Karelın keldi

Álemdik sport tarıhynda Aleksandr Karelınniń ala­tyn orny erekshe. 1967 jyl­dyń 19 qyrkúıeginde Novosi­birde dúnıege kelgen bo­la­­shaq juldyz 13 jasynan bas­tap, grek-rım kúresine den qoı­dy. Jasóspirimder men jas­tardyń ja­rysynda qarsylas shaq kel­tirmegen ol alǵash ret 1987 jyly eresekter dýynda tyrnaqaldy ta­bysqa qol jetkizedi. Om­by­da uıymdastyrylǵan KSRO chempıonatynyń fınalyn­da qa­raǵandylyq Igor Ros­toroskııge ese jibergen Alek­sandr kúmis me­daldy moınyna ildi. Arada bir jyl ótken soń Tbılısıde dál sol jerlesimizdi jeńip, Odaq birinshiliginiń bas júldesin oljalady. Sol kezden beri «Orys aıýynyń» jeńisti joly bastalady. Uzaq jyldar boıy jer jahanda tehnıkalyq arsenaly mol, qara kúshke baı Karelındi toqtatatyn bir­de-bir adam tabylmady. Ony jeńý bylaı tursyn, teń dáre­jede tiresýdiń ózi múmkin emes edi. Jer jahannyń ózge dúl­dúlderi Aleksandrdyń «artqy belbeýinen» qutyla almaı qor boldy.

San Sanychtyń (dostar, árip­testeri, bapkerler men basqalar Karelındi osylaı erkeletedi – red) 1987-2000 jyldar ara­lyǵynda baǵyndyrǵan negizgi belesteri mynadaı: Olım­pııa oıyndarynyń 3 dúrkin je­ńim­pazy (1988, 1992, 1996), álemniń 9 dúrkin (1989, 1990, 1991, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999) jáne Eýropanyń 12 dúrkin (1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000) chempıony jáne Álem kýboginiń ıegeri (1987). Sondaı-aq Karelın taǵy basqa kóptegen halyq­ara­lyq jarystarda jeńis tuǵy­ryna kóterildi. Bir sózben aıt­saq, Reseı balýany joǵary kórsetilgen ýaqyt ara­lyǵynda birde-bir ret je­ńil­gen joq. Oǵan kóptegen re­kord­tyq kórsetkishter tıe­sili. Aleksandr óz eli, shet mem­leketter, halyq­aralyq uıym­darynyń birqatar or­deni jáne medalimen marapattaldy.

Desek te 13 jyl boıy adam balasyna bet qarat­paǵan 33 jastaǵy Aleksandr Ka­relın 2000 jyly Sıdneı Olımpıadasynda sátsizdikke ushy­rady. Aqtyq aıqasqa deıin barlyq qarsylasyn sypyra utqan «Orys aıýy» fınalda 29 jastaǵy esimi kópshilikke beı­­málim AQSh balýany Rý­lon Gardnerge oıda-joqta uty­­lyp qaldy. Bul ǵasyrlar toǵy­synda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynyń basty sen­sa­sııa­lary­nyń biri boldy. Sodan keıin dá­ýiri ótip, kúsh-qýaty sar­qylǵanyn sezingen San Sanych úlken sporttan qol úzdi.

Ataǵy jer jarǵan Alek­sandr Karelın qazaqtyń dańqty balýany, Alashtyń abzal azamaty, Parlament Májilisiniń depýtaty Dáýlet Turlyhanovpen jaqsy aralasady. Ekeýi ót­ken ǵasyrdyń sekseninshi jyl­darynyń ekinshi jartysy­nan beri jaqsy aralasady. KSRO chempıonattarynda birge kúresti, Seýl, Barselona jáne At­lanta Olımpıadalarynda qatar júrdi. Álem chempıonat­tarynda birge boldy. Bir sóz­ben aıtsaq, ekeýi syılas jáne syrlas dostar. Bul jo­ly Karelınniń Qa­zaq­sta­n­ǵa kelýine de túrtki bol­ǵan Tur­lyhanov ekeni sóz­siz. О́ıt­keni 18 qarashada Olım­­pııa oıyn­darynyń eki dúr­kin júl­degeri, álem men Eý­ropa chempıony, Keńes odaǵy birinshiliginde jeti ret jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterilgen Dáýlet aǵamyz 60 jasqa toldy. Dosyna qurmet pen izet kórsetý úshin San Sanych Astanaǵa arnaıy at basyn burdy. Bul da syılastyqtyń bir belgisi.