Memleket basshysy geosaıası dúrbeleńge qaramastan, byltyr ekijaqty taýar aınalymy 25 paıyzǵa ósip, 2,8 mıllıard dollarǵa jetkenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, Germanııa bıznesi Qazaqstanǵa 6 mıllıard dollarǵa jýyq ınvestısııa salǵan. Bul ınvestısııanyń 90 paıyzǵa jýyǵy shıkizattyq emes sektorǵa tıesili. Jalpy, elimizde Germanııa kapıtalynyń úlesi bar myńnan astam kompanııa jumys isteıdi.
Qasym-Jomart Toqaev Germanııanyń tabandylyq, naqtylyq jáne jaýapkershilik qaǵıdattaryna negizdelgen bıznes júrgizý tásilin joǵary baǵalady. Sondaı-aq «Qazaqstanda nemis sapasyna saı jasalǵan» formýla boıynsha ónim shyǵaratyn óndiris oryndaryn ashýǵa múddeli ekenin aıtty.
Memleket basshysy ózara yntymaqtastyqtyń birqatar tıimdi baǵytyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, Qazaqstan, eń aldymen, Germanııa jáne Eýropa ónerkásibine qajetti tabıǵı resýrstar men mańyzdy shıkizat salasynda senimdi seriktes bolýǵa daıyn.
– 2040 jylǵa qaraı mańyzdy materıaldar men sırek kezdesetin metaldarǵa álemdik suranys tórt ese artady degen boljam bar. Dúnıejúzilik banktiń baǵalaýynsha, Qazaqstanda quny 46 trıllıon dollardan asatyn bes myńnan asa barlaý jasalmaǵan ken orny bar. Sondyqtan men kansler Olaf Sholske birlesken shıkizatty ıgerý jobalaryn júzege asyrý úshin konsorsıým qurýdy usyndym. Bul bastama úkimetaralyq seriktestik týraly qoldanystaǵy kelisimdermen qatar, yntymaqtastyǵymyzdy jańa deńgeıge kóterýge múmkindik beredi. Men Germanııanyń jeke ınvestorlaryn osy konsorsıýmǵa qosylýǵa shaqyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent jańartylatyn energııa kózderi salasyndaǵy yntymaqtastyqty taǵy bir tıimdi baǵyt retinde atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev «jasyl sýteginiń» álemdegi jetekshi óndirýshisi bolý úshin elimizde barlyq alǵyshart bar ekenine toqtaldy. Qazirgi ýaqytta Germanııa men Shvesııanyń birlesken Svevind Group kompanııasymen «jasyl sýtegin» óndirý jóninde somasy 50 mıllıard dollar bolatyn kelisim jasaldy. Bul – álemdegi eń iri jobalardyń biri. Aldaǵy ýaqytta «jasyl sýtegi» óndirisi «jasyl» bolat, alıýmınıı jáne basqa da metaldardy óndirýge jol ashýy múmkin. Prezıdent Germanııanyń tehnologııalyq sheshimderin Qazaqstannyń tabıǵı jáne adamı resýrstarymen ushtastyrý joǵary nátıjelerge jetkizetinine senim bildirdi.
Yntymaqtastyqtyń taǵy bir salasy – kólik-logıstıka áleýetin paıdalaný. Memleket basshysynyń aıtýynsha, jańa geosaıası jaǵdaıda Eýropa men Azııa arasyndaǵy baılanysty qamtamasyz etý úshin «Orta dálizdiń» mańyzy artyp keledi.
Prezıdent aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqty ilgeriletýge mol múmkindik bar ekenin jetkizdi.
– Qazaqstan óńirdiń azyq-túlik habyna aınalýdy josparlap otyr. Osy maqsatta ónim óndirý, saqtaý jáne taratý jumystaryn ushtastyratyn saýda-logıstıkalyq baılanystardyń óńiraralyq júıesi qurylady. Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵyn ornyqty damytýǵa ártúrli salada, sonyń ishinde bıotehnologııaǵa jáne tyńaıtqysh óndirýge, spýtnık arqyly zondtaýǵa jáne jasandy ıntellektige, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn shyǵarýǵa, ırrıgasııaǵa, sondaı-aq tamaq ónerkásibine, genetıka men jańartylatyn energııa kózderine mamandanǵan Germanııanyń kóptegen kompanııasy tartylýy múmkin, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, yntymaqtastyqtyń taǵy bir basym baǵyty IT-tehnologııa salasy bola alady. Prezıdent Qazaqstannyń sıfrlyq transformasııa baǵytyndaǵy bastamalary álemdik deńgeıde moıyndalǵanyn atap ótti. BUU bizdiń elektrondy úkimet júıesin TOP-30 tizimine engizdi.
– Biz IT-ónimder men qyzmetter eksportyn 1 mıllıard dollarǵa deıin ulǵaıtýdy jáne 2025 jylǵa qaraı jahandyq deńgeıdegi básekege qabiletti 100 myń IT-maman daıarlaý arqyly adam kapıtalyn nyǵaıtýdy josparlap otyrmyz. Biz germanııalyq seriktesterimizben yntymaqtastyqtyń birneshe baǵyty boıynsha, sonyń ishinde ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar, startaptar, bilim berý, baılanystar jáne basqa da ózekti salalardaǵy jobalardy iske asyrýǵa daıynbyz, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent adam kapıtalyn damytý jáne ınvestısııa tartý máselesin yntymaqtastyqtyń ózekti baǵyttarynyń biri retinde atap ótti. Adam kapıtaly salasynda qazirdiń ózinde Kaspıı memlekettik ýnıversıtetiniń janynan Qazaqstan-Germanııa ınjenerlik ınstıtýtyn jáne Shyǵys Qazaqstan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń janynan Qazaqstan-Germanııa ǵylym jáne tehnologııa ınstıtýtyn ashý bastamasy kóterildi. Investısııa tartý úshin Qazaqstan «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń alańy arqyly shetel ınvestorlaryna barlyq múmkindikti jasap otyrǵany aıtyldy.
Qasym-Jomart Toqaev Germanııa bıznesmenderin Qazaqstan ekonomıkasyn ártaraptandyrýǵa, jańa óndiris oryndaryn ashýǵa jáne ozyq nemis tehnologııalaryn engizýge baǵyttalǵan jobalardy júzege asyrýǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
Jıyn barysynda Germanııa ekonomıkasy Shyǵys komıtetiniń basqarma tóraǵasy Katrına Klaas-Mıýlhoızer, Germanııa ónerkásibi federaldyq odaǵynyń (BDI) basqarma múshesi Volfgang Nıdermark, sondaı-aq Deutsche Bahn, Knauf, Wilo, BASF, Rhenus, Svevind jáne basqa da birqatar iri kompanııanyń top-menedjerleri baıandama jasady. Olar ekonomıkanyń naqty salalary boıynsha Qazaqstanmen aradaǵy yntymaqtastyqtyń qazirgi jaǵdaıy men damý perspektıvalary týraly oı-pikirlerin ortaǵa saldy.
Germanııa ekonomıkasynyń Shyǵys komıteti – Germanııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Ortalyq, Shyǵys jáne Ońtústik-Shyǵys Eýropa, Ońtústik Kavkaz jáne Ortalyq Azııadaǵy 29 elge arnalǵan aımaqtyq bastamasy. Shyǵys komıtetine Germanııa ekonomıkasynyń alty jetekshi odaǵy qoldaý kórsetedi jáne oǵan 400-ge jýyq kompanııa múshe.
