Esepsiz nesıe alatyndar azaıady

Salyq kodeksine ózgerister engizýge baǵyttalǵan zań jobasy jóninde Májilistiń qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy Mádı Takıev baıandama jasady. Qujat aıasynda halyqtyń shamadan tys nesıe alýyn azaıtý kózdelip otyr. Osyǵan baılanys­ty birqatar salyqtyq jeńildik qarastyrylǵan.

«Zań jobalarynyń negizgi nor­malary Memleket basshysy­nyń keıbir tapsyrmalaryn jáne Konstıtýsııalyq sot­tyń sheshimderin júzege asyrý­dy zańnamalyq turǵyda qamta­masyz etýge baǵyttalǵan. Birin­shi­den, búgin de bárimizdi tol­ǵandyryp júrgen ózekti máse­lelerdiń biri halyqtyń shamadan tys nesıe alýyn azaıtý maq­satynda jeke tulǵalardyń bereshegi mıkroqarjylyq uıym­darmen, kollektorlyq agent­tik­termen keshirilgen kezde qalyp­tasatyn kiristerdi salyq salýdan bosatý kózdelgen.

Sonymen qatar jeke tulǵa­lardyń problemalyq mıkro­kredıtteri esepten shyǵa­rylýyna baılanysty mıkroqarjy uıym­darynyń kiristerin salyq salýdan ýaqytsha, ıaǵnı úsh jylǵa bosatý qarastyrylǵan. Ekinshiden, negizgi zań jobasy aıasynda balalarǵa Ulttyq qordyń tabysynan aýdarylatyn nysanaly jınaqtardy salyqtan bosatý usynylady», dedi M.Takıev.

Depýtattyń aıtýynsha, eli­miz­diń azamattary men zańdy tul­ǵa­lary sotqa júgingende aı­qyn­­dalǵan memlekettik bajdy tó­leý­ge múmkindigi bolmaǵan jaǵ­daı­da, konstıtýsııalyq quqyǵyn tolyq paıdalanýyn qamtamasyz etý úshin, osy tólemdi keıinge qal­dyrý tetikteri kózdelgen.

«Tórtinshiden, ekinshi deń­geıdegi bankterdiń Ulttyq Bank notalary boıynsha sa­lyq salynatyn kirisin azaıtý­ǵa múmkindik beretin quqyǵyn alyp tastaý jos­parlandy. Mundaı qadam olardy bos qarajattary esebinen ekonomıkanyń naqty sektoryn, sonyń ishinde bıznesti kredıtteýge baǵyttaıdy degen senim­men jasalyp otyr. Besinshiden, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda olardyń qatysýshylaryna salyq­­tyq jeńildikter berýdiń sa­ra­­lanǵan tásilin engizý usynylady.

Odan bólek, Evrazııalyq Ekonomıkalyq Odaq sheńberinde alkogol jáne temeki ónimderine aksızderdiń stavkalaryn kezeń-kezeńimen arttyrý jumysy aıasynda syra qaınatý ónimderine aksızder stavkalaryn lıtrine 79 teńgeden 90 teńgege deıin kóterý josparlanyp otyr. Sonymen qatar negizgi zań jobasy aıasynda salyqtyq ákimshilendirýge qatysty qoldanystaǵy Salyq kodeksiniń keıbir normalary naqtylandy. Onyń ishinde jeke tulǵalardyń kiristeri men múlikterin jalpyǵa birdeı dek­larasııalaý naýqanynyń alǵash­qy eki kezeńiniń ótý nátıjelerin eskere otyryp, aldaǵy deklara­sııa­laý úrdisine biraz jeńil­dik­ter engizetin normalar qaras­tyrylǵan», dedi M.Takıev.

Sonymen qatar jeke tulǵa­lardyń problemalyq mıkro­kredıtteri esepten shyǵarylýyna baılanysty mıkroqarjy uıym­darynyń kiristerin salyqtan ýaqytsha (úsh jylǵa) jáne balalarǵa Ulttyq qor tabysynan aýdarylatyn nysanaly jı­naqtardy salyqtan bosatý qaras­tyryldy. Sondaı-aq jeke jáne zańdy tulǵalar memlekettik bajdy tóleýge múmkindigi bolmaǵan jaǵdaıda ony bir jylǵa deıin keıinge qaldyra alady. Ol úshin tóleýge múmkindigi bolmaý sebepterin kórsete otyryp sotqa talap aryz jazýy qajet. Arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń (AEA) qatysýshylary men basqarýshy kompanııalaryna olardyń jobalarynyń qunyna qaraı salyq jeńildikterin berý­diń saralanǵan tásili engiziledi.

