Talqara aýylyndaǵy «SRG GROUP» seriktestiginiń sharýasyna qarap, bul taraptaǵy jumysty ilkimdi uıymdastyra bilse, oıǵa alǵan istiń ońynan ońǵarylatynyna kóz jetkizýge bolady. Seriktestiń bolashaǵy zor. Búginde olar suranysqa ıe balyq tuqymdaryn ósirýmen aınalysady. Aq aıdynda qazir tuqy, shortan, kúmistuqy, aq amýr tárizdi balyqtar júzip júr. Aldaǵy ýaqytta forel ósirýge de múmkindik bar. Osydan eki jyl buryn seriktestik Krasnobor sý qoımasynda baǵaly balyq ósirýge ruqsat alǵan. «Áreket 2050» seriktestigimen taýarly balyq sharýashylyǵyn damytý boıynsha bıologııalyq negizdeme ázirleýge shart jasasypty. Oqý oryndarymen ǵylymı turǵyda aqyldasyp otyrýǵa da kelisken. Damý jospary bir ǵana tarmaqtan turady. Bul – jyl saıyn taýarly balyq ósirý.
– Aldaǵy ýaqytta «Balyq sharýashylyǵynyń ǵylymı-óndiristik ortalyǵy» seriktestiginiń soltústik fılıalymen ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizýdi jáne baǵaly balyq óndirisin damytý barysynda birlese jumys isteýdi josparlap otyrmyz, – deıdi seriktestik dırektory Marat Ybyraev.
Bul jerde tor ishinde balyq ósirý tehnologııasy da qoldanylady. Mundaı ádis kórshiles Reseıdiń klımattyq jaǵynan uqsas keletin aımaqtarynda bar. Elimizdiń Shyǵys Qazaqstan jáne Atyraý oblystarynda da qoldanylady eken. Seriktestik baǵaly balyq ósirýge qajetti qural-jabdyqtar jáne azyǵyn satyp alypty. Torlardy ornalastyrý, basqa da atqarylǵan jumystardyń da aqysyn tólegen. Eń bastysy, jańadan 10 jumys orny ashylyp otyr. О́tken jyly kásiporyn ǵylymı qyzmetkerler úshin ýaqytsha turaq bazasyn salyp alǵan. Bul maqsatqa 20 mln-ǵa jýyq qarajat jumsalǵan. Týrızmniń osy baǵytyn tıimdi uıymdastyrý úshin uzyndyǵy men kóldeneńi 45 metrlik balyq baǵylatyn torlar ornalastyrylǵan.
Bıyl sý qoımasyna 300 myń aq amýr, dál osyndaı kólemde tuqy dernásilderi jiberilgen. Jýyrda taǵy da Reseıden 20 myń tuqy dernásili jetkizilmek. Seriktestik mamandary tájirıbesin jetildirip, bilimin molaıtýdy mejelep otyr. Sol úshin de osy taqyrypta uıymdastyrylatyn semınarlarǵa úzbeı qatysady.
Balyq sharýashylyǵy kásipornynyń jumysy jolǵa qoıylý úshin sý aıdynynyń ortasha tereńdigi 3 metrden kem bolmaýy kerek eken. Aldaǵy ýaqytta sý qoımasynyń túbin shókken laıdan tazalap, tereńdetý jumystary kútip tur. 1958 jyly sý qoımasy salynǵannan beri jyralardan quıylǵan kóktemgi qyzyl sý laıdy aıdynnyń túbine deıin jetkizip, shógindige aınalǵan. 2016-2017 jyldardaǵy alapat sý tasqyny kezinde Talqara aýylyndaǵy sý kózine jaqyn salynǵan keıbir úılerdi sý basyp qalǵan. Sol kezde aınalma ura qazylǵan. Bul ádis sý qoımasyndaǵy sý deńgeıiniń tómendeýine ákelip soqqan. Endi bógettiń bıiktigin kóterip, qysqy maýsymda sý deńgeıin 3 metrden tereń saqtaý úshin jıektegi temir-betondy qaıta qurý qajet. Osy sharýany qolǵa almas buryn tıisti organ ókilderiniń qatysýymen mán-jaıdy egjeı-tegjeı sarapqa salǵan keńes ótkizipti. Nátıjesinde, bıýdjetten qajetti qarajat bólý úshin tehnıkalyq pasport ázirleý qajet degen uıǵarymǵa kelgen.
Demalys ornyn uıymdastyrý da ońaı-ospaq sharýa emes eken. Máselen, qoryqshylar osy jyly sý qoımasynyń jaǵalaýyndaǵy ormandy alqapty birneshe márte órtten qutqarypty. Tabıǵat aıasynda tynyǵýshylarǵa túsindirý jumystary júrgizilgen. Orman ishinde ot jaǵý, kólikpen belgilengen mólsherge deıin aıdynǵa jaqyndamaý kerektigi uǵyndyrylǵan. Qoryq qyzmeti sý qoımasynyń jaǵalaýyn taza ustaýǵa tyrysyp, tóńirekti qoqystan tazartyp jatyr. Talqara orman sharýashylyǵy men baý-baqsha ósirýge qajetti jerdi jalǵa alý týraly shart jasasypty. 124 qaraǵaı, 54 jemis aǵashy, 500-den asa qaraqat butalary, basqa da daqyldar otyrǵyzylǵan. Bıylǵy kúzde taǵy da 120 qaraǵaı men qylqan japyraqty aǵash kóshetin otyrǵyzý mejelenip otyr. Den qoısa, aýylda da tabysty salany damytýǵa bolady eken.
Aqmola oblysy,
Aqkól aýdany
