Festıval maqsaty – qazaq halqynyń óneri men mádenıetin elimizde turatyn etnostyq toptar arasynda jan-jaqty nasıhattaý, óner ıeleriniń kásibı sheberligin arttyryp qoımaı, Qazaqstan halqynyń birligin, ulttar dostyǵyn saqtaý. Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń ózderi uıymdastyrǵan ár baıqaý, ár festıvaldan keıin halyqqa esep beretin ózgeshe dástúri bar. Sol dástúr boıynsha, festıvaldan keıin ónersúıer kópshilik úshin arnaıy gala-konsert uıymdastyryldy. Biz de ǵajaıyp keshtiń kýási bolyp qaıttyq. Konserttiń bastalýyna sanaýly ýaqyt qalǵanda, fılarmonııa basshysy Aqan Ábdýálıevti sózge tartyp, kesh týraly aqparat ta alyp úlgergen edik.
– Estradalyq zamanaýı ánder, dástúrli halyq mýzykasy, ulttyq bıimiz ben kúı óneri, jalpylaı alǵanda, tutastaı qazaq ónerin elimizde turyp jatqan ózge ult ókilderine nasıhattap, sanasyna sińirý – basty maqsatymyz. Qazaq tilin, dástúr-saltyn úıren dep kúnine myń ret aıtqansha, tym bolmasa jylyna bir ret qolmen istep, kózge kórsetkenniń nátıjesi aıtarlyqtaı bolar edi. Sol sebepti de festıval aıasynda qatyp qalǵan qaǵıdamyz joq. Bastysy, qatysýshylardyń bári tek qazaq tilinde óner kórsetýge tıis. Bir qyzyǵy, qatysýshylar qazaq tilinde óner kórsetip qoımaı, qazaq tilinde óte saýatty sóıleıdi, – deıdi óner ordasynyń dırektory.
Bıyl atalǵan is-shara Almatynyń tórinde ekinshi ret uıymdastyrylyp otyr. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Almatyda kóptegen ult ókili turatyndyqtan ári ádebıet pen mádenıettiń rýhanı ordasy sanalatyndyqtan, festıvaldy Almatyda uıymdastyrý týraly sheshim qabyldaǵan eken.
Is-sharaǵa elimizdegi barlyq etno-mádenı birlestikter jáne qazaq ulttyq ónerin jetik meńgergen etnostyq top ókilderiniń jeke jáne toptyq oryndaýshylary qatysty. Sondaı-aq kásibı mýzykanttarmen qatar qazaq óneriniń damýyna úles qosyp júrgen ónerpazdar da qatysyp otyr. О́nerpazdardyń bári de tek tabıǵı daýysta óner kórsetti.
Kil myqtylardy anyqtaý da ońaıǵa túsken joq. Gala-konsertte óner kórsetken qatysýshylar – eki birdeı kezeńnen súrinbeı ótip, oq boıy oza shapqandar. Alǵashqy kezeń onlaın irikteý arqyly ótti. Ár oblystaǵy etnomádenı ortalyqtardan iriktelgen mýzykanttar fılarmonııanyń arnaıy synynan ótken bolatyn.
Rasymen de, keshte óner kórsetkender bir-birinen asyp tústi, tipti olardyń ónerin eshkimmen salystyryp, bólip-jarýdyń qajeti joq. Oǵan dálel retinde Ázerbaıjan etnomádenı birlestiginiń ókili Nargıza Kasýmovanyń «Otyrar sazy» orkestriniń dombyrashylarymen jasaǵan kúı tartysynan ańǵardyq. Jas dombyrashy Abaı Qoıshybaev pen Syrym Shonbaevtan qalys qalmaı, kórermendi ónerimen tántti qyldy.
Keshte halyqtyń yqylasyna bólenip júrgen, tanymal ánshiler de ónerin ortaǵa pash etti. Karına Abdýllına eldiń kóńilinen oryn alǵan «Arman joldar» áni men halyq áni «Áı-áı, bópemdi» jańasha stılde shyrqady. Keshte shyrqalǵan ár ánniń halyq úshin orny bólek. Ár konserttik nómir joǵary talǵammen, tereń izdenispen tańdalǵany kórinip-aq tur. «Alataý», «Naz qońyr», «Alqońyr», «Qusnı-Qorlan», t.b. halyq ánderimen qatar, Shámshiniń «Qaıyqta», N.Tilendıevtiń «Qustar qaıtyp barady» syndy shoqtyǵy bıik týyndylardyń oryndalǵanyna qarap, «Saǵyndyrǵan ánder-aı» keshine kelip qalǵandaı kúı keshtik. Jınalǵan qaýym da ár ánge eligip, qosylyp otyrdy. Kesh jastardyń da kóńilinen shyqqanǵa uqsaıdy. Oǵan sebep – zamanaýı estradalyq ánderdiń de nazarǵa alynǵany. «Almatynyń túnderi-aı», «Janym sol», «Názik gúlim» sekildi jastardyń súıikti ánderin tyńdap, múldem basqa keńistikke túsip kettik. Jańa men eskiniń bite qaınasyp, úılesim tapqanyna ishteı qýanyp, festıvaldyń keler jyly da jalǵasyn tabýyna tilektes bolyp qaıttyq...
Aısulý SEZHAN,
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń
shtattan tys tilshisi
Almaty
