Qoǵam • 07 Qarasha, 2023

Ult rýhanııatynyń joqshysy

210 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́tken ǵasyrda qazaqtyń baǵyna týǵan tarlan tulǵalar kóp boldy. Olardy bilý, ardaqty esimderin qasterleý – urpaq paryzy. «О́tkensiz – búgin, búginsiz – keleshek joq» degen babadan qalǵan qaǵıdany adamzatqa ortaq ustanymnyń biri dep sanaýymyz qajet.

Ult rýhanııatynyń joqshysy

Sol ýaqytta keńes ókimetiniń jan-jaqtan qyspaqqa alǵan saıasa­ty­na qaramastan, halqymyzdyń eldigi men erteńi úshin ter tógip, asa baǵaly muralarymyzdyń joıy­lyp ketpeýine, jádigerlerimizdiń keler urpaqqa aman jetýine, ult­tyq qun­dy­lyq­ta­ry­myzdy saqtap qalý jolynda aıan­baı qyzmet etken biregeı tulǵa – О́zbekáli Jánibek. Ol – qazaq mádenıeti men rýhanııatynyń qara nary, halqymyzdyń umyt bolǵan ádep-ǵurpyn qaıta túletken belgili etnograf, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri.

Men О́zbekáli Jánibektiń óngeli ómirimen Astana qalasynda qyzmet etip júrgen jyldary tanystym. «Jurtyma qurban bolsam dep», el júgin kóterýge jaralǵan sırek jan­­nyń qol jetkizgen jetistikterine tánti bolyp, onyń ómiri men sońynda qal­ǵan murasy áli de zertteýdi qa­jet etetindigin ári ózekti ekendigin sezindim. Araǵa jyldar salyp, sol zert­teý búgingi tańda maǵan jáne me­niń ujy­myma buıyrǵanyna qýanysh­tymyn.

Túrkistan Oqýshylar saraıy jaqsy bastamany qolǵa alyp, asyl aǵamyzdyń týǵanyna 92 jyl tolýyna oraı Halyq­aralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi. Oǵan Túrkııa, Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Qaraqalpaqstan­nan kelgen ǵalym­dar qatysty. Maqsatymyz – etnograf, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri О́zbekáli Jánibektiń ómirin, tarıhı murasyn jas urpaqqa nasıhattaý, elge sińirgen eńbegin jańǵyrtý. Konferensııanyń aldynda onyń qaryndasy, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri, Túrkistan qalasynyń qurmetti azamaty Aıǵanym Serimmen kezdesip, aǵa­myz týraly kóp maǵlumat alyp, kisilik qasıetterine qanyqtyq. Aıǵanym apamyz bas bolyp, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýb­lıkasy bilim berý isiniń úzdigi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Túr­kis­tan qalasynyń Qur­metti aza­maty, О́zbekáli Jánibek bol­my­syn zerttep júrgen Baıan Adyrbek jáne Túrkistan Oqýshy­lar saraıyndaǵy qazaq tili úıir­mesiniń jetekshisi, Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti qazaq fılologııasy kafed­rasynyń qaýymdastyryl­ǵan professory, fılologııa ǵylym­darynyń kandıdaty Jazıra Isaevamen birge ardaqty aǵamyzdyń basyna baryp, zııarat ettik.

О́zbekáli aǵamyzben birge ju­mys istegen, kózin kórgen adamdar da konferensııa qonaǵy bolyp, estelikterin bólisti. Solardyń biri – «Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesin qorǵaý» qoǵamdyq birlestiktiń tóraǵasy Jantemir qajy Alımov Túrkistandaǵy muralardyń saqta­lýyna, kesenede jerlengen handar men sultandar, bıler jáne ba­tyrlardyń qulpytastaryn mý­zeı ekspozısııasyna qoıý úshin tanyt­qan tabandylyqtaryn basa aıtty.

Sondaı-aq tarıh ǵylymdary­nyń kandıdaty Baıan Adyrbek «О́zbekáli Jánibek – memleket jáne qoǵam qaıratkeri» taqyry­bynda baıandama jasap, taý tulǵa týraly ǵıbratty estelik aıtty.

«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı–qoryǵy ǵylymı zertteý bóliminiń basshysy Berik Baıbolov, Astana qalasy ózbek etnomádenı ortalyǵynyń tóraǵasy, Qazaqstan halqy As­sambleıasy respýblıkalyq medıasııa keńesiniń tóraǵasy, Ult­tyq quryltaı múshesi Sherzod Pý­la­tov jáne basqa azamattar О́zbek­áli Jánibek týraly oı-pikir­lerin ortaǵa salyp, jınalǵan jurt­shy­lyqtyń yqylasyn aýdardy.

«О́li razy bolmaı, tiri baıy­mas» deıdi halqymyz. Tarıhy­myzda ózindik orny bar dara tulǵany ulyqtaý arqyly onyń rızashylyǵyn alý búgingi urpaqqa bilim men ıman baılyǵy bolyp berilse degen izgi nıetimiz júzege asqandaı boldy. О́zaǵanyń júrip ótken joly – biz úshin óshpes ónege. Onyń sońynda qaldyrǵa murasyn zerttep, esimin dáripteý – bizge buıyrǵan baqyt dep bilemiz.

 

Indıra IKAPOVA,

Túrkistan Oqýshylar 

saraıynyń dırektory,

«Turkistan Qol Oner Odaǵy»

qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy