Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Osy oraıda jylytý maýsymynyń jaı-kúıin bilmek bolyp oblys ákimdiginiń energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Vladıslav Lýkınge júgingen edik.
«Oblys aýdandaryndaǵy jylytý qazandyqtarynyń jalpy sany – 494, sonyń 24-i ortalyqtandyrylǵan. Sondaı-aq 351 avtonomdy túrde jylý beretin qazandyqtar bar jáne 119 qazandyq jergilikti dep atalady. Olar 1 131 áleýmettik-turmystyq, 1 400 kópqabatty úıdi jylytady. Sonyń 1 135-i – Petropavl qalasynyń ózinde. Osynsha qazandyqty úzbeı jaǵý úshin barlyǵy 618 myń tonna kómir qajet», dedi ol.
Búgingi tańda kómirdiń baǵasy turaqty emes. Túrleri men sapasyna qaraı onyń bir tonnasynyń baǵasy 12 500 teńgeden 20 myń teńgege deıin qubylady. Máselen, qazir Ekibastuz kómiriniń baǵasy 12 500 teńgeden 14 myń teńgege deıin ózgerip tur. Shubarkól kómiriniń baǵasy 16 600 teńgeden 19 myń teńgege deıin qubylýda. Eń qymbaty – Qarajyra kómiri, onyń baǵasy 20 myń teńgege deıin barady. Al Maıkóbe kómiri 15 myń teńgeden 18 myń teńgege ósti. V.Lýkınniń aıtýyna qaraǵanda, kómirdiń baǵasy shekten shyǵyp ketse, ákimdik básekelestikti qorǵaý jáne damytý jónindegi quzyretti organǵa tapsyrma berip, qymbattatýdyń negizdiligin teksertedi.
Oblystyń eldi mekenderindegi jekemenshik úılerde turatyn turǵyndaryna 419 myń tonna kómir qajet bolsa, ókinishke qaraı, sonyń 157 myń tonnasy ǵana jetkizilgen. Bul – 37 paıyz ǵana degen sóz. Bul másele alańdaýshylyq týdyrady. Oblys ákimdigi men «Júk tasymaldaý» AQ kómir tasýshy vagondardyń kelýine monıtorıng jasap otyr. Kelgen kómirdiń oblys aımaqtaryna taratylýy úshin tasymaldaýshylarmen 228 myń tonnany tasýǵa kelisimshart jasalǵan.
Oblys aýmaǵynda kómir qabyldaıtyn 32 tirek bar, qazir olarda qordalanǵan kómirdiń kólemi – 33 myń tonna. Aýyl turǵyndaryna kómir taratý jeltoqsan aıyna deıin júrgiziledi.
Oblys ortalyǵyn jylýmen qamtamasyz etetin «Sevkazenergo» AQ qaraıtyn JEO-2 qoımalarynda qazir 116 myń tonna kómir, 641 tonna mazýt jatyr, bul jylý elektr stansasynyń 22 kúnge jumys isteýine jetedi. Qalǵan kómir kestege sáıkes túsip tur», dedi V.Lýkın.
Petropavl qalasyn jylýmen qamtamasyz etetin osy JEO-2-niń jumysyna halyq qatty alańdap qaraıdy. О́ıtkeni byltyrǵy 20 naýryzda onyń 150 metrlik murjasy qulap, búkil jurt estigen. Kirpishpen órilip jatqan jańa murja bıyl 23 metrden 39 metrge deıin qısyq ketip, qaıtadan buzyldy. Endi paıdalanýǵa berý ýaqyty da belgisiz merzimge sozylyp ketti. Qazir osy kásiporynnyń eki qazandyǵy jóndelip jatyr. Sonymen birge bir týrboagregattyń jóndeý jumysy aıaqtalyp keledi. Qalǵan alty qazandyq pen bes týrboagregattyń jumysy tekserilip, paıdalanýǵa daıyn ekeni anyqtaldy.
Búginge deıin qalada áleýmettik salanyń 163 nysany jylýǵa qosylǵan. Onyń 101-i – bilim berý, 22-si – densaýlyq saqtaý, 25-i – áleýmettik-turmystyq, 15-i – sportqa arnalǵan nysandar. Qaladaǵy №44 mektep avtonomdy túrde óz qazandyǵymen jylytylady. Qazir osy mektepke 500 tonna kómir jetkizildi. Sonymen qatar qalanyń shetkergi aýdandaryndaǵy 4 mektep elektr qýatymen jylytylady.
Petropavl qalasynyń kópqabatty úıler qory 1 164 nysannan turady. Sonyń 1 135-i ortalyqtandyrylǵan jylýǵa qosylǵan. Olardyń 1 128-iniń jylý júıesi tekserilip, jylý qabyldaýǵa daıyn.
Bıyl oblys boıynsha barlyq qazandyqty jylytý maýsymyna daıyndaý úshin 763 mln teńge qarajat bólingen eken. Búginge deıin sonyń 609,7 mln teńgesi ıgerilgen. Aıyrtaý, Mamlıýt, Ǵ.Músirepov, Tımırıazev aýdandarynyń qazandyqtary jóndelip jatyr. Sonyń ishinde Aıyrtaý aýdanynyń ortalyǵy Saýmalkól aýylynyń shaǵyn aýdanyndaǵy qazandyqtyń jóndelýi 95%-ǵa jetken. Mamlıýt aýdanyndaǵy qazandyqty jóndeý de aıaqtalyp qalǵan. Al Ǵ.Músirepov aýdanyndaǵy jylý trassasy jóndelýiniń aıaqtalýy 30 qyrkúıekke belgilengen. Tımırıazev aýdanynyń ortalyǵyndaǵy ortalyq qazandyq 25 qyrkúıekte daıyn bolmaq.
Oblys aýdandarynda ortalyqtandyrylǵan jylýǵa bilim salasynyń – 602, densaýlyq saqtaý salasynyń – 363, mádenıettiń 166 nysany qosylady. Soltústik Qazaqstannyń jylytý maýsymyn qarsy alardaǵy daıyndyǵy ázirge osyndaı.
Soltústik Qazaqstan oblysy
