Mundaı oı kól jaǵalaýynda serýendep júrgende kelipti. Tolqynnyń túsi ózgergenin ańǵarǵan. Kólge quıylatyn qoqystyń kólemi jyl saıyn kúrt kóbeıip kele jatqandyǵyn san márte estip edi. Endi mine, óz kózimen kórip tur. Bul jaıt jergilikti jerdiń máselesi ǵana emes, jahandyq ekologııalyq problemalardyń soıy. Kórikti Kóksheniń baýyryndaǵy júzdegen kól men ótkel bermes ózen hımııalyq, bıologııalyq jáne fızıkalyq zattardan lastanǵan.
Tımýr ustazynyń jetekshilik etýimen osy máseleni qaýzap, tereńirek zertteı bastady. Býrabaı kýrorttyq aımaǵyndaǵy kólderdiń de lastaný sebepterin saralady. Sýdy qaıtarymsyz alý, sý jınaý alańynyń óndiristik jáne tutyný qaldyqtarymen, jaǵalaý beldeýleri men jaǵajaılardyń qoqystarmen lastanýy – basty sebeptiń biri. Bul faktorlar býlaný úderisterimen birge kólderdiń temperatýrasynyń ózgerýine ákeledi. Temperatýranyń joǵarylaýy sý ósimdikteriniń damýyna yqpal etip, sonyń saldarynan shógindiler kóbeıip, sý sapasy nasharlaı túsedi.
– Osy máselelerdiń sheshimi retinde biz sý nysandaryn joǵary tıimdilikpen tazartýǵa qabiletti robotty usynamyz. Robot sý betindegi syrtqy qoqys pen laıdy jınaýǵa negizdelgen, – dep oı bólisti Tımýr Rıabov.
Robotty synaý Býrabaı aýdanynyń aýmaǵyndaǵy Zaboı kólinde júrgizildi. Negizgi materıal úshin penopleks pen sıntetıkalyq mata tańdaldy.
– Robotqa biz Arduino Uno negizindegi mCore chıpin onyń qoljetimdi baǵasy men múmkindikterine baılanysty tańdadyq. Basqarý kody motorlarmen Arduino tilinde jazylǵan, – dep tolyqtyrdy sózin joba jetekshisi, «Bilim-ınnovasııa» lıseı-ınternatynyń matematıka pániniń muǵalimi Oljas Qadyrov.
Qozǵaltqyshtar retinde ónertapqyshtar Arduino jıyntyǵynan turaqty toq qozǵaltqyshtaryn tańdady. Nebári 6 voltty tutynatyn 800 gf qozǵaltqyshynyń joǵary shegi óte jaqsy jumys isteıdi. Tımýr osy jumysyn respýblıkalyq konferensııanyń «О́mirlik ortanyń ekologııasy» seksııasynda kópshilik nazaryna usynyp, júldeli ekinshi oryndy jeńip aldy.
Sarapshylar jobaǵa jaqsy baǵa berýmen qatar, robotty kún panelderi, jel generatorlary jáne GPS júıesimen jabdyqtaýdy usyndy. Bul ónertabystyń múmkindigin edáýir keńeıtetini anyq.
Aqmola oblysy,
Býrabaı aýdany
