Tarıf saıasatyna jańa kózqaras qajet

Bul máselege Prezıdent bıylǵy Joldaýynda erekshe mán berdi. Ádiletti Qazaqstannyń jańa ekonomıkalyq baǵyty aıqyndalǵan qujatta birinshi kezekte jergilikti shıkizatty, bilikti kadrlar men taýarlardy keńinen paıdalaný usynyldy. Demek elimiz jańa ónerkásiptik saıasatqa, sóıtip damýdyń sapalyq jaǵynan múldem jańasha modeline kóshýge tıis.

Mundaı kózqaras elimizde jańa turmystyq mádenıettiń negizin qalaı­tyny daýsyz. Osylaısha, bul resýrs­tardy únemdeý men saqtaý maqsatynda jańa sheshimder qabyldap, tarıftik saıasatty qaıta qaraý, sondaı-aq tarıf­terdi qalyptastyrýdyń jańa, meılinshe tıimdi ádisterin engizý kerek.

Osy turǵydan kelgende, Qazaqstan Halyq partııasynyń júrgizip otyr­ǵan saıasaty Prezıdenttiń oıymen úndes­tik tapqandaı. Partııa belsendileriniń tabıǵı monopolııalardy retteý departamenti mamandary jáne halyqqa kommýnal­dyq qyzmet kórsetýshi qurylymdar­dyń ókilderimen kezdesýlerinde qozǵala­tyn áńgimeniń túıini kóbinese osyǵan tireledi. Sondaı basqosýlardyń birinde «Tarıfterdi tutyný kólemine qaraı belgilegen durys» degen pikirdi ashyq bildirgen edik. Bul usynys tarıfterdi kórsetiletin qyzmet nemese tutyný kólemine qaraı belgileý jóninde. Qazirdiń ózinde mundaı tarıf Qaraǵandy oblysynda sýmen jabdyqtaý salasynda qoldanysqa engizilgen.

Endeshe, tájirıbede bar nárseni ár óńirde nege qoldanbasqa? Onyń ústine tabıǵı monopolııa sýbektileri tarıfteriniń birden bes jylǵa bekitiletini belgili. Áıtse de, osy ýaqytqa deıin monopolıster paıdasynan góri shyǵyny kóp ádispen jumys istep keldi. Basqasha aıtqanda, olar áýeli shyǵyn kólemin ósirip alady. Keıinnen ony azaıtyp, qysqartýǵa tyrysady. Alaıda munyń ózi kóp jaǵdaıda kútkendegideı nátıje bermeıdi. Aqyrynda qyrýar shyǵynǵa batyp, zııan shegedi. Osyny qaperge ala otyryp, «Tabıǵı monopolııalar týraly» zańda kórsetilgen tarıftiń yntalandyrýshy ádisi nege tájirıbe júzinde qoldanysqa engizilmegen?» degen saýalǵa jaýap izdep kórgenbiz. Sonda mundaı sheshimdi qabyldaý monopolısterdiń ózderine baılanysty ekenine kózimiz jetti.

Prezıdent bul jóninde: «Barshańyzǵa málim, sońǵy kezderi monopolııa sýbek­ti­leriniń tarıfteri 5-7 jyl merzimge bekitilip júr. Degenmen qazirgi tańda qalyptasqan ahýalǵa qaraı olardy qaıtadan saralap, tutastaı alǵanda tarıf saıasatyn qaıta qarastyrý kerek. Ol úshin retteýshi jáne yntalandyrýshy mehanızmderdi qoldanysqa engizý qajet», dep oıyn ashyq aıtty.

Memleket basshysynyń mundaı tujyrymǵa kelýi bárimizdiń kókeıi­miz­degini dóp basty. Sondyqtan ony min­detti túrde oryndalýǵa tıisti talap ári tapsyrma retinde qabyldap, iske asýyna múddeli bolǵanymyz durys. Sonyń ishinde jańa tarıf saıasatyn qalyptastyrýda yntalandyrýshy ádistiń atqaratyn róli mańyzdy ekenin basa aıtqymyz keledi. О́ıtkeni bul ádis birinshi kezekte qyzmet sapasyn kóterýge yqpal etedi.

Osy oraıda eskerer bir jaıt – mono­polısterdiń jaýapkershiligin arttyrý máselesi. Anyǵyn aıtqanda, bul uǵym olar úshin eń mańyzdy krıterııge aınalýǵa tıis. Prezıdent atap ótken­deı, jańa tarıf saıasatyn júzege asyrý bary­synda bul saladaǵy baqylaýdy kúsheı­tý úshin sıfrlyq qurylǵy-qural­dar qol­dany­lyp, aza­mattardyń tarıftik smetalar men ınves­tısııalyq baǵdarlamalardyń oryn­dalýy jaıynda aqparat alýǵa qolje­timdiligi artady. Saıyp kelgende, munyń bári tarıf saıasatyna syndarly kózqaras tanytatyn kez jetkenin ańǵartyp otyr.

Baljan DOSMUHAMBETOVA,

Atyraý oblystyq «Qazaqstan Halyq partııasy» fılıalynyń tóraǵasy