıyldy. Bul kórsetkish barshamyzdy oılandyrady. Sonymen qatar 52 jasóspirim túrli dárejedegi dene jaraqatyn alǵan. Jergilikti mańyzy bar avtojolda 15 jol-kólik oqıǵasy tirkelip, saldarynan 8 jasóspirim qaza boldy. Sondaı-aq 11 jasóspirim dene jaraqatyn aldy. Osy qaraly sanǵa qarap-aq jasóspirimder óliminiń deni qaı dárejedegi jolda tirkelip otyrǵanyn baıqaý qıyn emes. Kólik oqıǵasynyń basym bóligi kóshelerde tirkeledi. Búgingi kúnge deıin 128 jol apaty oryn alsa, saldarynan 5 jasóspirim kóz jumdy. Sonymen qatar 149 jasóspirim dene jaraqatyn alǵanyn aıta ketý kerek», deıdi ol.
B.Izbasarov keltirgen derekke sensek, jyl basynan beri kámelet jasyna tolmaǵan jaıaý júrginshilerdiń qatysýymen 83 jol-kólik oqıǵasy anyqtalǵan. Saldarynan 2 adam ómirmen qosh aıtyssa, 88 adam túrli dárejedegi dene jaraqatyn alypty. Sondaı-aq velosıpedtiń «jalynan» tartqan jasópirimderdiń qatysýymen 13 oqıǵa tirkelgen. Jol-kólik oqıǵasynyń kesirinen 1 adam kóz jumyp, jaraqattanǵandar sany 13-ke jetken.
Búginde jasóspirimder moped tizgindeýge qumartyp alǵany belgili. Polısııa ókiliniń aıtýynsha, moped mingen jastardyń jol erejesin buzýy saldarynan 7 jol-kólik oqıǵasy anyqtalǵan. Apat saldarynan 7 adam túrli dárejede dene jaraqatyn alǵan. Sondaı-aq kámelet jasyna tolmaǵan jolaýshylardyń qatysýymen tirkelgen 77 jol-kólik oqıǵasy kezinde 16 adam baqılyq bolsa, 104 azamat túrli jaraqatpen aýrýhanaǵa jetkizilgen.
Jol-kólik oqıǵasy kezinde ómirmen qosh aıtysqan jasóspirimderdiń basym bóligi 10-14 jastaǵy balalar eken. Bul jaǵdaı ata-analardy oılandyrsa deısiń. О́ıtkeni kórsetkish jyl ótken saıyn artyp barady. О́rimdeı jastardyń ómir kórmeı jatyp baqıǵa attanǵany janyńdy aıazdaı qarıdy.
«Jasópirimder óliminiń artqany kimdi de bolsa alańdatady. Sondyqtan ata-analar balalaryn qatań qadaǵalasa deımiz. Máselen, 7-10 jas aralyǵyndaǵy balalardyń qatysýmen bolǵan 37 jol-kólik oqıǵasy saldarynan 41 adam jaraqattansa, 10-14 jastaǵy 4 jasóspirim qaıtys boldy. 42 adam túrli dárejede jaraqat aldy. 14-16 jastaǵy jasóspirimderdiń qatysýymen tirkelgen 20 jol apaty kezinde 3 adam baqıǵa attanǵan. 16-18 jastaǵy jasóspirimniń qatysýymen bolǵan jol-kólik oqıǵasy kezinde 2 adam qaıtys boldy», deıdi B.Izbasarov.
Aımaqta jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda aýqymdy jumys atqarylǵanyna qaramastan, quqyq buzýshylyq sany 3 098-ge jetkenin de aıta ketý kerek. Polısııa departamenti is-sharalar josparyna sáıkes bul baǵytta atqarylǵan jumystyń az emes ekenin alǵa tartady.
«Jyl basynan beri jasóspirimderdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda oblys aýmaǵynda «Abaılańyz, balalar!», «Balalardyń joldaǵy qaýipsizdigi», «Nazar aýdaryńyz, balalar!», «Júrgizýshi, abaı bolyńyz, jolaýshyńyz – bala!» taqyryptarynda jáne ózge de profılaktıkalyq is-sharalar men aksııalar uıymdastyryldy. Barlyq mektepte ótkizilgen ata-ana jınalysynda balalar qaýipsizdigine qatysty túsindirý jumystary júrgizildi», deıdi departament ókili.
Qysqasy, polısııa qyzmetkerleri tarapynan az jumys atqarylmaǵan. Alaıda jasóspirim ólimi azaıar emes. Nege? Qarapaıym jurt quzyrly organ qyzmetkerleriniń eskertýlerin eren sanamaı ma? Álde kólik tizgindegen júrgizýshilerdiń jaýapkershiligi tómen be? Múmkin oń-solyn baǵamdap úlgermegen balalaryn baqylaýsyz jibergen ata-ana kináli bolar? Jeti aıdyń qorytyndysy boıynsha 19 jasóspirim ómirmen qosh aıtyssa, jyl sońyna deıin bul qaıǵyly san qanshaǵa jetetini beımálim. Bir nárse anyq: avtokólik tizgindegen júrgizýshi de, jolda júrgen azamattar da qaýipsizdik erejelerin qatań saqtamaıynsha ólim-jitim sıremeıtinin qatań eskerýimiz kerek.
Jambyl oblysy
