Ulttyq ulannyń úzdikteri

Sondaı-aq áskerı júrgizý­shi­ler qyzmetiniń tıimdiligin art­tyrý men olardy áskerı qyz­metke bekitý, áskerı bólim bó­lim­sheleriniń neǵurlym kásibı daıyn­dalǵan BTR ekıpajdaryn anyqtaý, sondaı-aq aldyńǵy qa­tar­l­y bólimshelerdiń oń táji­rı­besin zerdeleý de nazardan tys qalmady.

Áýeli synaq qurlyqta áskerı júk tehnıkasyn júrgizý jáne BTR basqarý boıynsha jarys­tar Aqjar kentiniń 6655 áske­rı bóliminiń avtodromynda ótti. Baıqaýdyń sheshýshi ke­zeńi­ne elimizdiń túkpir-túkpi­rinen Ulttyq ulannyń áskerı qyzmetshileri qatysty, onyń ishinde tórt óńirlik qolbasshylyq, Ulttyq ulan akademııasy, son­daı-aq tikeleı baǵynystaǵy ás­kerı bólimder boldy. Al bu­ǵan deıingi baı­qaý­dyń irikteý kezeńderi áske­rı bólimder, óńirlik qolbas­shylyqtar bazasynda ótken-di. Jarys úsh kúnge sozyldy. Basynda ulandyqtar alǵashqy medısınalyq daıyn­dyq kórsetý, áskerı tehnı­kanyń teh­­­nıkalyq sıpattamalaryn aıtý jáne ony paıdalaný, jol qozǵa­lysyn retteýge arnalǵan jolaýshylardy qoldaný bo­ıynsha jarysty, sondaı-aq olardyń jol qozǵalysy ere­jeleri týraly bilimderi tekse­rildi.

Al baıqaýdyń ekinshi kúni Qorǵanys mınıstrliginiń 30238 áskerı bóliminiń «Alǵa» polıgonynda ótti. Qatysýshylar atys daıyndyǵy boıynsha prak­tıkalyq sabaqtar ba­ry­syn­da jaýyngerlik mashınalar quramynda atý jatty­ǵýlaryn oryndady. Onyń ishinde AK-74 nysanalary, sondaı-aq bel­gilengen nysandar boıynsha NSV 12,7 mm iri kalıbrli pýlemetten oq jaýdyrdy. Sonymen qatar olar BTR-80 kóliginde otyryp ózde­riniń tabeldik qarýlarymen qozǵalmaıtyn jáne qozǵalatyn nysandarǵa oq jaýdyrdy.

Jalpy, baıqaýdyń eń áser­li saıystary sońǵy kúni boldy. Ekıpaj músheleri tankke qarsy aryq, jol kópiri, mına-jarylys jolaǵy, jal­py qorshaý, tik túsý já­ne kóte­rilýdi qamtıtyn uzyn­dy­ǵy 5 km-den asatyn jolda ke­dergilerdi eńsere otyryp, praktıkalyq júrgizýdi kór­set­ti. Baıqaýǵa toǵyz bro­ne­trans­porter men 9 áske­rı «KamAZ» júrgizýshisi qatys­ty. Jol barlyǵyna birdeı boldy, tek BTR komandasy áli de urys alańynan sátti ótýi kerek boldy.

Startqa birinshi bolyp «KamAZ» júrgizýshileri shyq­ty. Baıqaýǵa eki kólik bólin­di. Ekıpajdar birinen soń biri «se­giz» sanyna uqsas joldy aı­­­na­lyp, tar joldan da ótken soń, «jarylǵysh» mınalar­dyń janynan ótip jarysty. Ná­­tıjesinde, úsh kúndik ja­rys­t­yń jeńimpazdary da anyq­tal­dy. Ulttyq ulannyń úzdik júr­gizýshisi bolyp 6654 áskerı bóli­minen kelgen aǵa serjant B.Ah­met­qalıev tanyldy. Al kúmis pen qolany «Ortalyq» óńirlik qolbasshylyǵynyń 5516 áskerı bóliminiń júr­g­i­zýshisi, aǵa serjant J.Kóken pen 3656 áskerı bóliminiń júrgizýshisi serjant E.Bedeshev ózara bólisti.

«Eń bastysy, batyldyq kerek. Sondaı-aq ustamdylyq pen júrgizýshiniń jaqsy júrisi de mańyzdy. Qalǵanynyń bári de soǵan baılanysty. Men ekstremaldy jáne adrenalındi sezindim. Bir sózben aıtqanda, óz nátıjeme rızamyn, fınal­dyq jarysta laıyqty jeńiske jettim», deıdi jarys týraly serjant Baýyrjan Ahmet­qalıev.

Sodan keıin kedergiler jo­laǵyna BTR ekıpajdary shyqty. Bul jarystardyń ereksheligi – ekıpajdar bir-bi­­rimen únemi jumys iste­meı­di. Olardyń qu­ramynda ke­­lisimshart boıynsha áskerı qyz­metshiler de, arnaıy daıyn­­dyqtan ótken jáne osyn­­­­daı kúrdeli tehnıkaǵa ji­­be­­ril­gen merzimdi sarbazdar da bar. Ekı­pajdar BTR-ge qar­sy qol­danylatyn aryq, «jylan», kóterme kópir, mınalanǵan ótkel, gabarıtti aýla, gabarıtti «se­gizdik», tik kóterilý jáne túsý, temirjol ótkeli, apparel, kosogor sııaqty kedergilerdi eńserdi.

«Bronetransporter júr­gi­zýshileriniń kásibı sheber­likterin tamashalaý erekshe áser beredi. Aldymen olar shuńqyrdy, kóter­me kópirdi eńserý, jyldam­dyqpen kóterilý jáne toqtaý, sondaı-aq atys tásilderin oryndaýy kerek. Bul rette olar kidirmesten, artqa sheginbeı qozǵalyp, qabyrǵalar men shekteý tirekterin soǵyp almaýy qajet. Osy joly BTR ekıpajdary ártúrli dárejedegi kedergilerge tap boldy», dep atap ótti 3656 áskerı bólimi komandıriniń tehnıka jáne qarý-jaraq jónindegi orynbasary, podpolkovnık Nurseıit Qambarov.

Baıqaý qorytyndysy boıynsha birinshi jalpyko­mandalyq oryndy 6654 áskerı bóliminiń komandasy, ekinshi oryndy «Ortalyq» óńirlik qolbasshy­lyǵynyń komandasy, úshinshi oryndy «Batys» óńirlik qolbas­shylyǵynyń komandasy jeńip aldy.

Aıtpaqshy, Ulttyq ulan­nyń «Úzdik júrgizýshisi» jáne «Úzdik BTR ekıpajy» baı­qaýynyń sońǵy ekstremal­dy kezeńine qurmetti kórermen retinde «Aıala» balalardy ońal­tý ortalyǵynyń tárbıele­nýshileri shaqyryldy. Munda balalar úshin merekelik túski as uıymdastyryldy. О́z keze­ginde Ulttyq ulan Bas qol­basshysynyń tehnıka jáne qarý-jaraq jónindegi orynbasary general-maıor Konstantın Bas qolbasshysynyń atynan keńse kerek-jaraqtaryn syıǵa tartyp, balalardy qýantty.