Pikir • 20 Qyrkúıek, 2023

Bolashaqqa baǵyt-baǵdar beredi

214 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Prezıdenttiń Joldaýynda kóńilge birden qona ketken máselelerge toqtalar bolsam, eń aldymen aýyl-aımaqty damytý maqsatynda qolǵa alynǵaly otyrǵan bastamalar unady. Onyń ishinde jergilikti bıliktiń áleýetin arttyryp, óz problemalaryn ózderi jedel sheshetindeı bıýdjet qa­ras­tyrý jónindegi tujyrymy – búgingi tańdaǵy eń ózekti máselelerdiń biri.

Bolashaqqa baǵyt-baǵdar beredi

Jalpy, qoǵam alǵa jyljý úshin oǵan qozǵaý salatyn kúsh kerek. Joldaý sol kúshtiń rólin atqaryp, jańa baǵdarlamaǵa jol ashyp, bolashaqqa baǵyt-baǵdar beredi. Tek ony tıimdi paıdalaný árkimniń iskerlik qabiletine baılanysty. Memleket basshysy, máselen, ulttyq bıznestiń áleýetin arttyrý kerek degendi osymen birneshe ret aıtty. Shyn máninde, búgingi qoǵam úshin bıznestiń áleýetin arttyrýdyń mańyzy zor. Onyń qajettiligin bilemiz. Biraq sony qalaı júzege asyrý kerek degenge kelgende taǵy da aıaǵyna jem túsken attaı kibirtiktep qa­la­myz. Sebebi burynǵy júıege ábden qalyptasyp qalǵan eski kadrlarmen jańa júıe qurý múmkin emes. Prezıdent kadr saıasaty máselesin de oryndy qozǵady. Mine, osy aıtylǵan máseleler qalaı júzege asady eken dep qarap otyrmaı, onyń erterek is júzine asa berýine barshamyz bir kisideı atsalyssaq alynbaıtyn asý, baǵyndyrmaıtyn beles bolmaıdy.

Sondaı-aq bul Joldaýdy maqta­shylardyń paıdasyna sheshildi desek bolady. Darbaza–Maqtaaral te­mir­jo­lyn salý – kópten beri aıtylyp júrgen másele. Prezıdent Jol­da­ýynda bul máselege de nazar aýdaryldy.

Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıs­trligin qurý jónindegi sheshi­mi aıryqsha qoldaýǵa turarlyq. О́ıt­keni sýdy tirshilik kózi deıtin bol­saq, sońǵy kezderi bul másele kún tár­tibinde ótkir tur. Tirshilik kózin tıimdi paıdalanýdyń mańyzy zor. Men ózim aýyl sharýashylyǵy mamany bol­ǵan­dyq­tan, Joldaýdaǵy ıgi bastamalardy ret-retimen saralap kóreıin.

Birinshi, bizge keletin aǵyn sý 3 memleketten ótip keletinin eskersek, Sý resýrstary jáne ırrıga­sııa mınıstrligi aýadaı qajet. Sý­syz ónim de, ómir de joq. Tek kór­shilermen utylmaıtyn mámilege kelip, dıplomatııalyq kelissózderdi baıypty júrgizgen jón. Bul salanyń mınıstri birinshi kezekte dıplomat bolýy kerek. Ishki jaǵdaıdy rettep, sala mamandary arqyly arnalardy, aryq-atyzdardy, qatań baqylaýda ustaýy kerek.

Ekinshi, Darbaza–Maqtaaral temir­joly. Túrkistan oblysynyń qıyr­daǵy Myrzashól aımaǵyndaǵy «aq altyndy» Maqtaaral aýdanyna temirjoldyń barýy tek qarym-qatynas úshin ǵana emes, shekarada qalyp qoıǵan aýyl-aımaqtar úshin de, elimizdi kókónispen qamtamasyz etip otyrǵan aımaqtar úshin de strate­gııa­lyq turǵydan óte mańyzdy. Ári arzandaý bolar edi. «Keńesip pishken ton kelte bolmasa kerek»...

Úshinshi, otandyq ónim óndirýshi­ler­di qoldaý. Osy máselemen eki my­ńynshy jyldan beri aınalysyp kelemiz. Neshe túrli qıturqy áreket­terdiń kýásimiz. Birinshiden, satyp alýshylardyń «berseń de ber bes teńge, bermeseń de ber bes teńge» degen qylyǵy dıqandardy qajytyp bitti. О́nim óndirýshiler ónimi pisken soń solardyń aıtqan baǵasyna ótkizýge májbúr. Egistigińdi sýaratyn aǵyn sý óte qymbat. Amal joq, aıtqan aq­sha­syn tólep alasyń. Monopolııaǵa qarsy agenttik qyzmetkerleri bul tur­ǵyda beıtarap qalyp ustanady, «sen tımeseń, men tımen» deıdi. Sonda dıqandardyń quqyǵyn kim qorǵaıdy? Endi Joldaýdaǵy «otandyq ónim óndi­rý­shilerdi qoldaý» baǵdarlamasyn oqyp, bizdiń de kúnimiz týdy dep qýa­nyp otyrmyz.

 

Turǵanbek QANAEV,

«Aqorda» sharýa

qojalyǵynyń tóraǵasy

 

Túrkistan oblysy,

Shardara aýdany

Sońǵy jańalyqtar