Joldyń keńeıgeni – múmkindik kóbeıgeni

Oblystyń áleýmettik-ekono­mı­kalyq damýynda bul salanyń orny erekshe. Osy jyly jol ınfra­qu­ry­ly­myn damytýǵa respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetten barlyǵy 35 882 mln teńge bólinip 569 shaqyrym avtomobıl joly, kósheler jáne kópir ótkelderi jóndeýden ótkizilip jatyr. Bul baǵytta, ásirese «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri» ulttyq jobasy men «Jalpy sıpattaǵy trans­fert­­ter» baǵdarlamasynyń bereri mol.

Oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bas­qar­ma­sy­nyń dereginshe, Qyzylorda qala­sy­nan 2 kóshe men 2 kópirdi jón­deýge «О́ńirlerdi damytý» baǵdar­la­masy boıynsha 4 695,4 mln teńge bólingen. «Kishi qalalardy damytý» baǵ­darlamasy sheńberinde 3 099,7 mln teńgege 13 shaqyrymdyq 9 kóshe jón­delip jatyr. «Aýyl – el besigi» baǵ­darlamasy boıynsha oblys orta­lyǵy men aýdandarǵa 5 454,9 mln teńge qarjy qarastyrylǵan. Osy­laı­sha, bıyl oblys aýmaǵyndaǵy 3 418,5 shaqyrym joldyń biraz bóligi jańa­ra­dy.

Jol sapasy týraly sóz bolǵanda oblys aýmaǵynan 810 shaqyrymy óte­tin «Batys Eýropa – Batys Qytaı» ha­lyqaralyq avtodáliziniń Qy­zylorda men Aqtóbe aralyǵyndaǵy jaǵ­­da­ıyn aıtpaı kete almaımyz. Jar­ty álemdi jalǵastyrǵan kúrejol­dyń Túrkistan men Qyzylordany baılanystyratyn 244 shaqyrymy tórt, al Aqtóbe oblysyna deıingi II sa­nattaǵy 566 shaqyrym 2 jolaqty bolyp salynǵan. Oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy mamandary kúrejoldy jobalaý barysynda Qyzylorda men Aqtóbe oblystary arasyndaǵy kólik qarqyndylyǵy tómen dep esep­tel­ge­nin aıtady. Biraq osy kúni bul baǵyttaǵy júk kólikteriniń qar­qyn­­dylyǵy jyl saıyn ortasha eseppen 10 paıyzǵa artyp otyr. Bul eki aralyqta táýligine orta eseppen 10 myń avtokólik qatynaıdy degen sóz. Osyǵan baılanysty ýchaskeni II sanattan I sanatqa aýystyrý qajettigi jónindegi oblys ákimdigi tarapynan tıisti organdarǵa usynys ta berilip keldi.

Jol-kólik qıǵalary da kúrejol­dyń osy bóliginde kóp bolady. Ob­lystyq polısııa departamentiniń málimetinshe, kúrejolda 2017-2022 jyldar aralyǵynda 402 jol-kólik oqıǵasy tirkelipti. Osynyń 159-y Qyzylorda Túrkistan aralyǵynda, 243 oqıǵa «Qyzylorda – Aqtóbe» ba­ǵytynda bolǵan. Osy jyldar ara­lyǵynda apattan 228 adam baqı­lyq bolyp, 549 jolaýshy jaraqat alǵan. Osy bes jylda jol apatynan «Túrkistan – Qyzylorda» baǵy­tyn­da 66, al Aqtóbege deıingi ara­lyqta 162 adam qaıtys bolǵan. «Túrkistan – Qyzylorda» aralyǵymen sa­lys­tyr­ǵan­da qarsy baǵytqa shyǵyp ketý­den bolǵan apattar Aqtóbe baǵy­tyn­da 5 esege kóp jasalǵany kórinedi, odan qaıtys bolǵandar 7, jaraqat alǵandar 4 esege ulǵaıǵan.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń oblysqa jasaǵan sa­parynda bul másele tolyq sheshimin tapty. Prezıdent kúrejoldyń Qyzylorda qalasynan Aqtóbe ob­ly­synyń shekarasyna deıingi ara­lyǵyndaǵy 566 shaqyrymdy 4 jo­laqty jolǵa aýystyrý jónindegi jer­gilikti bılik bastamasyn qol­dap, ony keńeıtýdi tezirek bastaý qajettigine nazar aýdardy. Úki­met basshysynyń birinshi orynba­sa­ry Roman Sklıarǵa oblys halqyn tolǵandyrǵan máseleni baqylaýǵa alýdy tapsyrdy. Bul jumystyń joba­lyq-smetalyq qujattamalaryn ázirleý kelesi jyldan bastalatyn boldy. Onyń boljamdy quny da belgili – shamamen 1,1 trln teńge.

Elimizdiń ońtústik aımaqtaryn ortalyqpen baılanystyryp turǵan uly sorap – «Qyzylorda – Jezqazǵan» jolynyń jaǵdaıy da az jazylǵan joq. Respýblıkalyq mańyzy bar trassa degen aty bolmasa salynǵaly beri jóndeý kórmegen joldyń keıbir úzik­terinde ertede tóselgen asfalt­tyń juqanasy ǵana qalǵan edi. Mem­leket basshysynyń qoldaýymen byltyr jazda bul joldy da jańǵyrtý jumystary bastalyp ketti.

Uzyndyǵy 424 shaqyrymdyq jol­dyń jartysy Qyzylorda oblysy aýmaǵynda jatyr. Jalpy quny 108, 5 mlrd teńge bolatyn joba 6 lot bo­ıynsha júzege asady. Osy kúni qu­rylys jumystary 30 paıyzǵa aıaq­ta­lyp, 57 shaqyrymǵa asfalt tó­seldi. Jyl sońyna deıin 104 sha­qyrym joldy aıaqtaý kózdelip otyr. Mamandar qazir táýligine 1 500 kólik júretin jol tolyq jón­del­gende barys-kelis kemi 4 esege artatynyn aıtady. Jolaý­shy­lar sany 3 myń adamnan 17 myńǵa deıin, júk tasymaly aýqymy 700 tonnadan 3 myń tonnaǵa deıin ulǵaıady.

Aımaqtaǵy jol-kólik ınfra­qu­ry­lymyn jaqsartýdyń bul bastamasy kórshiles oblystardyń de el orta­lyǵyna barys-kelisin jeńildetip, áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyna sep bolady.

Qyzylorda