Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Dóńgelek ústelge ýnıversıtettiń Fızıka-tehnıkalyq fakýltetiniń dekany Erik Nurmoldın bastaǵan ǵalymdar men stýdentter, Energetıka mınıstrligi Atom energetıkasy jáne ónerkásibi departamenti dırektorynyń orynbasary Gúlmıra Mursalova bastaǵan sala ókilderi, «Qazaqstandyq atom elektr stansalary» JShS bas dırektory Tımýr Jantıkın bastaǵan mamandar jınaldy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda «Qazaqstan – álemdegi eń iri ýran óndirýshi memleket. Endeshe, óz jerimizde atom stansasyn salýǵa ábden qaqymyz bar» dep atap ótti. Buǵan deıin Memleket basshysy halyqqa atom energetıkasynyń mańyzdylyǵyn kásibı túrde túsindirý qajettiligin tapsyrǵan bolatyn.
Dóńgelek ústelge keńesý úshin jınalǵan qatysýshylar Qazaqstannyń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi atom energetıkasynyń artyqshylyqtary AES salý týraly, onyń qaýipsizdigi halyqaralyq uıymdar tarapynan qandaı talap-erejelermen qorǵalatyny jaıynda óz oılaryn ashyq ortaǵa saldy.
«Bizdi qorshaǵan álem tez ózgerýde, jańa qundylyqtar qalyptasýda, ómir men adamgershilik týraly jańa ıdeıalar paıda bolyp jatyr. Bul atom elektr stansalarynda elektr energııasyn óndirýge de qatysty. Aıtpaǵym, onda Qazaqstannyń ornalasqan jeri áli belgisiz. Negizi atom energııasyn tabysty óndirýdiń kilti – ıadrolyq reaktordy durys tańdaý. Olardyń túrleri men suryptary óte kóp. Negizinen olar bir-birinen maqsaty men jumys isteý qaǵıdattary boıynsha erekshelenedi.
Dúnıejúzindegi reaktor óndirýshiler ýaqyt ótken saıyn burynǵylaryna qaraǵanda qaýipsizdeý jańa tıptegi reaktorlar shyǵaryp jatyr. Amerıka Qurama Shtattary men atom elektr stansalary bar basqa da áleýetti elder ıadrolyq reaktorlardy damytýǵa qoldaýdy arttyryp, qosymsha qarjylyq resýrstardy jarııalady. Áıtse de, reaktorlardyń jańa túrleri olardyń damý barysy men keleshegi de qatty erekshelenedi. Sondyqtan olardy birkelki dep esepteýge bolmaıdy», dedi Eýrazııa ýnıversıtetiniń Elektr energetıkasy kafedrasynyń professory, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory Qanysh Sabdenov.
Prezıdent Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda elimizde atom elektr stansasy qurylysyn júrgizý týraly taǵy aıtty. «Bizde ınvestısııany bylaı qoıǵanda, taza atom energııasy joq bolsa, ekonomıkamyzdy quldyratyp alamyz, aımaqtaǵy kóshbasshylyǵymyzdan aıyrylamyz. Sondyqtan da bizge elektr energııasy, atomdyq taza energııa qajet. Onyń mańyzyn halyqqa kásibı turǵydan túsindirý kerek», dedi Qasym-Jomart Kemeluly.
Uıymdastyrylyp otyrǵan dóńgelek ústel elimizdiń keleshegi úshin asa qajet máseleni qoǵam aldyna alyp shyǵyp otyr. Ondaǵy sarabdal sarapshylardyń salmaqty oı-pikirlerin júıelep, aldaǵy ýaqytta jarııalaıtyn bolamyz.
