Sharýashylyq • 18 Qyrkúıek, 2023

Astyqty qutqarý amaly

230 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jaz boıy jaýynnyń ala-qula jaýǵanyna qaramastan sol­tús­tik­qazaqstandyqtar birshama jaqsy astyq ósirdi. Oblys ákiminiń birinshi orynbasary Marat Tasmaǵambetovtiń aıtýyna qaraǵanda, orta eseppen keminde gektarynan 12-13 sentnerden astyq jınaýǵa úmit bar edi. Biraq tamyzdyń aıaǵy men qyrkúıektiń basynda úzilissiz jaýǵan jańbyr dıqannyń kóńil-kúıin túsirip ketti. Destege túsken astyq ta, dáni de ónip ketip jatyr. Kún sál ashylǵanda desteni aýda­rýmen aınalysyp jatqandar kóp. Alqapqa kombaın ońaılyqpen kire almaıdy, jaýyn jerdi ezip jibergen.

Astyqty qutqarý amaly

Tamyzdyń sońǵy onkúndigindegi úzi­lissiz jaýyn 51,9 mm bolyp nor­ma­dan 108 paıyzǵa asqan. Al qyr­kúıektiń alǵashqy dekada­syn­da­ǵy jańbyr normadan 54 paıyzǵa kóterilgen.

Astyq jınaýǵa barlyq múmkin­dik bar edi, ol týraly «Ege­men­ge» tolyq jazǵan bolatynbyz. («Egemen Qazaqstan», 04.09.2023 jyl). Jalǵyz kóńil kótererlik jaıt, qazir astyqtyń satyp alý baǵa­sy kóterilip, 95 AQSh dollary deńgeıine jetip otyr.

Oblystyq máslıhattyń sessııasynda depýtattar aldynda sóılegen só­zinde oblys ákiminiń birinshi oryn­basary «Úsh aptadan beri aýa raıynyń qolaısyzdyǵy bizge oraq naýqanyn júrgizýge kedergi bolyp tur. Ashyq bolǵan sońǵy kún­der­de ǵana dıqandar jıyn-terim­ge qaýyrt kiristi. Alaıda astyq­tyń sapasy ylǵaldyń artýynan na­sharlaýda. Osyǵan baılanysty Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrliginiń aldyna naqty máseleler qoıdyq. Qazirgi, ylǵaldylyǵy 20 paıyz astyqty qurǵatyp, eń bolmasa 14-15 paıyzǵa jetkizýimiz kerek. Ol úshin jeńil­detilgen baǵamen qosymsha JJM-nyń (janar-jaǵar maı) jańa kólemi bosatylýy kerek. Bulardy astyq qabyldaý pýnktteri, qyrmandar men elevatorlar qoldanyp, astyqty qurǵatý jumystaryna jumsaıdy», dedi ol.

Jeńildetilgen baǵa degenimiz – JJM-nyń lıtrin 250 teńgeden bosatý degen sóz. Osyǵan deıin oraq naýqanyna osy baǵamen JJM jetkilikti kólemde bosatylǵan. Endi astyqty qurǵatý jumystaryna da osy baǵamen JJM bosatýdy suraǵan ótinish mınıstrlikke attandyrylypty. Sonymen qatar astyq qabyldaýdyń sapalyq normasyn ózgertý de usynylǵan. Burynǵy qatań norma sál jumsartylmasa, dıqannyń eńbegi esh bolýy múmkin. Al «QazAgroQarjy» jáne Azyq-túlik korporasııasynan qosymsha sýbsı­dııalar suraýǵa ótinish beril­gen. Satyp alý baǵasy da qaıta qaras­tyryp, dıqannyń eńbegin aqtaý­dy eskerý suralǵan.

Aqqaıyń aýdanyndaǵy «Astra­han» JShS – oblystaǵy úlken aýyl­sharýashylyq kásiporyn­da­­rynyń biri. Olar jyl saıyn 7 myń gektar jerge astyq egedi. Sharýa­­­­shylyq dırektory Janarhan Make­­novtiń aıtýyna qaraǵanda olar­dyń alqaptarynda bıyl da jaqsy astyq shyǵypty. Alaıda aýa raıy qolbaılaý bolyp, ósiril­gen astyqtyń áli 20 paıyzdaıy jınalmaǵan eken. «Aldymen 10 kún boıy úzilissiz jańbyr jaý­dy, sál tynystaǵan soń taǵy 5 kún boıy tolassyz jaý­­­dy. Árbir jylt etken sátti kúndi paıdalanyp qalýǵa tyrysýdamyz. Jalpy astyq shyǵymdylyǵy jaman emes, úshin­shi synyptan tómeni joq. Bárin de Azyq-túlik korporasııasyna ótkizýdemiz», dedi ol. Osy Aqqaıyń aýdanyndaǵy «Smırnov elevatory» – 100 myń tonnaǵa deıin astyq qabyldaı alatyn irgeli kásiporyn. Qazir oǵan 30 myń tonnadan artyq astyq túsipti. Kásiporyn dırektory Vladımır Nepýshkınniń aıtýyna qaraǵanda, kúnine 1 500-2 000 tonnadaı astyq qabyldap jatyr eken. «Túsip jatqan astyqtyń sapasy sonshalyq jaman dep aıtpaımyn. Ylǵaldylyǵy kóbirek ekeni ras, biraq keptirý jumystaryn atqaryp, úshinshi synypqa jetkizýge bolady», dedi ol.

Marat Tasmaǵambetov depýtat­tar­dyń aldynda sóılegen sózinde sınoptıkterdiń aldaǵy eki aptada kúnniń ashyq bolatynyn aıtqanyn jetkizip, osy ýaqytta astyqty to­lyq jınap alarmyz degen úmit bildirdi.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar