Sýretti túsirgen – Rýslan Kadyrov
Yntymaǵy jarasqan kóksýlyqtar árbir memlekettik merekeni jarqyn jańalyqtarmen qarsy alyp jatyr. Bir kúnde birneshe nysannyń lentasy qıylyp, turǵyndar máre-sáre boldy. Áýeli Aqtekshe, Muqanshy, Máýlimbaı jáne Qazaqstannyń 10 jyldyǵy aýyldarynda jańa blok-modýldi medısınalyq nysandardyń esigi ashyldy. Burynǵy medpýnktterdiń barlyǵy sanıtarlyq talaptarǵa sáıkes kelmeıtin, beıimdelgen ǵımaratta ornalasqan edi. Endi atalǵan aýyldardyń 2 myń turǵyny qajetti quraldarmen jabdyqtalǵan, stasıonarlyq jaǵdaı qarastyrylǵan zamanaýı medısınalyq pýnktterde alǵashqy járdemnen bastap barlyq qajetti tıisti medısınalyq kómek ala alady.
Búginde tozyǵy jetken aýyldyq densaýlyq saqtaý nysandaryn jóndep, jańartýǵa kóp kóńil bólinip keledi. О́ńir ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, osy maqsatta bıyl jyl sońyna deıin 27 blok-modýldi medısınalyq nysan iske qosylsa, ótken jyly osyndaı 12 densaýlyq saqtaý nysany paıdalanýǵa berilgen edi. Al jalpy 2025 jylǵa qaraı olardyń sany 60-tan asady.
Qýanyshty sátte Muqanshy aýylynyń turǵyny Seıitkárim Kóptileýov aǵynan jaryldy.
«Men arnaıy dárigerdiń esebinde turamyn, sondyqtan meni qaralýǵa jıi shaqyrady. Aıyna bir-eki ret baramyn. Arasynda profılaktıkalyq tekserýden ótemin, qajet bolyp jatsa, em taǵaıyndaıdy. Buryn osynyń bárine aýdan ortalyǵyna baratynmyn, endi jaqsy boldy, alysqa sabylmaımyn. Bul – maǵan ǵana emes, búkil aýylymyzǵa kerek ǵımarat. Bizdiń kóp jyldan bergi armanymyz oryndaldy», deıdi ol.
Aıta keteıik, blok-modýldi medısınalyq pýnktterdiń árqaısysynyń quny – 50 mln teńge. Olarǵa bir aýysymda 15-20 pasıent kele alady. Árqaısysynyń jalpy aýdany – 108 sharshy metr. Shtat sanyna sáıkes olarda turaqty negizde 7 medısına qyzmetkeri jumys isteıdi, bekitilgen josparǵa sáıkes jáne qajettilikke qaraı arnaıy mamandar da medısınalyq qyzmet kórsetedi. Bul rette Muqanshy aýylynda – 346 adam, Qazaqstannyń 10 jyldyǵy aýylynda – 377, Aqtekshe aýylynda – 994, Máýlimbaı aýylynda 223 adam turady.
Kóksý aýdandyq aýrýhanasynyń bas dárigeri Jannur Syrymovtyń aıtýynsha, 2025 jylǵa qaraı aýdandaǵy medısınalyq nysandardyń bári osyndaı qarqynmen jańartylady.
Sonymen qatar Balpyq bı aýylynda 200 kelýshige arnalǵan Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy (HQO) ashyldy. Buǵan deıin fılıal jalǵa alynǵan, beıimdelgen ǵımaratta ornalasqan edi, al memlekettik qyzmet kórsetetin uıymdar aýyldyń ár jerinde shashyrańqy bolǵan. Bul «Bir tereze» qaǵıdatyn únemi saqtaýǵa múmkindik bere bermeıtin. Arnaıy salynǵan ǵımaratta HQO ashý arqyly bul másele tolyǵymen sheshildi.
Aýyl turǵyndaryn osy mańyzdy nysannyń ashylýymen quttyqtaǵan Kóksý aýdanynyń ákimi Márlen Kólbaev buǵan deıingi ǵımarattyń halyqqa tıisti deńgeıde qyzmet kórsetý múmkindigi bolmaǵanyna baılanysty Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyn jańa ǵımaratqa kóshirý týraly sheshim qabyldanǵanyn aıtty.
«Ekiqabatty jańa ortalyqtyń aýdany – shamamen 1 200 sharshy metr, bul aldyńǵysynan úsh ese úlken. Birinshi qabatta HQO ornalasqan, al ekinshi qabatta AHAT, áleýmettik qamsyzdandyrý jáne jer kadastry salasynda qyzmet kórsetiledi, 50 oryndyq májilis zaly bar. Sonymen qatar jańa HQO birneshe sektorǵa bólingen. Mysaly, e-otinish sektorynda memlekettik organdarǵa elektrondyq ótinish berýge bolady, al ekinshisinde qyzmetterdi elektrondyq úkimet portaly nemese arnaıy qosymshalar arqyly derbes alýǵa bolady», dedi M.Kólbaev.
Atap ótsek, erekshe qajettiligi bar azamattar úshin HQO-da pandýs, lıft jáne memlekettik qyzmet kórsetýge yńǵaıly tereze qarastyrylǵan. Balalary bar klıentter úshin de ana men bala bólmesi jasalǵan. 57 oryndyq kútý zaly bar. Bir aýysymda 200 adam kele alady. Qyzmetkerler sany – 44.
Alǵashqy qyzmet alýshylardyń biri aýyl turǵyny, kópbalaly ana Valentına Tımofeeva jaqynda toǵyzynshy balasyn dúnıege ákelgen. Ol osy kúni HQO-ǵa tıisti qujattaryn alýǵa keldi. Oǵan alǵashqy klıentterdiń biri retinde balalar arbasy syıǵa tartyldy. Osy ǵımaratta jas jubaılar nekesin tirketip, saltanatty rásimdi de ótkize aldy. Jas jubaılardyń atynan Mıras Ábenov alǵysyn bildirdi jáne olarǵa teledıdar tartý etildi. Taǵy bir qyzmet alýshy Nazym Beket óziniń alǵashqy jeke kýáligin qolyna aldy, oǵan da estelik syılyqtar berildi.
Jalpy, HQO-ǵa arnalǵan eki qabatty ǵımarattyń qurylysy ótken jyldyń tamyz aıynda bastaldy. Jumysty «Nur-Shapaǵat-Qurylys» JShS merdigerlik uıymy oryndady. Nysannyń jalpy quny 431,6 mln teńgeden asady.
Sondaı-aq Musabek aýylynyń turǵyndary kógildir otynǵa qosyldy. Bul – Kóksý aýdanynda gaz qubyry tartylǵan segizinshi aýyl.
Musabek aýylynda gaz taratý jelileri men jetkizýshi gaz qubyryn tartýǵa 523 mln 827 myń teńge bólingen. Qurylys jumystaryn merdiger «Almaty Production Construction & Invest» JShS atqardy. Qazirgi ýaqytta qurylys-montaj jumystary tolyq aıaqtalǵan. Gaz qubyrynyń uzyndyǵy 46,7 shaqyrym, sonyń 15,5 shaqyrymy – joǵary qysymdy, 31,2 shaqyrymy – tómengi qysymdy. Sol sııaqty 4 dana shkaftyq tıptegi gaz taratý stansasy ornatyldy. Jalpy, bul aýylda 1 806 turǵyn bar, abonent sany – 178.
Gaz alaýyn jaǵý saltanatty rásimine qatysqan aýyl turǵyndary atqarylǵan iske rızashylyqtaryn bildirdi. Solardyń biri – aýyl turǵyny, «Kúmis alqa» ıegeri Altynshash Mutasheva.
«Osy aýyldyń baıyrǵy turǵynymyn. Munda 1969 jyldan beri turamyn. Alty balam bar. Jylqy baqtyq, qoı baqtyq, uzaq jyl malda boldyq. Aýylǵa túbegeıli turaqtaǵanymyzǵa on jyldaı boldy. Qazir jasym 73-te. Ot jaǵyp, kúl shyǵarǵan ońaı emes. Gaz kelgeninen qýanyp jatyrmyz. Qurylys jumystarynda er-azamattar kúnniń ystyǵyna da, sýyǵyna da qaramaı jumys istedi. Úıime gazdyń núktesin, eseptegish quralyn merdiger kompanııa tegin ornatyp berdi. Azamattardyń bárine de kópten-kóp alǵys aıtamyn», dedi kópbalaly ana.
Buǵan deıin Balpyq bı, Terekti, Muqyr, Eńbekshi, Besqaınar, Jambyl, Mámbet aýyldaryna gaz qubyry tartylyp, 5 myńnan asa abonent gazǵa qosylýǵa múmkindik alsa, sonyń 2 700-den astamy búginde kógildir otynnyń ıgiligin kórip otyr. Kóksý aýdanynda gazǵa qosylar kúndi kútken 12 aýyl bar. Olar jospar boıynsha keler jyldyń sońyna deıin tolyq qosylyp bitýge tıis.
Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, josparǵa sáıkes 2025 jylǵa deıin Kerbulaq aýdanynan Taldyqorǵanǵa deıingi eldi mekender tolyq gazdandyrylady. Al 2030 jylǵa qaraı óńirdi gazdandyrý 100 paıyzǵa jetedi nemese 192 eldi meken qamtylady dep mejelenip otyr.
Osy kúni aýyl balalarynyń qýanyshynda shek bolǵan joq. Sebebi kópten kútken Máýlimbaı jáne Jarlyózek aýyldarynda balalar oıyn alańdary paıdalanýǵa berildi. Stadıonǵa jóndeý jumystaryn atqarǵan merdiger uıym «Kenjenova» JK aınalasy 4 aıdyń ishinde jobany aıaqtaǵan. Jobaǵa 22,5 mln teńge qarjy bólingen.
Jarlyózek aýylynda buǵan deıin oıyn alańy bolmaǵan. Sondyqtan aýyldaǵy Idıgov kóshesinen arnaıy oryn belgilenip, bir mezgilde 30 bala oınaı alatyn jańa alań salý josparlanǵan edi. Merdiger uıym «ATS Build» JShS alań qurylysyn shilde aıynda bastap, belgilengen merzimi qyrkúıek aıynyń sońynda aıaqtady. Jobanyń quny 18,5 mln teńgege jýyq. Nysan sońǵy úlgidegi jabdyqtarmen qamtylǵan.
Osy kúni Máýlimbaı aýylyndaǵy Jeńis orta mektebiniń jańarǵan stadıony jóndeýden keıin paıdalanýǵa berildi. Oǵan aǵymdaǵy jóndeý júrgizilip, 108 sharshy metr balalar oıyn alańy, 108 sharshy metr Workout sport alańy men qorshaýly 800 sharshy metrlik shaǵyn fýtbol alańy salyndy.
«Jasym 9-da, 4-synypta oqımyn. Buǵan deıin mekteptiń eskirgen alańynda oınaıtynbyz. Qazir alańnyń jańarǵanyn kórip, qatty qýandyq. Endi munda dop oınap, átkenshek teýip, týrnıkte tartylyp, sportpen emin-erkin shuǵyldanatyn boldyq», deıdi Jeńis orta mektebiniń oqýshysy Aqnur Jetpisbaı.
Aýyl turǵyndarynyń deni saý bolýy úshin osyndaı nysandardyń boı kótergeni tıimdi. Úıine gaz kelip tursa, halyq burynǵydaı kómirge kezekke turyp áýre bolmaıdy. Biz atalǵan aýdannyń tynys-tirshiligine súıinip qaıttyq.
Jetisý oblysy