Kenshiler qalasynyń astanasynda taǵdyryn jeti qat jer astymen baılanystyrǵan osyndaı áýlet jetip artylady. Atasynyń jolyn jalǵaǵan bala, aǵasynyń izinen ergen ini. Osylaı eńbek joly sabaqtasa beredi. Bizdiń óńirde mundaı úrdis dástúrge aınalǵan. Solardyń qatarynda Nurbekovter áýleti asa qurmetpen atalady. Eńbek joldary eki ǵasyrdy jalǵap otyr. Arǵy atalarynan bastap qazir nemerelerine deıin taý-ken óndirisi salasynda.
Abaı qalasyndaǵy ardager kenshi Alpysbaı Tursynuly bar ómirin kómir óndirýge arnaǵan. Alǵashqyda mehanızator mamandyǵyn alǵan ol ákesiniń jolyn qýyp, sharýashylyqqa qaraı bet burady. Traktor, kombaın tizgindeıdi. Qazirgi Úshtóbe aýylynda. Keıinnen kenshi bolýdy uıǵarady. 1965 jyly alǵash shahtaǵa túsedi. Shahta basshylyǵy áýeli jigerli jasty alty aı elektroslesar mamandyǵyna oqytyp alady. Sodan beri Abaı qalasyndaǵy №6 ýchaske shahtasynda taban aýdarmaı otyz jyl eńbek etedi. Sol jerden qurmetke bólenip, zeınetke shyǵady.
Alpysbaı aqsaqaldyń ákesi ǵana agrosalada eńbek etkenimen, ákesiniń baýyrlarynyń barlyǵy Qaraǵandy shahtasynda jumys istegen. Ony qadirli aqsaqal bylaı esine alady.
– Ákemniń Turabaı, Qappar, Battal esimdi úsh baýyry shahtada ómir boıy eńbek etti. Shamamen 35 jyldaı. Ol kezde zeınetke 50 jastan shyǵatyn edi ǵoı. Úsheýi de bir jerde. Sonaý sáttegi beınetti sózben jetkize almaımyz. Bala kezimizde kózben kórdik. Meniń jolymdy keıin balalarym jalǵady, – deıdi Alpysbaı aqsaqal.
Alpysbaı aqsaqaldyń Qýanysh, Jaqsylyq, Jaqan esimdi uldary da ákelerimen birge Abaı shahtasynda eńbek etti. Shahta jabylǵansha. Bala kezderinen kenshi bolýdy armandapty.
– Balalarym izimdi jalǵaǵysy keldi me, jer astyndaǵy jumys qyzyqtyrdy ma, áıteýir úsheýi de men jumys istegen shahtaǵa jumysqa turdy. Arasynda áskerine de baryp keldi. Iýjnyı aýylynda turdyq. 3-4 shaqyrymdyq jumysqa jaıaý baramyz. Kelinshegim men qyzym amandyǵymyzdy tilep, tosyp otyrady. Sóıtip júrip zeınetke shyqtym. Balalarym shahta jabylǵansha eńbek etti. 10 jyldan asa. Keıin Abaıǵa ornyǵyp qalǵan soń shahtadaǵy jumystaryn ármen qaraı jalǵamady. Baǵyttaryn basqa salaǵa burdy, – deıdi aqsaqal.
Qazir atasynyń jolyn qaıta jańǵyrtqan Oraz esimdi nemeresi bar. Onyń da eńbek ótili on jylǵa tolypty. Abaı shahtasynda prohodshylar brıgadıri. Maqtaýly maman arǵy atalarynan kele jatqan eńbek jolyn jalǵaǵanyn abyroı sanaıdy.
– Atamnyń úlken úsh aǵasy, odan keıin úsh uly shahter bolǵan men úshin bul izdi jalǵaý abyroı desek te bolady. Jer astynda jumys istep júrgenime 10 jyldan asypty. Osy jerde júrip otaý qurdyq. Úı aldyq. Úsh kishkentaıymyz bar. Úıden shyqqan saıyn janymyzdy shúberekke túıip shyǵamyz. Barlyǵy eńbektiń arqasy. Kenshiler áýleti ekenimizdi esime alsam, boıyma úlken kúsh bitedi. Ákem de shahtada 10 jyldan asa ýaqyt istedi. Atam: «Atańnyń, ákeńniń jolyn qýsań, jaman bolmaısyń. Kenshiniń ár kúni berekeli. Batyldyq basty orynda. Jer astyna túsý úshin ekinshi tynys kerek. Sondaı bolsań, elińniń ekonomıkasyna paıdań tıedi», dep bala kezimde jıi aıtatyn, – deıdi Oraz.
Atanyń aqylyn tyńdaǵan Oraz – qazir ujymyna syıly hám bedeldi kenshilerdiń biri. Ákeleriniń eńbek jolyn abyroımen jalǵaǵan Alpysbaı aqsaqaldyń taý-ken salasyndaǵy tókken teri eskerilip, Eńbek Eri tósbelgisimen marapattalǵan. Munyń syrtynda basqa da qanshama madaqtama, alǵyshat jetip artylady. Bári de adal eńbeginiń arqasy.
Júreginde Qudaıy bar aqsaqalymyz qýatty. Úsh ul, bir qyzdan 10 nemere, 11 shóbere bar. Qazir eńbektiń zeınetin kórip, bala-shaǵasynyń shattyǵyna kenelip otyr. Qadirli kenshiniń «Endi osy eńbek jolymyzdy shóberemizden bireý jalǵasa», degen izgi tileýi bar.
Qaraǵandy oblysy
