Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Qujat oqytý jáne bilim ordalarynda balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý arqyly beıbitshilik pen toleranttylyq, adam quqyqtary men negizgi bostandyqtardy qurmetteý ıdeıalaryn ilgeriletýge baǵyttalǵan. Qarar sondaı-aq kemsitýshilikke jol bermeý, balalardyń bilim alýǵa, sonyń ishinde qarýly qaqtyǵystar jaǵdaıynda qaýipsiz bilimge qol jetkizýiniń negizgi qaǵıdattaryn júzege asyrý jónindegi memleketterdiń mindettemelerin belgileıdi. Qujat qaqtyǵys aımaqtarynan balalardy repatrıasııalaý jáne reıntegrasııalaý boıynsha oń tájirıbege súıene otyryp qabyldandy. Ondaǵy negizgi elementterdiń biri – BUU-ǵa múshe barlyq memleketti qaqtyǵystar men terrorızmnen zardap shekken balalardyń bilim alýyn qamtamasyz etý. Atap aıtqanda, bilim berý arqyly qalpyna keltirý jáne qoǵamǵa qaıta kirgizý sharalary qarastyrylǵan.
Qazaqstan qarar jobasyn Ortalyq Azııadaǵy bes memleket ókilderimen birlesip, kúsh-jigerin biriktirip, tuńǵysh óńirlik bastama retinde usyndy. Osylaısha, aımaq BUU-nyń basty quqyq qorǵaý alańyna mol úles qosyp otyr. Birikken Ulttar Uıymyna múshe memleketterdiń Adam quqyqtary máseleleri jónindegi ustanymdarynda aıyrmashylyq bar. Soǵan qaramastan, usynylǵan qujatqa 70-ten astam el qoldaý kórsetti. Atap aıtqanda, AQSh, Qytaı, Eýropalyq odaq, Latyn Amerıkasy, Azııa jáne Afrıka memleketteri birlesken avtor atanýǵa qosylýǵa nıet tanytty.
Qarardy BUU Adam quqyqtary jónindegi keńesi biraýyzdan qabyldandy. Bala quqyqtaryn qorǵaý máselesi elimizdiń saıasatynda basym oryn alady. Memleket basshysy júrgizip jatqan áleýmettik-ekonomıkalyq reformalar sheńberinde áleýmettik qoldaý kúsheıtildi. Zańnamaǵa balalardyń qaýipsizdigine qatysty jaýapkershilikti qatańdatatyn ózgerister engizildi. Sondaı-aq elimizdiń árbir azamaty úshin teń múmkindikter qaǵıdatyn iske asyrý maqsatynda bilim berýge ınvestısııa salýǵa nazar aýdarylyp otyr. BUU Adam quqyqtary keńesiniń qararyn qabyldaý qoıylǵan mindetterdi odan ári iske asyrýǵa yqpal etedi.
Esterińizde bolsa, BUU Bas Assambleıasynyń 76-sessııasy barysynda Qazaqstan 2022–2024 jyldarǵa BUU Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń múshesi bolyp saılanǵan-tuǵyn. Qazaqstan Keńestegi jumysynyń basym baǵyttary genderlik teńdikti ilgeriletý jáne áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý, ólim jazasyn jappaı joıý, tózbeýshiliktiń barlyq nysanyna qarsy kúres, din men senim bostandyǵy, ınklıýzıvti jáne jalpyǵa birdeı bilim berýdi qamtamasyz etýge baǵyttaldy.
Elimizdiń dúnıejúzilik uıymnyń bas quqyq qorǵaý organyna saılanýy adam quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy halyqaralyq normalar men standarttardy ilgeriletý úderisine belsendi jáne jaýapty qatysýshy retindegi rólin moıyndaý ekeni anyq. Qazaqstanmen birge BUU Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń quramyna AQSh, Lıýksembýrg, Fınlıandııa, Lıtva, Chernogorııa, Argentına, Gondýras, Paragvaı, Benın, Kamerýn, Erıtreıa, Gambııa, Somalı, Úndistan, Malaızııa, Qatar jáne Birikken Arab Ámirlikteri kirdi. Buǵan deıin elimiz Adam quqyqtary jónindegi keńeske 2013–2015 jyldary saılanǵan edi.