Saılaýǵa halyq senýi kerek

Sońǵy ótken Parlament saı­laýy­na halyq kóp úmit artyp edi. Biraq sol úmit aqtaldy ma? Jez­qaz­ǵanda saılaý naýqanynda saılaýshylarymen kóp kezdespegen úmitkerdiń depýtat bolyp ketkeni áleýmettik jelide biraz talqyǵa tústi. Ol saıası naýqannan sál buryn ǵana iri kásiporynǵa taǵaıyndalǵan basshy edi. Eger burynnan istep kele jatqan, elge belgili azamat bolsa bir sári. Halyq «óńirge bel­gili adam nege depýtat bola al­maı­dy?» desti. Bylaı qarasań, qı­syn­ǵa keletin ýáj.

Eki jyldan beri jergilikti deńgeı­de ótip jatqan ákimder saılaýlaryn­da da kimniń jeńetini aldyn ala belgili bolyp jatady. Saılaýdaǵy keleńsizdikter Prezıdent bastamalaryna kóleńke túsiredi. Biraq syn negizinen jergilikti bılikke baǵyt­talǵany aqıqat. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta ótkiziletin aýdan jáne oblystyq deńgeıdegi qala ákimderin saılaýlardyń ádiletti ótýi bárimizge baılanysty. Saılaý ádiletti bolmaı Ádiletti Qazaqstan da ornamaıdy. 

Saılaýǵa kópshiliktiń senimin ny­ǵaı­tý úshin, eń aldymen, saılaý komıssııalaryn túgeldeı jańartý kerek. «Elimizde sıfrlandyrý damyǵan, kórshi elderden ozyqpyz» dep aıtylady. Endeshe nege saılaý kezinde sıfrlandyrý qyzmetin paıdalanbasqa? Saılaý komıs­sııalarynyń múshelerin qalaı taǵaıyndaý kerek? Komıssııa qu­ra­mynda barlyq partııalardyń ókilderi bolǵany jón. Degenmen munda da oılantatyn tustar bar. Jer­gilikti jerlerde partııalardyń kúsh -qýaty qandaı? Aty bar da zaty joq partııalardyń ókilderi saılaý komıssııalaryna qalaı múshe bola alady? О́ıtkeni Jezqazǵanda elimizdegi keıbir partııalardyń fılıaldary da joq.

Sondyqtan saılaý komıssııa­la­ry­nyń múshelerin ártúrli deńgeıdegi Qoǵamdyq keńester arqyly saılaýdy usynamyn. Bıylǵy kúzde oblysta qanatqaqty joba retinde bir aýdan­da ákim saılaýy ótedi. Qazirdiń ózinde daıyndyq jumystary bastalyp ketti. Biraq saılaý komıssııa­la­ry sol burynǵy qalpynda qala berse, eshqandaı ózgeris bolmaıdy. Saılaý saıqymazaqqa aınalmasyn desek, ózgeristi saılaý komıssııalaryn jańadan jasaqtaýdan bastaıyq.

Bul máseleni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda da kóterdi. Qujatta aımaqtaǵy atqa­rý­shy bıliktiń sheshim qabyldaý isine azamattardyń tikeleı qatysý múm­kindigin birtindep arttyrý máse­lesi sóz boldy. «Aýyl, kent jáne aýyldyq okrýg ákimderin turǵyndar ózderi saılaı bastaǵanyna eki jyldan asty. Sodan beri aýyldyq deńgeıdegi ákimderdiń tórtten úshi saılandy. Endi aýdan jáne oblystyq deńgeıdegi qala ákimderin saılap kóremiz», degen Memleket basshysynyń elimiz­degi saıa­sı reformalardy odan ári jalǵas­ty­rýǵa múddeli ekendigin baıqatady.

Abzalbek MOLAQOV,

Jezqazǵan qalalyq Qoǵamdyq keńes tóraǵasy