ULTTYQ PARKTIŃ KELEShEGI MOL

Ile jáne Jońǵar Alataýy­nyń jer bederi men Alakól, Bal­qash kólderi, Qapshaǵaı sý qoı­ma­sy, Ile ózeni, taǵy basqa tiri ta­bıǵat eskertkishteri, qaıta­lan­baıtyn florasy men faýna­sy, ashyq aspan astyndaǵy kese­neler týrızmdi damytýǵa qolaı­ly­lyǵymen kópshilik nazaryn aýdarady. Osy qundylyqtar qa­tarynda Sharyn memlekettik ult­tyq tabıǵat parki el Úkime­ti­niń qaýlysymen 6 jyldan beri óz jumysyn jalǵastyryp kele­di. Ulttyq tabıǵat parki tý­rızm­di damytý men ǵylymı ju­mys júr­gizýde de mańyzdyly­ǵy­men erekshelenedi. Demek, ony júıeleý men paıdalaný – asa qajet úderis. Tabıǵat parkiniń búgini men erteńi  jáne joǵarydaǵy máselelerdiń qolǵa alynýy kimdi bolsa da oılandyratyny anyq. “Egemen Qazaqstannyń” Almaty oblysyndaǵy tilshisi Kúmisjan Baıjan osy máselege oraı atalǵan ulttyq tabıǵat parkiniń bas dırektory Toqtam Bektemisovke: – Siz buǵan ne deısiz? – Sharyn memlekettik ult­tyq tabıǵat parkiniń aýmaǵy 127 050 gektar jerdi alyp jatsa, onyń 5 014 gektaryn Sartoǵaı, Eren­toǵaı erekshe qorǵalatyn tabıǵat eskertkishi quraıdy. Park aýmaǵyn sırek kezdesetin elik, qasqyr, túlki, borsyq, qaban tárizdi sút qorektilerdiń 24 túri mekendeıdi. Sondaı-aq, elimizdegi “Qyzyl kitapqa” engen búrkit, ıtelgi, enbegen qyrǵaýyl, kekilik, shil, taǵy basqa ańdar men qustar, tipti baýyrymen jorǵalaýshylardyń ondaǵan túri bar. Sharyn shatqalynyń, ıasen toǵaıynyń, Buǵyty taýynyń alatyn orny men erekshelikteri osyndaı qundylyqtarymen ta­nymal. Munda týrızm jaqsy da­my­ǵandyqtan, osynaý el baıly­ǵyn durys paıdalanyp, qorǵaý, eń bastysy zańnama sheńberinde áreket etý ujymnan jaýapker­shi­likti talap etetini aıtpasa da túsinikti. Ulttyq baq aýmaǵyndaǵy ta­bıǵat-ananyń tańǵajaıyp es­kert­kishin, onyń baılyǵyn qor­ǵap qana qoımaı, zertteýdi jal­ǵas­tyrý maqsatyndaǵy ǵalym­dar­dyń ǵylymı jumys júrgi­zýi­ne de keńinen jol ashylǵan. Osylaısha qazir bolmasa da ara­ǵa biraz jyl salyp, joǵalyp ketý qaýpi bar ósimdikterdi, janýarlar­dy, qustardy saqtap qalýda, bóle-jara kútimge alýda 46 qyzmetker ýaqytpen sanaspaı eńbek etip, baılanystaryn ny­ǵaıta túsýde. Ǵalymdar Eren­to­ǵaı­dyń ózgeris­teri taqyry­byn­daǵy jumys aýqymyn keńeıtýde. Tabıǵatpen syrlasa bilip, baqtaǵy ań men janýarlardyń ta­bıǵı jolmen ósip-órkendeýine múmkindik týdyrylǵan. Jaz aı­larynda ulttyq tabıǵat baǵyna kelip, onyń ásemdiginen nár alatyn týrıster qatary da ósip otyr. Tek ótken jyly  munda 3000-nan astam saıahatshylar men tabıǵat janashyrlary kelip, tabıǵattyń ásemdigimen nár­len­di. Bardyń baǵasyn bilip, onyń baılyǵyn kelgenderdiń nazary­na usyný da ujymdaǵy qyz­met­kerlerdiń kásibı biliktiligine baılanysty desek, jyl saıyn Sharyn shatqalyna, ıasen to­ǵaıy­na atbasyn buratyndar qatary molyǵýda. Ekskýrsııalar, týrlar ótkizilip, taýǵa shyǵý, mádenı-tanymdyq saparlar jal­ǵastyrylyp, tabıǵat parkiniń keleshegine degen senim qalyp­tasqanyn aıtýǵa bolady. Almaty oblysy.