Jalpy otyrys barysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Dúnıejúzilik den­saýlyq saqtaý uıymy arasyn­daǵy Astanada (Qazaqstan Respýb­lıkasy) Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Eýropalyq óńirlik komıtetiniń jetpis úshin­shi sessııasyn uıymdastyrý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qaraldy. Bul máselege qatysty Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat baıandama jasady.

«Qaralyp otyrǵan zań jobasy Qazaqstanda alǵash ret densaýlyq saqtaý salasyndaǵy joǵary deńgeıdegi saıası jáne dıplomatııalyq is-sharany ót­kizýge múmkindik beredi. Eýropa óńiriniń 53 eli qatysatyn DDU-nyń Eýropalyq óńirlik komıteti jylyna bir ret ótkiziledi, onda densaýlyq saqtaý júıesin damy­týdyń jahandyq máseleleri tal­qy­lanady, densaýlyq saqtaý júıe­sin damytý jónindegi óńir­lik josparlar, qararlar, sheshim­der qabyldanady.

Sonymen qatar taıaý kúnderi DDU-men birlesip, DDU bas dırektory T.Gebreıesýstyń qaty­sýymen MSAK boıynsha Almaty deklarasııasynyń 45 jyldyǵy men Astana deklara­sııasynyń 5 jyldyǵyna arnal­ǵan MSAK boıynsha Jahandyq konferensııa ótedi. Astana osy kúnderi jahandyq densaýlyq saqtaý ortalyǵyna aınalady», dedi A.Ǵınııat.

Vedomstvo basshysy keltirgen derekterge súıensek, atalǵan is-sharalarǵa 81 elden 650 delegat, Premer-mınıstrdiń orynbasary – Densaýlyq saqtaý mınıstri (Malta), 18 Densaýlyq saqtaý mınıstri, 6 Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri qatysady.

«DDU Eýropalyq óńirlik komıtetiniń 73-sessııasynyń sheńberinde densaýlyq saqtaý­dyń birneshe jospary qarala­dy jáne usynylady. Olar my­nany qamtıdy: 2023-2028 jyl­darǵa arnalǵan densaýlyq saq­taý qyzmetkerlerine qatys­ty is-qımyldyń negizdemelik baǵdar­lamasy; 2023-2030 jyldarǵa ar­nalǵan mıkrobqa qarsy pre­parattarǵa kónbeýshilikpen kúres jónindegi jol kartasy; 2023-2030 jyldarǵa arnalǵan bosqyndar men mıgranttardyń densaýlyǵyn saqtaý jónindegi is-qımyl jospary.

Sonymen qatar sessııa barysynda delegattarǵa DDU Eýro­palyq óńirlik bıýrosynyń 2022-2023 jyldarǵa arnalǵan qyzmeti týraly esep, óńirdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy tótenshe jaǵdaılar týraly jańartylǵan aqparat, son­daı-aq «Kezek kút­tir­meıtin medı­sınalyq kómek brıgadasy» bas­tamasyn nyǵaı­tý jónindegi óńir­lik is-qı­myl jospary usy­nylady. Bul taqyryptar qazirgi tańda álem tap bolǵan jahandyq daǵdarystardy eskere otyryp shyǵaryldy. Nátıjeleri boıyn­sha Eýropalyq DDU-nyń bar­lyq elderiniń oryndaýy úshin mindetti bolatyn qarar qabyl­danady», dedi A.Ǵınııat.

Budan bólek, Májilis depýtattary Senattyń Ulttyq qordan balalarǵa tólenetin tólem­der týraly zańǵa engizgen túze­týlerimen kelisti. Balalarǵa Ult­tyq qordan qarajat bólý, olardy tóleý jáne paıdalaný máseleleri boıynsha túzetýlerge depýtattar bastamashylyq jasady.

Zań Memleket basshysynyń 2024 jyldyń 1 qańtarynan «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasyn iske qosý týraly tapsyrmasy negizinde ázirlengen. Onyń aıasynda Ulttyq qordyń jyldyq ınvestısııalyq kirisiniń 50 paıyzyn balalardy merziminen buryn alý quqyǵynsyz 18 jasqa tolǵanǵa deıin arnaıy jınaq shottaryna ustaý usynylyp otyr.

Buǵan deıin habarlaǵany­myzdaı, 20 qyrkúıekte Májilis bul zańdy Senattyń qaraýyna joldaǵan edi. Joǵarǵy palata qujatty 13 qazanda keri qaıtar­dy. Qarjy jáne bıýdjet komı­teti Senat engizgen túzetýlerdi qarap, olar redaksııalyq, naq­ty­­laýshy jáne quqyqtyq sıpatta bolǵandyqtan zańnyń tujy­rymdamalyq erejelerin ózgert­peıtinin atap ótti.

