Otandyq bankterdiń básekege qabilettiligin sheteldik sarapshylar rastap otyr. Reseılik Forbes.ru basylymynyń «Kórshi elderdiń 50 senimdi banki – 2023» reıtıngi boıynsha alǵashqy tórt oryndy bizdiń bankter ıelendi. Birinshi orynda – sheteldik qatysýy bar, negizinen munaı-gaz sektoryna qatysty korporatıvtik bızneske baǵyttalǵan «Sıtıbank Qazaqstan».
Kóshbasshylar tiziminde Qazaqstandaǵy turǵyn úı-qurylys jınaqtary júıesin júzege asyratyn «Otbasy banki» de bar. Bank ekinshi deńgeıli bankterdegi jeke tulǵalardyń depozıttik bazasynyń 12,7%-yn, sondaı-aq ıpotekalyq nesıe naryǵyndaǵy eleýli úlesti alady. Qarjy ınstıtýty eń senimdi jáne turaqty uıymdardyń biri retinde Qazaqstanda ǵana atalmaıdy, halyqaralyq reıtıngtik agenttikteriniń de joǵary reıtıngterine ıe. Naqtyraq aıtsaq, Moody’s agenttigi «Otbasy bankiniń» reıtıngin Baa2 (boljamy – «Turaqty»), Fitch Ratings reıtıngi BBB (boljamy – «Turaqty») dep baǵalady.
Forbes.ru reıtıngindegi 3 senimdi bankti Qazaqstandaǵy eń iri kommersııalyq bank Halyk Bank túıindeıdi. Qarjy ınstıtýty qazir otandyq bank sektory aktıvterdiń 28,9%-na ıe. Úzdik bestikke sondaı-aq otandyq Kaspi Bank jáne Grýzııanyń ProCredit banki kirdi. Alǵashqy ondyqta Qazaqstannyń bes banki bar.
Jalpy, 2023 jylǵy 1 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha, bizdiń bank sektorymyzda 21 ekinshi deńgeıli bank bolsa, olardyń 11-de sheteldik qatysý bar.
Otandyq bankterdiń jıyntyq aktıvi 46,6 trln teńgege jetti, bul – ishki jalpy ónimniń 42,1%-y. О́z kezeginde ótimdiligi joǵary aktıvter 14,0 trln teńgeni nemese aktıvterdiń 30%-yn qurady, bul bankterge klıentter aldyndaǵy óz mindettemesin tolyq atqarýǵa múmkindik beredi.
Bıyl shilde aıynda bankterdiń menshik kapıtaly bir aıda 3,7%-ǵa ósip, 5,9 trln teńgege jetti (2023 jyldyń basynan beri 13,6%-ǵa ósti). 2023 jylǵy 1 tamyzyndaǵy jaǵdaı boıynsha, negizgi kapıtaldyń jetkiliktilik koeffısıenti (k1) – 18,8%, menshikti kapıtal (k2) – 21,5% boldy, bul zańnamada belgilengen normatıvterden aıtarlyqtaı asyp túsedi jáne bank sektoryndaǵy yqtımal táýekelderdi jabýǵa múmkindik beredi.
Halyqaralyq reıtıng agenttikteriniń tamyzdaǵy baǵalaýynda oń da, teris te tustar bar. Agenttik bizdiń bankterdiń biriniń reıtıngin joǵarylatsa, birine qatysty tómendetý sheshimderin qabyldaǵan. Reıtıngtiń joǵarylaýy táýekeli joǵary aktıvterdiń qysqarǵanyn, portfeldegi nashar nesıelerdiń azaıyp, sáıkesinshe olardyń bıznes-profılge jaǵymsyz áser etpeıtinin bildiredi. Sońǵy tórt jyldaǵy tabys kórsetkishteri men qarjy ınstıtýtynyń ótimdilik nátıjeleri de oń baǵalaýǵa sebep.
Sońǵy jyldary halyqaralyq agenttikter bizdiń bankterdiń jaǵdaıyn negizinen táýir dep júr. 4 qyrkúıekte S&P Global Ratings eldiń táýelsiz nesıe reıtıngin taldaý aıasynda Qazaqstan boıynsha jańartylǵan sholýdy jarııa etti. Ol boıynsha VVV deńgeıindegi nesıe reıtıngi jáne «Turaqty» boljamy ózgergen joq. Onda analıtıkter Qazaqstannyń qarjy sektoryndaǵy aktıvter sapasynyń ájeptáýir jaqsaryp qalǵanyn atap ótedi. Geosaıası faktordyń ekonomıkalyq ósim men bank sektoryna áseri qalypty dep baǵalanǵan, al qarjy turaqtylyǵynyń táýekeli baqylaýda tur.
