El ekonomıkasyn jedel túrde kótermese bolmaıdy. Jyldar boıy jınaqtalǵan Ulttyq qor qarajatyn ońdy-soldy ysyrap etýge jol joq. Buryn qordaǵy qarajat 300 mıllıard dollar edi, al qazir nebári 50 mıllıard qana qalǵan. Osylaısha, qordy jep taýysýǵa shaq qaldyq.
О́zge elderdiń ozyq tájirıbesin de nazarǵa alý qajet. Mysaly, Qytaıda bári saılanady. Partııa oǵan aralaspaıdy. Basshylar saılanatyn bolǵan soń, onda kil myqtylar, daryndy mamandar iriktelip alynady. Solar eldi damytady, órge súıreıdi.
Elimizde belgili mys kombınaty bar. Olar memleketke jylyna 3 mıllıard dollar tabys alyp keledi eken. Eger sol ónimdi óńdep, sapaly deńgeıge jetkizip, mysaly, úlken suranysqa ıe kábil shyǵarsaq, onda úsh mıllıard emes, 24 mıllıard dollar tabys tabýǵa bolady. Bul jerde ǵylymnyń mańyzy zor. Ǵalymdar men oqymystylar izdenip, ár salada jańalyqtar ashýǵa tıis. Endigi jerde jańa ekonomıkalyq saıasatty qolǵa alý mańyzdy.
Memleket ǵylymsyz damymaıdy. Ozyq tehnologııa aýadaı qajet. Kreatıv, ıaǵnı tyń ıdeıalar usynatyn syndarly ǵylym, ony damytatyn bilikti ǵalymdar kerek. Ekinshiden, ulttyq dástúrdi, el birligin myqtap qolǵa alyp, aýyzbirlikti nyǵaıtý mańyzdy. Ekonomıkasy sharyqtap damyǵan Sıngapýr, Japonııa, Ońtústik Koreıa, Germanııa syndy elderdiń órkendeýi osy birliktiń arqasynda. Mysaly, koreıler álemniń qaı túkpirinde júrse de, óz eli úshin qyzmet etedi. Olarda patrıottyq sezim myqtap qalyptasqan. Al bizdiń «Bolashaq» baǵdarlamasymen oqyǵan jastardyń birazy AQSh pen Eýropa elderinde qalyp qoıyp, iz-túzsiz ketetini qynjyltady. Osyǵan oraı elimizde bilimdi kadrlardyń jetispeýshiligi baıqalady. Demek Qazaqstan ekonomıkany damytý úshin joǵaryda aıtqan elder sekildi birlikti nyǵaıtyp, órkendeý jolyna túsýge tıis.
Murat JURYNOV,
akademık
