Álem • 01 Qazan, 2023

Pıreneı túbegindegi saıası daǵdarys

150 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ispanııa Parlamenti úkimet basshysyn taǵy da anyqtaı alǵan joq. Depýtattar bıylǵy saılaýda jeńiske jetken «Halyq partııasynyń» ókili Alberto Nýnesa Feıhoonyń kandıdatýrasyn maquldamady. Endi el monarhy VI Fılıpp premer-mınıstr mindetin atqarýshy Pedro Sancheske úkimetti jasaqtaýdy tapsyrýy múmkin.

Pıreneı túbegindegi saıası daǵdarys

Parlament osymen ekinshi ret po­pýlıs­tik partııanyń basshysy A.Feıho­onyń kandıdatýrasyn qa­byl­­damady. Buǵan deıin sársenbi kúni daýys berý rásimi ótken. Jańa premer-mınıstrdi taǵaıyndaý úshin 350 depýtattyń 176-sy qoldap daýys be­rýi qajet. Alaıda oǵan 178 depýtat qarsy shyqty. Osylaısha, alǵashqy raýndta A.Feıhoo dittegen maqsatyna jete alǵan joq.

Juma kúni taǵy bir márte saılaý ótken. Bul joly da parlament músheleri pikirinen aınyǵan joq. Úmitkerge nebári 172 saıasatker qoldaý bildirse, 177-si qarsy shyqqan. Qalǵan bir daýys­ty katalonııalyq depýtat qatelesip bergen eken. Sondyqtan birden odan bas tartyp, nátıjesinde onyń pikiri esepke alynǵan joq.

A.Feıhoonyń premer-mınıstr bolý ótinishin parlament túbegeıli qabyldamaǵany belgili. Sondyqtan Ispanııa koroli VI Fılıpp endi saıası kóshbasshylardy Zarsýela saraıyna shaqyryp, premer-mınıstrdi taǵaıyndaý máselesin kún tártibine qoıady. Sarapshylardyń paıymdaýynsha, qazirgi tańda basty úmitker premer-mınıstr mindetin atqarýshy jáne Sosıalıstik partııanyń jetekshisi Pedro Sanches ekeni anyq. О́ıtkeni ol basty básekelesi asyqqan kezde áliptiń artyn baqty. Endi iske kirisetin sát kelip tur.

Pedro Sanches úkimet basshysy qyzmetine qaıta taǵaıyndalý úshin parlamentte kópshiliktiń qoldaýyn ıelenýi qajet. Demek, ol Karles Pýchdemon par­tııasynyń qoldaýyna súıenedi. О́zderińizge málim, Katalonııanyń bu­rynǵy prezıdenti K.Pýchdemon 2017 jylǵy egemendik alý jónindegi referendýmnen keıin qýdalaýǵa ushyraǵan edi. Sarapshylardyń paıymdaýynsha, Sosıalıstik partııanyń kóshbasshy P.Sanches Katalonııanyń 2017 jylǵy táýelsizdik jónindegi referendýmnan keıin qýdalaýǵa ushyraǵan saıasatkerlerge raqymshylyq jasaýdy ýáde etýi múmkin.

Esterińizge sala ketsek, Katalonııa táýelsizdikke birneshe ret talpynys jasaǵan. Máselen, 2014 jyly aımaqta táýelsizdik alý jóninde halyqtyq referendým ótti. Onda elektorattyń basym bóligi Ispanııadan bólinýge daýys berdi. «Jeti ret ólshep, bir ret kesýdi» jón kórdi me, bir jyldan keıin taǵy bir márte referendým uıymdastyrylyp, qatysýshylardyń kóbi egemendikti jarııalaýǵa kelisimin berdi. Másele 2017 jyly ýshyqty. О́ńirde jalpy halyqtyq referendým ótip, daýys bergenderdiń 90 paıyzy azattyq alýdy qoldady. Referendýmǵa 5,3 mln elektorattyń 42,3 paıyzy qatysyp, 2,26 mln katalonııalyq táýel­siz­dikti jaqtap shyqty. Sol kezdegi Katalonııa prezıdenti Karles Pýchdemon eldiń egemendigin jarııalaǵan. Biraq Ispanııa bul sheshimge qarsy kelip, referendým uıymdastyrǵandardy qýdalady. Keıin referendým uıym­dastyrýshylardyń birazy ustalyp, qylmystyq jaýapkershilikke tartyl­dy. Endi Sosıalıstik partııa solar­ǵa raqymshylyq jasaý arqyly katalon­dardyń kóńilin tabýǵa tyrysady.

Degenmen másele munymen bite qalady degenge sený qıyn. Katalonııalyq basqa partııalar P.Sanchestiń sózine kúmánmen qaraıdy. Sondyqtan Sosıa­lıstik partııa basshysynyń naqty ýáde bergenin talap etip otyr. Alda-jalda taraptar kelise almasa, sóıtip aldaǵy otyrystarda P.Sanchestiń kandıdatýrasyn depýtattar kópshilik daýyspen maquldamasa, onda parlament taratylady. Sóıtip, kelesi saılaý 2024 jylǵy 14 qańtarda ótedi.

Bıyl shildede Ispanııada jalpy parlament saılaýy ótti. Onda halyq Kongress pen Senat depýtattaryn saı­la­­dy. Aıta keterligi, Pıreneı tú­begin­degi elde Senatqa qaraǵanda Kongres­tiń quzyreti keń. Olar premer-mı­nıstrdi taǵaıyndaıdy, Senat maqul­damaǵan zańdy kópshilik daýyspen qabyldaýǵa quqyly. Sol sebepti tómengi palatanyń saılaýy árdaıym básekege toly.

Bul joly da saıası doda tartysty boldy. Kútpegen jerden Alberto Nýnesa Feıhoo bastaǵan «Halyq par­tııasy» jeńiske jetip, jalpy 137 man­dat ıelendi. Ispanııa sosıalıst jumysshylar partııasy 31,68 paıyz qoldaý ıelenip, 121 depýtatyn ǵana Kongreske ótkize aldy.