Sondaı-aq Májilis komıtet­teri jańa zań jobalaryn jumysqa qabyldady. Olardyń qatarynda transferttik baǵa belgileý máseleleri boıynsha túzetýler men birqatar halyqaralyq ratı­fı­kasııalyq qujat bar. Atap aıt­qanda, Qazaqstan men Qyr­ǵyzstan arasyndaǵy avıasııa­lyq izdestirý-qutqarý sala­syn­daǵy yntymaqtastyq tý­ra­ly kelisim, Qazaqstan men Qyr­ǵyzstan arasyndaǵy «Aq-Tilek» jáne «Qarasý» avtojol ótkizý pýnktteri aýdanyn­daǵy ındýstrııalyq saýda-logıstı­kalyq keshen qurý jáne onyń qyzmetin retteý týraly kelisim, 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa elektrondyq nysanda qyzmet kórsetý kezinde janama salyqtar alý tártibin aıqyndaý bóliginde ózgerister engizý týraly hattama jumysqa alyndy.

Jıyn sońynda depýtattar tıisti memlekettik mekemeler basshylaryna óz saýaldaryn joldady. Janarbek Áshimjan V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıynyn Qazaqstanda ótkizý tý­raly Premer-mınıstr Álı­han Smaıylovqa suraq qoı­dy. Depýtattyń aıtýynsha, Dúnıe­júzilik kóshpeliler oıynynyń Qazaqstanda ótýine Memleket basshysynyń saıası bedeli men erik-jigeri tikeleı kópir boldy.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev elimizde ótetin aýqymdy is-sharany sapaly ári joǵary deńgeıde uıymdastyrý jóninde naqty tapsyrma berdi. Jáne «V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary ulttyq sport is-sharalarymen shektelmeýi kerek. Atalǵan halyqaralyq sport saıysy qolóner, týrızm, qyzmet kórsetý salasy sııaqty shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi úshin de tıimdi uıymdastyrylyp, kásipterin ilgeriletýge jaǵdaı jasalýy qajet», dep aıryqsha atap ótti.

Sodan beri bir jyl ýaqyt ótti. Bul aıtýly alaman memleket basshysynyń tikeleı nazarynda. Alaıda dúnıejúzilik dodany uıymdastyrý jumystarynyń lebi sezilmeıdi. Málimet boıynsha, Úkimettik deńgeıde komıs­sııa qurylǵan. Basty saıys­tar ótetin nysan retinde Asta­na qalasyndaǵy «Astana-Arena», «Qazanat» ıppodromy, «Jekpe-jek» saraıy jáne «Alaý» muz saraıy bekitilgen. Biraq ınfraqurylymdarǵa emes, uıymdastyrý jumystaryna 8 mlrd teńge qarastyrylǵan», dedi J.Áshimjan.

Depýtat sport pen týrızm salasynda turalap turǵan másele kóp ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, kelesi jyly ótetin irgeli jıynǵa qazirden daıyndyq jasaý kerek edi. Alaıda eshqandaı qozǵalys baıqalmaıdy.

Danııar Qasqaraýov ta Úkimet basshysyna joldaǵan saýalynda sport máselesine toqtaldy. Atap aıtqanda, sońǵy Azıada oıyndarynyń qorytyndysy kóńil kónshitpeıtinin atap ótti.

«Azıada oıyndaryndaǵy elimizdiń kórsetkishi kóńilimizge qaıaý túsirdi. Bul jerde sportshy­lardy dattaýdyń qajeti joq. Baryn salǵan sportshy ul-qyz­darymyzǵa tek alǵys aıtamyz. Degenmen XIX Azııa oıyndarynda 10 altyn medal jeńip alǵan el quramasynyń bul kórsetkishi sport jankúıerleriniń kóńilinen shyqpady. Tórt jylda bir ret keletin Azııa halyqtarynyń álemdik dodasy biz úshin sátsiz aıaqtaldy», dedi D.Qasqaraýov.

Osy oraıda, depýtat keıingi jyldary sport mınıstrligin múldem sportqa qatysy joq kásibı sportty tek teledıdardan kóretin laýazymdy shendiler basqaryp kelgenin jetkizdi.

«Sport uıymdary, mınıstr­lik, Ulttyq olımpıada jáne federasııalar arasynda baılanys joq. Bizde bitpeıtin legıonerlerdiń jyry. Elimizde úzdik nátıjege qol jetkizý úshin baryn salyp, eńbek etýge ázir óz sportshylarymyz jeterlik. Legıonerlerge ıek arta bermeı, ózimizdiń sportshylarǵa jol ashý kerek. Aýyldarda kásibı sportty joq deýge bolady. Talanttar jetedi. Biraq ınfraqurylym joq. Sebebi jaǵdaı jasalmaǵan. Ashyǵyn aıtqanda, memleketten bólinip jatqan qarajat orynsyz jumsalyp jatyr», dedi D.Qasqaraýov.