Saqtyq – saýlyq negizi

Mundaıda pasıent depressııaǵa beril­meı, qoıylǵan dıagnozdy moıyndap, emshara qabyldaýdy keıinge ysyrmaǵany abzal. Mamandardyń aıtqan keńesin bul­jyt­paı oryndap, durys sheshim qabyl­daýy qajet. Bul vırýsty emdeý ádisi óte qara­pa­ıym. Tegin, jasyryn, ambýla­tor­lyq túr­de ótedi. Jumysyna, oqý ornyna, týys­taryna, bógde adamdarǵa eshqandaı aqpa­rat berilmeıdi. Barlyǵy qupııa túrde júrgiziledi.

Ortalyqtyń bilikti mamandary pasıentterdiń psıhıkalyq kóńil kúıin túsine otyryp, ortaǵa tez beıimdelip ketýine járdemdesedi. Ári áleýmettik jaǵynan qorǵaý úshin zańmen qorǵalǵan kómek kórsetiledi. Bizde de shetelder­degi tájirıbege súıenip, AITV vırýsyn aldyn alý sharalary júrgizilip jatyr. Medısına ǵylymy da emdeýdiń jańa ádisterin izdeýge den qoıyp otyr. Osy aýrýmen kúreste jańa dári-dármekter shyǵarylyp, ony turmysta ońaı qoldaný ádisteri qarastyrylyp jatyr. Mysaly, keıingi ýaqytta vırýsty ekspress test arqyly jyldam anyqtaý úlgisi pasıentter arasynda óte qarapaıym, qoljetimdi ádis bolyp keńinen qoldanylatyn bolǵan. Turǵyndar arasynda vırýstyń bar-joǵyn tekserýge qyzyǵýshylyq arta túsken. Burynǵydaı synama nátıjesin birneshe kún tosýdyń qajeti joq.

Osy turǵyda aıta ketsek, Astana qala­synyń AITV ınfeksııasynyń aldyn alý ortalyǵyndaǵy Dostyq kabınetiniń qyzmeti jastar arasynda tıimdi ári qolaıly bolyp otyr. Sebebi AITV ınfeksııasy kóńil jarastyrǵan juptardyń birinde anyqtalǵan bolsa, onda serigin juq­padan saqtap qalý múmkindigi bar. Iаǵnı mundaıda vırýs serigine juqpas úshin ýaqytsha tegin dárilik em qoldanyla­dy. Bul dáriler vırýstyń ekinshi adamǵa juǵý qaýpin tómendetedi. Keıingi kezde júkti áıelderdi emhanalarda áıelder konsýltasııasyna tirkeýge alǵan kezde mindetti túrde er-azamat AITV ınfeksııasyna tekseriledi. Mundaıda er adamnyń synamasynan oń nátıje anyqtalsa, júkti áıel­ge mindetti túrde tegin dárilik em taǵa­ıyndalady. Bul ádis – júktilikti, ári ana men sábıdi AITV-dan saqtap qalý úshin taptyrmas emshara dep aıtýǵa bolady.

Búginde Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń sheshimimen AITV vırýsy sozylmaly aýrýlar sanatyna engen. Infeksııa anyqtalǵan pasıent mamandardyń emsharasyn eki etpeı qabyldasa, juqpanyń kelesi satyǵa ótýine tosqaýyl qoıylady.

Negizi AITV vırýsy – JITS-tyń (Juqtyrylǵan ımmýn tapshylyq sındromy) basty sebebi sanalatyn indet. AITV ekinshi adamǵa jynystyq qatynas, qan, ana súti arqyly berilýi múmkin. Ine, shprısterdi birneshe ret paıdalaný AITV-nyń esirtki qoldanýshylar arasynda taratylýyna ákelip soǵady. Turmystyq jaǵdaıda bul vırýs as-sý, ydys-aıaq, kıim-keshek, sýǵa shomylý, qushaqtasý, amandasý, monshaǵa túsý, jándikter shaǵý arqyly juqpaıdy.

Keıingi málimetterge júginsek, AITV/JITS kórsetkishi jalpy elimiz boıynsha tirkelý deńgeıi jaǵynan tómendemegen. Bul, birinshiden, qalaǵa jan-jaqtan, tipti kórshi elderden jastardyń shoǵyr­lanýynan, ekinshiden, jastardyń kezdeı­soq jynystyq janasý kezinde saq­tandyrý sharalaryn elemeýinen. Eger sizderde AITV-ǵa baılanysty suraq­tar týyndasa, bizdiń mekemeniń bilik­ti mamandarynyń kómegine júginýge ábden bolady. Bizdiń meken­jaıymyz – I.Esen­berlın 5/1. Senim telefony: 38-04-64

Jumagúl SMAǴULOVA,

AITV ınfeksııasynyń aldyn alý ortalyǵynyń mamany

Astana