Atyraý men Astrahan arasy

N.Jantórın atyndaǵy Atyraý ob­lys­tyq fılarmonııasynyń quramyna kiretin bul orkestrdiń kórkemdik jetekshisi – dırıjer, Mádenıet salasynyń úzdigi Erjan Qıtarov. Orkestr quramynda 60-tan astam mýzykant jumys isteıdi. Orkestrdiń sapary aldymen Volodar aýdanyndaǵy Altynjar aýylynan bastaldy.

Bul – Reseıdegi qandastar ǵana emes, týrıster de jıi keletin aýyl. О́ıtkeni mun­da qazaqtyń kúı óneriniń negizin qa­laý­shylardyń biri, artyna mol mura qal­dyrǵan áıgili kompozıtor Qurman­ǵa­zy Saǵyrbaıuly máńgilik tynystap jatyr. Reseımen shekaralas óńirler­diń qoldaýymen 1996 jyly kúıshige kesene turǵyzylǵan. Al 2005 jyly Qurman­ǵazy atyndaǵy óńirlik mádenı ortalyǵy ashyldy.

Altynjar aýylyndaǵy turǵyndardyń bári derlik dombyra shertedi. Olar muny kúı atasynyń amanatyndaı sezinedi. Qos ishekti aspapty bebeýletetin domby­rashynyń biri – Qurmanǵazy atyndaǵy óńirlik mádenı ortalyǵynyń dırektory Amangeldi Ábilǵazıev.

Ortalyq dırektory Amangeldi Ábil­ǵazıev­tiń aıtýynsha, qazir bul ortalyq alys-jaqyn shetelderdiń týrısteri qyzy­ǵý­shylyq tanytqan mádenıet osha­ǵyna aınalyp otyr. Uly kúıshiniń shyǵar­mashy­lyǵy, ómiri týraly syr shertetin eksponattar qoıylǵan ortalyqta mýzeı men týrıster úshin qonaqúı boı kótergen. Ortalyqta 40-qa jýyq adam jumys isteıdi. Deni qandastarymyz, arasynda 25 dombyrashy bar. Sondaı-aq «Samal» qazaq mýzykalyq ansambliniń ánshileri ónerimen kelýshilerdi tánti etip keledi.

«Bizdiń ortalyqqa jyl saıyn 1000-ǵa jýyq adam keledi. Qurmanǵazy Saǵyr­baı­ulynyń, onymen zamandas bolǵan qazaq­tardyń ómiri týraly maǵlumat beremiz. Atyraý oblysynyń ákimdigi men janashyr azamattardyń qoldaýymen mádenı ortalyqqa kúrdeli jóndeý júrgizildi. Qazir ortalyqtyń qyzmetinde tyń izdenis, serpin bar», deıdi ortalyq dırektory Amangeldi Ábilǵazıev.

Osyndaı tarıhı mekennen bastaý alǵan atyraýlyq orkestrdiń óneri Astrahan oblystyq fılarmonııasynda jalǵasty. Munaıly óńirden barǵan óner ujymynyń konsertine Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federasııasyndaǵy Tótenshe jáne О́kiletti elshisi Dáýren Abaev, Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Jasulan Bısembıev, reseılik kórermen qatysty.

Q.Ahmedııarov atyndaǵy «Naryn» halyq aspaptar orkestri Mádenıet sala­synyń úzdikteri Erjan Qıtarov pen Saıa Jumashevanyń jetekshiligimen reseılik kórermenge ultymyzdyń jaýhar týyndylary men sheteldik shyǵarmalardy usyn­dy. О́nerdi súıetin kórermen or­kestr­diń oryndaýyndaǵy Mahambettiń, Qur­manǵazy men Dáýletkereıdiń, A.Jubanov pen Ǵ.Qurmanǵalıevtiń, Q.Ah­medııarov pen E.Brýsılovskııdiń, G.Svı­rıdov pen L.Hamıdıdiń, I.Jaqanov pen E.Qu­sa­ıy­novtyń týyndylaryna ys­tyq yqy­lasyn bildirdi. Sondaı-aq Máde­nıet qaıratkeri Quttygereı Dúıseev, halyqaralyq jáne respýblıkalyq konkýrstardyń laýreattary Jasulan Bazarbaev, Merýert Ýálı, Baýbek О́mirǵalı, Erik Kósherov, Araılym Qısııarova óner kórsetti.

Qazaq orkestriniń ónerin Reseıde tu­­ra­tyn kórermen joǵary baǵalady. Má­selen, kórshi eldegi qandasymyz Kúlásh Úmbetálıevanyń pikirinshe, ata jurtta­ǵy óner ujymdarynyń konsertin tamasha­laý udaıy bola bermeıdi. Mundaı gastrol­dik sapar ásirese jas býynnyń ulttyq mýzy­ka ónerin umytpaýy úshin qajet.

Al Astrahan oblysynyń mádenıet mınıstri Olga Prokofevanyń deregine súıensek, óńiraralyq mádenı áriptestiktiń kókjıegi keńeıip keledi. Jaqynda Kaspıı mańyndaǵy bes memleketke ortaq mádenı is-shara – «Kaspıı maýsymy» festıvali bastalǵan.

«Qazaqstan – tek geografııalyq orna­­lasýy jaǵynan ǵana emes, tarıhı, má­denı turǵydan Reseıge eń jaqyn orna­las­qan el. Al Atyraý men Astrahan oblys­tary­nyń turǵyndary bir-birimen bu­ryn­nan áleýmettik-ekonomıkalyq turǵy­dan tyǵyz qarym-qatynas, berik baılanys ornatyp keledi. Dostyq ráýishtegi rýhanı baılanysymyzda shekara joq. Aty­raý óńirindegi turǵyndar aldyn­da «Skıf» kvarteti óner kórsetti. Endi, mine, atyraýlyq orkestrdiń ónerin ta­ma­shaladyq. Elder arasynda shekara bolatyny daýsyz. Alaıda ónerge shekara kedergi bola almaıtynyna kózimiz jetti», deıdi Olga Prokofeva.

Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Jasulan Bısembıevtiń aıtýynsha, eki óńirdiń óner ujymdarynyń sapary jıi uıymdastyrylady. Mundaı baılanys barlyq salada keń qanat jaıǵan. Endi me­dısına salasyna maman daıarlaýdy birlese atqarýǵa basa mán berilgeli otyr.

«Astrahanda bilikti dárigerlerdi ­daıarlaıtyn medısına ýnıversıteti bar. Qazir atalǵan ýnıversıtette Qazaqstan­nan 140 stýdent oqyp júr. Ýnıversıtet basshylarymen kezdesip,  stýdentterdi Atyraý oblysynyń medısına mekemelerinde jumysqa ornalas­tyrý maqsatynda memorandým jasaqtaý jóninde ýaǵdalas­tyq. Aldaǵy ýaqytta Atyraýda atalǵan ýnıversıtettiń fılıa­lyn ashý týraly usynys bildirdik. Bul Atyraý oblysy­nyń densaýlyq saqtaý salasyn jetildirý­ge oń yqpal bolatynyna senemin», deıdi Jasulan Bısembıev.

ATYRAÝ – ASTRAHAN – ATYRAÝ