Omby qazaqtaryna eskertkish ornatqan

Bul turǵyda soǵys ardager­leriniń erligi tek baspasózde jazylyp qoımaı, olar týraly shaǵyn fılmder túsi­rilse jáne Qazaqstan tarıhy kafedralarynyń magıstr, doktorlyq dıplomdyq jumys­tary qandastarymyzdyń jan­qııarlyq erligine arnalsa degen tilegimiz bar. Árıne bul iske qaltaly azamattar da úles qosyp, volonterlerge qarjy­laı kómek qolyn sozǵany jón bolar edi. О́ıtkeni osy aı­tyl­ǵan tilekterdiń barlyǵy qazaq halqynyń qanyna sińgen otansúıgishtik qasıetterdi jal­ǵastyrý, jas urpaqqa ata-baba rýhyna adaldyqty qalyp­tastyrýdyń joly bolmaq.

Osy oraıda Omby qazaqta­rynyń arasynan shyǵyp, sol óńirdegi ult rýhanııatynyń óris­teýine úles qosyp júrgen bir azamat týraly aıta ketsem be deımin. Onyń aty-jóni – Murat Sársenbaev. Qoǵam qaıratkeri, kásipker, mádenıet pen óner mesenaty deńgeıine eńbegimen kóterilgen ol – Omby oblysy Sharbaqkól aýdany­nyń týmasy, osyndaǵy Tomar mektebiniń túlegi. Týǵan aýy­ly Ortaqshyl selosynda monýmentaldi mádenı eskert­kishter salýǵa barynsha qol­ushyn sozǵan azamattyń osy baǵyttaǵy ıgi isterdi qoldaýshy retindegi qyzmetin aıryqsha aıtqan jón. Jeńistiń 70 jyl­dyǵy qarsańynda Ortaqshyl mektebiniń aldynda bıiktigi úsh metrlik «Jeńimpaz jaýyn­ger» eskertkishin ornatyp, 204 adamnyń esimin tuǵyr­tasqa jazdyrǵan. Bul eskertkishtiń avtory – Omby sýretshisi V.I.Kostenko. Munan bólek Mu­­rat Sársenbaev kindik qa­ny tam­­ǵan aýylynda óńirge eńbe­­gi­men tanylǵan ákesine, soǵys­ta sheıit bolǵan 3 aǵasyna eskert­kish ornatty.

1937 jyldyń qurbany bol­ǵan Qoshke Kemeńgeruly bul aýylda jerlenbese de, tý­ǵan jerinen topyraq aldyryp, týystarynyń qoldaýymen es­kertkish ornatty. Sonymen qatar Murat Sársenbaev Qazaq­stan kompartııasynyń birinshi hatshysy bolǵan Jumabek Shaıahmetovtiń ómiri men qyzmeti týraly estelikter jınaǵynyń úsh tomdyǵyn óz qarjysyna shyǵaryp berdi. Ombynyń bú­gingi tarıhynda toqtalatyn, saıası mańyzy bar, ulttyq rýhymyzdy kóteretin bir isi bar. Ol – Ombyda turǵan qazaq sý­retshisi Amangeldi Shákenov qaıtys bolǵannan keıin oǵan qalanyń naǵyz ortalyǵy Lenın kóshesinde óz qarjysymen es­kert­kish ornatýy. Sondaı-aq sýretshiniń kózi tiri kezinde eń­bek­teriniń tolyq katalogin shy­ǵarýǵa demeýshilik jasaǵanyn ıgilikti is dep bilemiz.

Ádilhan QUDAIBERGENOV,

tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor