Jolǵa qatysty aıtylatyn yrym-tyıymdar:
- jolǵa shyqqan jolaýshy ózimen birge sary maı, tuz alyp shykpaıdy. Munyń mánisi jolymda sarǵaıyp, zaryqpaıyn, tuzdaı ashty azap tartpaıyn dep nıet etkeni;
- uzak jolǵa tústen keıin attanbaıdy, túnde sapar bastamaıdy;
- joldy búldirmeıdi, jolǵa ot jaqpaıdy, jolǵa dáret syndyrmaıdy. Sonymen katar joldyń ústine kúl tógýge tyıym salynady;
- jolda kúl tókkenniń joly kesiledi, dert jabysady dep sengen;
- kele jatqan kósh jolyn nemese kerýen jolyn kesip ótýge qatan tyıym salynady. Sebebi kóshtiń nemese kerýenniń joly kesiledi desedi.
- jolda kezdesken adamnan «qaıda barasyń?» dep suramaıdy.
- attyly jolaýshy kelse, atyn kazaqqa baılap, sodan soń ǵana úıdin aldyna kelip, úı ıelerimen seılesedi. Eger asyqqan jolaýshy bolsa, attan túspesten, kıiz úıdin syrtynan seılesedi.
- jolǵa shyqqanda úıden tuz almaıdy.
- júrer joldyń ýaqytyn kesip aıtýǵa bolmaıdy. Muny astamshyldyq nemese kúpirlik dep sanaıdy. Jol júretin adam, ádette, «Alla jazsa», «Qudaı qalasa» dep baryp qana jolǵa keter ýaqytty mólsherleıdi.
- juma kúni kóshýge bolmaıdy. Juma - qasıetti kún. Bul kúni ata-baba árýaqtary shanyraqqa kelip, duǵa dámetedi degen yrym bar.
- alys jolǵa shyqqanda jolaýshylar qara shańyraqtan, ıaǵnı úlken kisiniń úıinen dám tatyp attanady. Qazaktardyń jol júrýge qatysty yrymdaryn etnograf Á. Dıvaev Syrdarııa ekspedısııasy kezinde Perovsk ýeziniń qazaǵynan jazyp alǵan. Atalǵan yrymdar tómendegideı:
«Eger jolaýshy jolda kele jatqanda jol ústinde attyń nemese túıeniń basy beri qarap jatsa, jaqsy belgi, al eger kerisinshe bolsa, onda joly bolmaıdy. Jolda júrip bara jatkanda at súrinse, olja basty deıdi. Kystaýdan jaılaýǵa alǵash ret kósher kezde birinshi kúni qystaýdyń mańyna, jol boıyna aıaldaıdy. Odan soń ári qaraı kozǵalǵanda joldyń eki jaǵynan úlken eki ot jaǵyp, ottyń arasyna júk tıelgen túıelerdi qos-qostan ótkizedi. Bul qaskúnem rýhtar men jyn - shaıtannan saqtaný úshin jasalady, óıtkeni olar keshti ańdı almaı, otta qalyp qoıady».
Sondaı-aq jolǵa qatysty yrym, nanym-senimderdiń birazy malmen baılanysty bolǵan. Jolǵa shyǵarda nemese kele jatqan kezde astyńdaǵy atyń esinese, «Jolyń bolsyn janýar!» dep qolyndaǵy qamshysyn baýyrdyqtap búktep, attyń mańdaıyna, onan soń óz mańdaıyna tıgizedi. Attyń jolǵa shyqqaly jatqanda bopaı (tezek) tastasa nemese sıse jolaýshynyń joly bolady dep jaqsy yrymǵa jorıdy.
Sonymen birge jolǵa seısenbi kúni shyqpaıdy. Bul kúni jol bolmaıdy, nemese joldan pále kezigedi degen yrym bar.
