Pikir • 05 Qyrkúıek, 2023

Turaqtylyqty kózdegen jıyn

240 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elimizde Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi alǵash ret 2003 jylǵy 23-24 qyrkúıekte ótti. Ha­lyqaralyq forýmnyń áý bastan belgilengen maqsaty – álem­dik jáne dástúrli dinderden jalpy adamzattyq baǵ­dar­lar­dy izdeý, dina­ralyq suhbatty júzege asyrý men kelisilgen sheshimderdi qa­byldaý maqsatynda turaqty negizde qyzmet atqaratyn halyq­aralyq ınstıtýttyń jumys isteýin qam­tamasyz etý.

Turaqtylyqty kózdegen jıyn

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Qoǵam turaqtylyǵynyń bas­ty faktorlarynyń biri – din­aralyq jáne etnosaralyq tatý­lyqty damytý. Bul óz keze­gin­de ulttyq qaýipsizdiktiń ne­­­gizgi bóligi. Qoǵamnyń damýy – kez kelgen azamatynyń kózqa­rastary men nanymdaryna tózimdilikpen jáne qur­met­pen qaraýǵa negiz­del­gen. Osy­laısha, Qazaq eli ult­aralyq jáne dinaralyq tatý­lyq­tyń ózindik qaıtalanbas úlgisin qa­lyptastyrǵan. Elimizde úsh jyl saıyn ótip kele jatqan dinder sezi osyǵan dálel. Bul jıyn beıbitshilikti, kelisim men tózimdilikti adamzat ómiriniń aınymas qaǵıdattary dep sanaý­ǵa, dinder, konfessııalar, ulttar men etnostar arasynda ózara qurmet pen tózimdilikke qol jet­­kizýge, adamdardyń dinı se­zim­­­derin qaqtyǵystar men áske­rı áreketterdi órshitý maq­sa­­tynda paıdalanýǵa jol bermeýge shaqyrady.

Dinaralyq jáne konfes­sııa­aralyq suhbat dástúrlerin dinaralyq sezd túrinde nyǵaıtý, dinder men mádenıetter, órke­nıetter arasyndaǵy dıalogti ilgeriletýge baǵyttalǵan je­tin­shi forýmnyń ótkenine de jyl toldy. Oǵan ıslam, hrıstıan, ıýdaızm, býddızm, sıntoızm, daosızm jáne basqa da dástúrli dinderdiń basshylary men kórnekti ókilderi qatysty. Sezdiń dıalog alańdarynda dinı qaýymdastyqtardyń rýhanı jaqyndasýy boıynsha maz­mun­dy jáne keleli áńgime órbip, nátıjesinde birlesken deklarasııalar men úndeýler qabyldandy.

Sezd aıasynda «Qazirgi álem­degi rýhanı jáne moraldyq qundylyqtardy nyǵaıtýdaǵy dinderdiń róli», «Bilim men dinı aǵartýdyń dinder men má­de­nıet­terdiń syılastyqta qatar ómir súrý jáne beıbitshilik pen kelisimdi nyǵaıtýdaǵy róli», «Dinı kóshbasshylar men memleket qaıratkerleriniń ja­han­­dyq dinaralyq dıalog pen beı­bit­shilikti ilgeriletýge, eks­tre­­­mızm­ge, radıkalızmge jáne ter­­rorızmge qarsy is-qımylǵa qos­qan úlesi», «Áıeldiń qazirgi qo­ǵam­nyń ál-aýqaty men turaq­ty damýyna qosqan úlesi jáne áıelderdiń áleýmettik már­­te­besin qoldaýdaǵy dinı qoǵam­das­tyqtardyń róli» atty ózekti taqyryptar kóterilip, utym­dy usynystar ortaǵa tas­tal­­ǵanyna kóziqaraqty oqyrman kýá.

Bul usynystar men bastamalar álemdi alańdatyp otyr­ǵan máselelerdiń sheshimin ta­býǵa óz septigin tıgizbek jáne álem­dik jáne dástúrli dinder kósh­basshylarynyń beıbit­shi­likti saqtaý jaıly tujy­rym­dary jahan turaqty­ly­ǵy­nyń saqtalýyna óz úlesin qo­sady dep senemiz. Osyndaı ma­ńy­zy joǵary is-sharany ótkizý elimiz úshin úlken jaýapkershilik jáne mártebe. Elimiz dinaralyq tatýlyqtyń otandyq úlgi­sin halyqaralyq sahnada moıyn­datty.

 

Maqsat RAMANQULOV,

Batys Qazaqstan oblysy
din isteri basqarmasynyń basshysy